Бір Ғана Емес, Бірақ Тағы Да: Питер Кук пен Дадли Мурдың Очерктері

Кіріспе

Британдық комедиялық эскиз шоуы (эфирде 1964-70)

Not Only But Also – Питер Кук пен Дадли Мурдың басты рөлдерде ойнаған, 1964-1970 жылдар аралығында үш маусым бойы BBC телеарнасында көрсетілген британдық комедиялық эскиз шоуы.

Тарих

Шоу бастапқыда Мурдың жеке жобасы ретінде қарастырылды, ол "Жалғыз Дадли Мур ғана емес, сонымен қатар оның қонақтары" деп аталды. Алайда, жалғыз өнер көрсетуге сенімсіздік сезіне, Мур өзінің "Шекарадан тыс" (Beyond the Fringe) серігі Питер Кукты пилоттық бағдарламаға қонақ ретінде шақырды (Дианн Кэрролл және Джон Леннонмен бірге, ол серия барысында тағы екі рет пайда болды). Студиялық аудитория олардың дуэттік өнерін, әсіресе алғашқы "Дагенхэм диалогын", "Әдеттегідей қиындықтар" эскизін жақсы қабылдады, сол себепті Кук тұрақты актерлік құрамға шақырылды және шоу "Жалғыз Питер Кук және Дадли Мур ғана емес, сонымен қатар олардың қонақтары" деп аталды, бірақ ол көбінесе "Жалғыз ғана емес, сонымен қатар" деп аталатын. Бұл біршама ауыр тақырыпты Кук кейін сұхбатында "Дадлидің тағы бір ойсыз идеясы" деп атады. Үш серия түсірілді: біріншісі 1965 жылдың қаңтар-сәуір айларында (жасаушысы және режиссері Джо Макграт); екіншісі 1966 жылдың қаңтар-ақпанында (жасаушысы және режиссері Дик Клемент); және үшіншісі 1970 жылдың ақпан-майында (жасаушысы және режиссері Джимми Гилберт). Джон Стрит 1966 жылғы Бокс күніне арналған арнайы (сақталған) бағдарламаны жасады. Бірінші серияның ашылу титрлерінде Мур серияның тақырыбын (кейіннен 1965 жылғы "Goodbyee" синглінің B жағында шығарылған) әртүрлі ерекше орындарда, мысалы, автожуу станционында, цыган кафесіндегі скрипкада және бір адамдық оркестр ретінде орындады. Екінші сериядан бастап эпизодтар әдетте "ЖАЛҒЫЗ ҒАНА ЕМЕС, СОНЫМЕН ҚАТАР" деген сөздерді үлкен әріптермен көзге түспейтін орындарда (мысалы, Ark Royal авианосецінде) көрсету арқылы басталады. Пилоттық бағдарламаны қоспағанда, әрбір эпизод Мурдың ең танымал композициясы "Goodbyee" өнерімен аяқталды, кейде сол эпизодтың қонақ жұлдызы қатысты. Мысалы, екінші серияның бірінші эпизодында Силла Блэк әннің кіріспесінде "О, мені сүй, Питер!" деп жылады, ал бірінші серияның алтыншы эпизодында Питер Селлерс дуэтке тимпанмен сүйемелдеді. Шоудың ең танымал ерекшеліктерінің бірі Пит пен Дад арасындағы "Дагенхэм диалогтары" болды, олар он минуттан астам уақытқа созылатын, түсініксіз әңгімелер және Куктың бейжай жоғарғы сынып өкілі сэр Артур Стриб Гриблингтің жиі пайда болуы. Басқа да танымал эскиздер "Тұрмыстың фактілері" эскизін ("Біраз әңгіме"), "Санкт-Берил орденінің секіріп бара жатқан монахтары", "Супертұрндерстингкар" (Thunderbirds және басқа Сильвия мен Джерри Андерсонның қуыршақ шоуларының пародиасы) және "ритмикалық вуду" R&B әншісі Бо Дадли болды – бұл эскиздердің атақты болуы, әрине, олардың әлі де көз алдында болуымен байланысты, серияның көп бөлігінен айырмашылығы. Көпшілікке тараған аңызға қайшы, Куктың "One Leg Too Few" көпжылдық шығармасы, ол 18 жасында жазылған және Beyond the Fringe бағдарламасында қолданылған, Тарзан рөліне үміткер бір аяқты актер туралы классикалық эскиз, BBC "Жалғыз ғана емес, сонымен қатар" бағдарламасында ешқашан көрсетілген жоқ, бірақ ол 1971 жылы австралиялық шоулардың бірінде пайда болды. Сериал – әсіресе "Пит пен Дад" сегменттері – Кукке импровизациялауға мүмкіндік берді және екеуі де, бірақ ең танымал Мур, көбінесе күлкіге батып, немесе "көлікке" ұшырады. Кук Мурды диалогтарының ортасында күлдіруге тырысып, кейде өзінің күлкісіне мәжбүр болды. Екінші және үшінші сериялар арасында екі адам ATV үшін "Қайтадан қош келдіңіз" (Goodbye Again) атты серия жасады (режиссері Шон Риордан), ол бірдей музыканы қолдану және кейбір эскиздерді қайта пайдалану сияқты өте ұқсас болды. Шоу бір сағатқа созылып, одан да көп реттелді. "Жалғыз ғана емес, сонымен қатар" бағдарламасынан айырмашылығы, барлық таспалар сақталған, бірақ тек ақ-қара түсті. Шоу бастапқыда түсті түсірілді (кейбір эскиздер әлі күнге дейін түсті түсіріліп сақталған). BBC 1960 жылдардың аяғы мен 1970 жылдардың басында "Жалғыз ғана емес, сонымен қатар" бағдарламасының көптеген нұсқаларын өшірді, бұл дәуірдегі көптеген басқа бағдарламалар сияқты. Кук пен Мур тіпті ескі таспаларды қайта пайдаланудың қажеті болмас үшін оларды сақтау шығындарын төлеуді және жаңа видеотаспалар сатып алуды ұсынды, бірақ бұл ұсыныс қабылданбады. Қара-ақ эпизодтардың кейбір тележазбалары сақталған, бірақ түсті серияның аяқталған бейнетаспалары өшірілгендіктен, сақталған жалғыз түсті эскиздер 16 мм фильмнің кіріспелері болып табылады. 2010 жылы эфирден тыс аудио жазбалар барлық эпизодтардың кем дегенде бір бөлігін қалпына келтіргені және оларды қол жетімді етуге жоспарланғандығы туралы хабарланды, бірақ бұл әлі орын алған жоқ. 2016 жылы Виктор Льюис Смиттің "Ақылды табылмаған Питер Кук" атты деректі фильмінде "Сэр Артур портретші" сериясының үзінділері көптен бері бар екені белгілі болды, ал "Пит пен Дад автобуста" эскизінің соңғы минуты мен 25 секунды Австралиялық телерадио компаниясының трейлер бөлімінен жаңадан табылған фильмдерден қайта құрастырылды. Питер Кук пен Дадли Мур: Жоғалған эскиздер, 2017 жылғы Жаңа жыл күні көрсетілді, ол 'Пит пен Дад аурулары' және 'Пит пен Дад – Жыныс' трейлерлерінен алынған қосымша ABC трейлерлерін қамтыды. 'Пит пен Дад – Музыка' эскизінің бір минуттық 25 секундтық фрагменті әлі де көрсетілген жоқ. 1971 жылы Австралияға жасалған тікелей эфирдегі "Behind the Fridge" (аты "Шекарадан тыс" (Beyond the Fringe) сөзімен ойын) бағдарламасы аясында Кук пен Мур Австралиялық теледидар үшін екі жарты сағаттық "Жалғыз ғана емес, сонымен қатар" арнайы бағдарламаларын жазды. Бұл екі эпизод та толық сақталған, сондай-ақ Австралия мен Лондоннан тікелей эфирде түсірілген "Behind the Fridge" бағдарламасының арнайы түсірілген өнерлері де сақталған, соңғысы түсті түсірілген. Австралиялық өнерлері DVD форматында қол жетімді. Бұл бағдарламалар "ең жақсы" жинақтар ретінде қарастырылғанмен ("One Leg Too Few", "Shirt Shop" және "Pseudolene/Job Offer" эскиздерінің жаңа нұсқалары қосылған), материалдың кем дегенде жартысы жаңа болды. Сақталған бірнеше фрагменттер 1974 жылғы 24 желтоқсанда BBC2 арнасында көрсетілген "Жалғыз ғана емес, сонымен қатар ең жақсысы" (The Best of Not Only But Also) бағдарламасына біріктірілді. Кук пен Мур BBC-ді (ішінара Куктың қарт анасының жалбау хатының арқасында) алты жарты сағаттық жинақ бағдарламаларын жасауға көндірді, олар 1990 жылғы 4 қарашадан 9 желтоқсанға дейін BBC2 арнасында "Жалғыз ғана емес, сонымен қатар ең жақсысының қалдығы" (The Best of What's Left of Not Only But Also) деген атпен көрсетілді және VHS форматында 100 минуттық жинақ түрінде шығарылды. 2003 жылы 98 минуттық 2 аймақты DVD жинағы "Питер Кук пен Дадли Мур ең жақсысы" (The Best of Peter Cook & Dudley Moore) деген атпен шығарылды; бұл бұрынғы видеотаспаға ұқсас, бірақ үшінші серияның ашылу тізбегі "Tower Bridge" жоқ. Жинақ бағдарламаларының отандық және халықаралық нұсқалары арасында кем дегенде бір эскиз алмастырылған, соңғысы екінші серияның көбінесе жоғалған алтыншы эпизодынан сақталған "The Walrus and the Carpenter" (Льюис Кэрролл өлеңінің түсірілген қайта жаңғыртуы) "The Ravens" эскизінің орнына қосылған. Ешбір DVD бұл тізбекті қамтымайды. "Initials", немесе "Old J. J. ", Куктың 1964 жылғы қарашада NOBA пилоттық бағдарламасы үшін жазылған және 1965 жылғы қаңтарда серияның бірінші эпизодында көрсетілген ескі шығармасы, 1990 жылдардың ортасында 1960 жылдардың BBC комедиялық үзінділерінен жасалған VHS жинағына қосылды. BBC Worldwide 2008 жылғы 9 қыркүйекте "Жалғыз ғана емес, сонымен қатар ең жақсысының қалдығы" (The Best of What's Left of Not Only But Also) DVD-сін 1 аймақта шығарды, онда барлық алты жинақ эпизоды бар. Бұл әлі де қол жетімді материалдың жартысынан астамын қамтымайды.

The show was originally intended as a solo project for Moore, called Not Only Dudley Moore, But Also His Guests. However, unsure about going it alone, Moore invited his partner from Beyond the Fringe, Peter Cook, to guest in the pilot (along with Diahann Carroll and John Lennon, who was to make two more appearances during the course of the series). So well received by the studio audience was their double act, in particular the first "Dagenham Dialogue", "A Spot of the Usual Trouble", that Cook was invited to become a permanent fixture and the show became Not Only Peter Cook and Dudley Moore, But Also Their Guests, though it was only ever really referred to as Not Only But Also This somewhat cumbersome title was later referred to by Cook in an interview as "another of Dudley's plodding ideas". Three series were made: the first, airing from January to April 1965 (produced and directed by Joe McGrath); the second, from January to February 1966 (produced and directed by Dick Clement); and the third, from February to May 1970 (produced and directed by Jimmy Gilbert). John Street produced the (surviving) 1966 Boxing Day Special. The opening titles for series one often featured Moore playing the series' theme (later released on the B side of the 1965 "Goodbyee" single release) in a variety of unusual locations, such as in a car wash, on a violin at a Gypsy cafe, and as a one man band. From series two onwards, episodes usually began with a sketch based primarily around revealing the words "NOT ONLY BUT ALSO " in huge letters placed in obscure places (for example, the aircraft carrier Ark Royal). Every edition except (possibly) the pilot concluded with a performance of arguably Moore's best known composition, "Goodbyee", sometimes involving the guest star of that particular episode. Examples include Cilla Black crying "Oh, kiss me, Peter!" during the song's intro in series two episode one, and Peter Sellers accompanying the duo on timpani in series one episode six. Among the best known features of the show were the "Dagenham Dialogues" between Pete and Dud, which were rambling, surreal conversations running often for over ten minutes and regular appearances by Cook's oblivious upperclass gent, Sir Arthur Streeb Greebling. Other well known sketches include the "Facts of Life" sketch ("A Bit of a Chat"), "The Leaping Nuns of the Order of St Beryl", "Superthunderstingcar" (a parody of Thunderbirds and other Sylvia and Gerry Anderson puppet shows), and the "rhythmic voodoo" R&B singer Bo Dudley – though the fame of these almost certainly owes much to the fact they still exist in vision, unlike much of the series. Contrary to popular myth, the Cook perennial "One Leg Too Few", a classic sketch about a one legged actor applying for the role of Tarzan, which had been written by Cook when he was 18 years old and used in Beyond the Fringe, never appeared on the BBC Not Only But Also , although it did feature in one of the Australian shows in 1971. The series – in particular the "Pete and Dud" segments – allowed Cook the chance to adlib and both, but most famously Moore, were often reduced to helpless laughter, or "corpsing". Cook made a habit of trying to crack Moore up in the middle of their dialogues, occasionally forcing himself to corpse in the process. Between the second and third series, the two men made a series for ATV called Goodbye Again (director Shaun Riordan), which was very similar up to the point of using the same music and reusing some sketches like Alan a Dale. Shows lasted an hour and were edited more heavily. Unlike those of Not Only But Also , all the tapes survive, although only in black and white. The show was originally recorded in colour (some sketches prerecorded on film still exist in colour). The BBC wiped most editions of Not Only But Also in the late 1960s and early 1970s, as it did with many other programmes in this era. Cook and Moore even offered to pay for the cost of preservation and buy new videotapes so that the old tapes would not need to be reused, but this offer was rejected. Some telerecordings of the black and white episodes survive, but as the completed videotapes of the colour series were wiped, the only surviving colour sketches are the 16mm film inserts. In 2010 it was announced that off air audio recordings for at least part of all the episodes had been recovered, and that there were plans to make them available, although this has yet to happen. A 2016 documentary by Victor Lewis Smith, "The Undiscovered Peter Cook", featured first series extracts from "Sir Arthur at the Tailor", long known to exist, and the final minute and 25 seconds of "Pete and Dud on the Bus", being reconstituted from film footage newly recovered from the Australian Broadcasting Company trailer department. Peter Cook and Dudley Moore: The Missing Sketches, transmitted on New Year's Day 2017, included further ABC trailer extracts from 'Pete and Dud Diseases' and 'Pete and Dud – Sex'. One remaining recovered clip, lasting one minute and 25 seconds, of 'Pete and Dud – Music' remains unscreened to date. A 1971 visit to Australia for the live show Behind the Fridge (the name was a pun on Beyond the Fringe) saw Cook and Moore record two half hour Not Only But Also specials for Australian television. These two episodes also survive intact, as do specially filmed performances of the Behind the Fridge live show from Australia and London, the latter in colour. The Australian performance has been available on DVD. Although they have since been viewed as "best of"s (featuring new versions of "One Leg Too Few", "Shirt Shop" and "Pseudolene/Job Offer"), at least half of the material was new. A number of surviving sequences were compiled into The Best of Not Only But Also, screened by BBC2 on 24 December 1974. Cook and Moore persuaded the BBC (in part thanks to a pleading letter from Cook's elderly mother) to piece together six half hour compilation shows, screened on BBC2 from 4 November to 9 December 1990 as The Best of What's Left of Not Only But Also and released in 100 minute compilation form under the same title on VHS. In 2003 a 98 minute Region 2 DVD compilation of surviving sketches was released as The Best of Peter Cook & Dudley Moore; this is the same as the previous video tape but missing the third series' opening sequence, "Tower Bridge". At least one sketch substitution appears to have occurred between domestic and international versions of the compilation shows, the latter of which included "The Walrus and the Carpenter" (a filmed recreation of the Lewis Carroll poem which survives from the largely missing sixth episode of series two) instead of "The Ravens". Neither DVD includes this sequence. "Initials", or "Old J. J. ", an old piece of Cook's recorded for the NOBA pilot in November 1964 and screened in January 1965 in the first episode of the series proper, was included in a mid 1990s VHS compilation of 1960s BBC comedy extracts. A Region 1 DVD of The Best of What's Left of Not Only But Also was released by BBC Worldwide on 9 September 2008, featuring all six compilation episodes. This still leaves over half the extant material unreleased in any form.