Майя муниципалитетінің тарихы мен өнеркәсібі

Кіріспе

Майя – Португалиядағы Порту мегаполистік аймағы, Гранде-Порто субөңірі, Норте аймағында орналасқан муниципалитет. Ол Порто қаласының орталық бөлігінен солтүстікке қарай 11 шақырым қашықтықта жатыр. 2011 жылғы халық санағы бойынша, муниципалитетте 135 306 адам тұрады, және бір қала (Сидада да Майя) мен үш кент (Морейра, Кастелу да Майя және Агуас Сантас) бар.

Тарих

Қазіргі муниципалитет (concelho) ауданы мыңжылдықтар бойы қоныстанған, оның адамдар мекендегендігі Палеолит дәуіріне дейін жетеді. Аймақтың көптеген төбелерінде темір дәуіріне жататын елді мекендердің қалдықтары табылды. Тыңайған топырағы мен мол ресурстарына қызыққан римдіктер де өздерінің болғандығын осы аймақта қалдырды. 13 ғасырдың ортасында Майя жерлері (Terras da Maia) Порту қаласынан Аве өзеніне дейін, теңізден тауларға дейін созылған. 1304 жылы Майя жерлері Порту құрамына еніп, саяси және әкімшілік тәуелсіздігін жоғалтты. 1360 жылы Португалия королі Педро I Азурара жерін (қазіргі Вила-ду-Конде), Майядағы жерлермен бірге, сол кездегі ханзада Дениске, оның ұлы Цифуентес иелігіне берді. Бұл муниципалитеттің тарихы португал мемлекетінің құрылысымен тығыз байланысты. Кейбір авторлар тіпті принц Афонсу Энрикес осы жерде, Брага архиепископы Д. Пайо Мендес және атақты әскербасы Гонсалу Мендес да Майя отбасының жанында тәрбиеленгенін айтады. Ол Сарациндерге қарсы батыл күреске түскені үшін "Лидадор" (қазіргі қаланың батыры) аталған. Ашылу дәуірінде Майя аймағы португалдық каравеллаларға арналған желкендер мен маталар өндірді. 16 ғасырдың басында Португалия королі Мануэль I жарлық шығарды, ол Майяның Reguengos иесіне төленетін жалдама ақыны белгіледі, сондай-ақ жазаларды және сот ісін жүргізу тәртібін реттеді. 1700 мен 1836 жылдар аралығында округ 44 приходтан тұрып, теңіз бен Леса және Аве өзендері арасындағы барлық аумақты қамтыды. 1836 жылы басталған әкімшілік реформалар нәтижесінде Майя жеке муниципалитетке айналды, бірақ аумағы мен приходтар саны қысқарды. 1857 жылы Майя муниципалитеті жойылды, бірақ 1868 жылы қайта құрылды. 1809 жылы Майя муниципалитетінен Брагадан Портуға бет алған Далмация герцогы, маршал Сульттің Наполеон армиясы өтті. 1832 мен 1834 жылдар аралығында Португалияның Мигел мен Педро IV арасындағы күрестер мен азамат соғысының қызыл от кезеңінде абсолютистер мен либералдар арасында қанды шайқастар болды.

The area of the current municipality (concelho) has been inhabited for millennia, with human occupation dating back to the Paleolithic period. In the many hills of the region, remains of villages from the Iron Age have been found. Attracted by the rich soil and abundance of resources, the Romans also left visible marks of their occupation in the area. In the middle of the thirteenth century, the Lands of Maia (Terras da Maia) extended from the city of Porto to the Ave river and from the sea to the mountains. In 1304 the Lands of Maia were incorporated into those of Porto, losing its political and administrative autonomy. In 1360, King Pedro I of Portugal gave the land of Azurara (current Vila do Conde), with land in Maia, to the then infant Denis, Lord of Cifuentes, his son. The history of this municipality is also closely linked to the founding of the Portuguese nation. Some authors argue that even the Prince Afonso Henriques had been educated here, next to the family of Mendes da Maia, who belonged to the Arcebishop of Braga D. Paio Mendes and the famous warrior Gonçalo Mendes da Maia, the "Lidador" (today the hero of the city), named so for having entered into fearless struggle against the Saracens. In the Age of Discovery, the region of Maia produced sails and fabrics for use in the Portuguese caravels. At the beginning of the sixteenth century, the King Manuel I of Portugal granted the charter, which provided the rent to be paid to the donee Reguengos of Maia, and regulated how to carry out punishments and courts. Between 1700 and 1836, the county was composed of 44 parishes and encompassed the entire range between the sea and the Leça and Ave rivers. With administrative reforms initiated in 1836, Maia became a separate municipality, but reduced both in area and number of parishes. In 1857, the municipality of Maia was no more, it was then restored in 1868. Maia municipality was crossed in 1809 by the Napoleonic army of the Duke of Dalmatia, the Marshal Soult, which was going from Braga to Porto. Between 1832 and 1834, in the turbulent years of struggles and civil war opposing Miguel of Portugal to Pedro IV of Portugal, it was the scene of bloody battles between the absolutist and the liberal factions.

Экономика

Мая муниципалитеті Норте аймағындағы ең өнеркәсіп дамыған муниципалитеттердің бірі болып табылады. Оның ірі кәсіпорындарының қатарында ағаш өнімдерін өндіруде жетекші компания – Sonae Indústria; бояу және жабын өнімдері нарығының көшбасшысы CIN; жеміс өңдеуші Frulact компаниясы; және астық өңдеуші Cerealis компаниясы бар, олардың бас кеңселері осы жерде орналасқан. Басқа салалар: тоқыма, химия, механикалық жабдықтар және азық-түлік өнімдері (мысалы, Ferbar Fernando Barros Productos Alimentares, Lda., Португалиядағы азық-түлік өнімдерінің ірі көтерме саудагері). Португалиядағы ең ірі гипермаркеттер желісінің бірінің және ең ірі жеке жұмыс беруші Sonae SGPS компаниясының да бас кеңсесі Маяда орналасқан. CEIIA – Автомобиль өнеркәсібіндегі Excellence және инновация орталығы TECMAIA (Parque de Ciência e Tecnologia da Maia кешені) – Мая өнеркәсіп аймағында орналасқан ғылыми паркте орналасқан. Португалиялық көпұлтты спорттық тамақтану компаниясы Prozis-тің Маяда ірі ғылыми-зерттеу және әзірлеу орталығы бар.

Білім

Маяда мектепке дейінгі, бастауыш және орта білім берудің толыққанды желісі бар. Сонымен қатар, Маяда ISMAI – Instituto Superior da Maia жекеменшік жоғары оқу орны орналасқан, ол психологиядан бастап коммуникация ғылымдары, дене шынықтыру және спорт, есеп және ақпараттық жүйелер мен бағдарламалау сияқты салаларда дипломдар береді. Бұған қоса, Мая халқына көрші Порту қаласындағы ірі жоғары оқу орындары, оның ішінде Порту университеті де қызмет көрсетеді.

Көлік

Порту халықаралық әуежайы, Франсиску Са Карнейру әуежайы (Педрас Рубрас әуежайы деп те аталады) Педрас Рубрастағы Морейра қауымында орналасқан. Бұл муниципалитетке Порту метросы (Metro do Porto) да қызмет көрсетеді.

Спорт

Мая екі маңызды спорт ұйымының отаны: футбол клубы «ФК Мая» және велосипед спорты командасы «Униао Сиклиста да Мая».