Кіріспе
Германия Рейхсвері штабының 2-ші бастығы Иоганнес "Ханс" Фридрих Леопольд фон Зеект (22 сәуір 1866 – 27 желтоқсан 1936) – Аугуст фон Маккенсеннің штабының бастығы қызметін атқарған және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германия үшін Маккенсеннің жеңістерін жоспарлаудағы маңызды тұлға. Веймар Республикасы жылдарында 1919 жылдан 1920 жылға дейін Рейхсвер штабының бастығы, ал 1920 жылдан 1926 жылдың қазан айында отставкаға кеткенге дейін неміс армиясының бас қолбасшысы болды. Осы кезеңде ол әскерді қайта ұйымдастыруға кірісіп, неміс армиясының доктринасын, тактикасын, ұйымдастырылуын және жаттығуларын қалыптастырды. 1926 жылы Зеект неміс армиясынан кеткен кезде Рейхсверде нақты, стандартталған операциялық доктрина қалыптасқан еді, сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыстың бірінші жартысында Вермахт жүргізген әскери науқандарға зор ықпал еткен болашақ жағдайлардағы ұрыс әдістері туралы нақты теория болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Германия мен одақтас елдер арасындағы соғыс жағдайын ресми түрде аяқтаған Версаль келісімімен белгіленген әскери шектеулерді айналып өту үшін Зеект бірнеше бағдарламалар жүргізді. Алайда, Республика кезіндегі қарулануға кедергі келтірген офицерлер мен жаттығудан өткен сарбаздардың резервін кеңейте алмағаны үшін ол сынға ұшырады. Зеект 1930 жылдан 1932 жылға дейін парламент мүшесі болды. 1933 жылдан 1935 жылға дейін ол Қытайдағы Қытай коммунистеріне қарсы соғыста Чан Кайшидің әскери кеңесшісі ретінде бірнеше рет болды және Қытай Қызыл Армиясына қарсы жеңістерге әкелген, Мао Цзэдунды 9000 км қашықтыққа шегінуге мәжбүрлеген қоршау науқандарын жоспарлауға тікелей жауапты болды. Бұл шегіну "Ұзын жорық" деп белгілі болды. 1935 жылы Цельде үлкен әскери казарма салынды және фон Зеекттің құрметіне оның атымен аталып, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін BAOR оны Берген Хоне гарнизонының бөлігі ретінде Тренчард казармасы деп қайта атады.
Johannes "Hans" Friedrich Leopold von Seeckt (22 April 1866 – 27 December 1936) was a German military officer who served as Chief of Staff to August von Mackensen and was a central figure in planning the victories Mackensen achieved for Germany in the east during the First World War. During the years of the Weimar Republic he was chief of staff for the Reichswehr from 1919 to 1920 and commander in chief of the German Army from 1920 until he resigned in October 1926. During this period he engaged in the reorganization of the army and laid the foundation for the doctrine, tactics, organization, and training of the German army. By the time Seeckt left the German Army in 1926 the Reichswehr had a clear, standardized operational doctrine, as well as a precise theory on the future methods of combat which greatly influenced the military campaigns fought by the Wehrmacht during the first half of the Second World War. While Seeckt undertook multiple programs to get around the military limitations imposed by the Treaty of Versailles which formally ended the state of war between Germany and the Allied Powers after World War I, he has been criticized for failing to expand the reserves of officers and trained men available to the army, the main obstacle to rearmament during the Republic. Seeckt served as a member of parliament from 1930 to 1932. From 1933 to 1935 he was repeatedly in China as a military consultant to Chiang Kai shek in his war against the Chinese Communists and was directly responsible for devising the encirclement campaigns, that resulted in a string of victories against the Chinese Red Army and forced Mao Zedong into a 9,000 km retreat, also known as the Long March. A large military barracks in Celle was built in 1935 and named after von Seeckt. After the Second World War it was renamed Trenchard Barracks by BAOR as part of the Bergen Hohne Garrison.
Ерте өмір
Сеект 1866 жылғы 22 сәуірде Шлезвигте, XVIII ғасырда асылданған ескі Помераниялық отбасында дүниеге келді. Отбасы мүліктерінен айырылса да, Сеект "шынайы аристократ" болды, ал оның әкесі неміс әскеріндегі маңызды генерал болды және карьерасын Позеннің әскери губернаторы ретінде аяқтады. Сеект 1885 жылы 18 жасында әскери қызметке қабылданып, әкесінің жолын жалғады. Ол элиталық Кайзер Александр гвардиясының гренадерлері құрамында қызмет етті, содан кейін 1897 жылы Пруссия Бас штабына қосылды. 1913 жылы Сеект Берлинде орналасқан III корпустың штаб бастығы болды. 1915 жылдың маусым айында Сеект генерал-майор шеніне көтерілді. Ол Маккенсеннің штаб бастығы болып қалды, ал 1915 жылдың күзінде Маккенсен әскер тобы (Heeresgruppe Mackensen) Германияның 11-ші армиясын, Австро-Мажарстанның 3-ші армиясын және Болгарияның 1-ші армиясын біріктірді. Бұл әскер тобы Сербияда жаңа науқан жүргізді. Горлице шабуылында болғандай, Сеект 1915 жылдың 6 қазаны мен 24 қарашасы аралығында Сербиядағы операцияларды жоспарлау мен орындауда маңызды рөл атқарды. Сеект бастапқыда шығысқа неміс әскерлерін реттелген түрде кері шегіндіруді ұйымдастыру үшін жіберілді. 1919 жылдың көктемінде ол Париждегі бейбітшілік конференциясында Германия Бас штабының өкілі ретінде қатысты. Ол одақтастарды Германияның қарусыздану талаптарын шектеуге көндіруге тырысты. Сеект 200 мың адамдық әскер күшіне мұқтаж екенін айтты, бірақ одан бас тартты. 1919 жылдың маусым айында немістер Версаль келісімінің шарттарына мойынсұнды.
Рейхсвердің дамуы
Версаль келісім-шартымен Германия әскерінің мөлшері күрт шектелді және Императорлық Германия армиясының Бас штабы таратылды. Сондай-ақ, неміс әскеріне заманауи қару-жарақ қолдануға тыйым салынды. Зеект бейбіт уақытта әскерді ұйымдастыру комитетінің төрағасы болып тағайындалды, оған Келісімде белгіленген талаптарға сәйкес неміс әскерін қайта ұйымдастыру міндеті жүктелді. Жаңа Рейхсверді қатаң шектеулер аясында ұйымдастыру Зеектке тапсырылды. Зеект – Бас штаб басшысы қызметін атқарған соңғы адам. 1919 жылдың 11 қазанында ол Рейхсвердің іс жүзіндегі басшысы болды. 1919 жылғы меморандумында Зеект Версаль келісімінің шарттарына байланысты неміс офицерлерінің кеңінен тараған ашуын білдірді. Ол сондай-ақ Германияның Ұлттар лигасына қосылуына қарсы екенін айтты, себебі мұндай ұйымның бейбітшілік туралы түсінігі күмәнді болды. Жалпы алғанда бейбітшілікке қолдау көрсетсе де, ол соғыстың тарихта қайталанып тұратын жағдай екенін және неміс офицерінің міндеті – соғыс кезінде күшін көрсетуге дайын болу екенін түсіндірді. Зеект былай деді: «Менің тарих білімім тұрақты бейбітшілік идеясын арманнан басқа ештеңе деп қарастырмайды, сондықтан ол Мольтке айтқандай, «жақсы арман» екеніне сенуге бола ма, жоқ па деген сұрақ ашық қалады». Зеект соғыстың болмай қоймауына сенді, ал болашақ Германия өзін-өзі қорғауы керек немесе көршілерінің ықпалында болуы мүмкін. Ол неміс әскерінің дәстүрлі қарсылық рухын сақтап қалуға жұмыс істеді. Неміс әскері қақтығысты іздемейтінін нақты айтқанмен, ол адамдарды «адам сияқты ойлаудан» тоқтатуға болатынына сенбеді және неміс офицерінің негізгі міндеттерінің бірі – өз халқын және жалпы халықты Германияны қорғауға дайын ұстау екенін айтты. Неміс офицерлері, әсіресе Бас штаб мүшелері, ешқашан өз мүддесі үшін шайқас іздеген емес немесе соғыс тудырушылар болған емес. Олар қазір де солай істемеуі керек. Бірақ олар неміс жауынгерлерінің жасаған ұлы істерін ешқашан ұмытпауы керек. Олардың есімін өзімізде және халқымызда сақтап қалу – қасиетті міндет. Сонда офицерлер де, халық та бейбітшілік туралы әлсірететін ойға берілмейді, бірақ шындықтың сәтінде тек жеке және ұлттық мәртебе ғана маңызды екенін біледі. Егер тағдыр тағы да неміс халқын қаруға шақырса, және сол күннің келетіндігіне кім күмәндана алады, онда офицерлер әлсіздердің емес, күшті адамдардың халықты шақыруы керек, олар таныс және сенімді қаруды алуға дайын. Бұл қарудың қандай формада болуы маңызды емес, тек олар темір қолмен және темір жүрекпен қолға алынады. Сондықтан болашақта осындай жүректер мен қолдардың жетіспеушілігін болдырмау үшін бар күшімізді салайық. Біз өз денелеріміз бен саналарымызды, сондай-ақ бауырластарымыздың денелері мен саналарын нығайтуға талпынып, қажырлы еңбек етеміз. Бас штабтың әрбір мүшесінің міндеті – Рейхсверді мемлекеттің сенімді тірегі етіп қана қоймай, сонымен қатар ұлт басшыларының мектебіне айналдыру. Армиядан тыс әрбір офицер бүкіл халыққа ерлік сезімдерін сіңіруге тиіс. Версаль келісім-шарты бойынша армияның саны 100 000 адаммен шектелген, олардың тек 4000 офицер болуы мүмкін. Неміс армиясының бас қолбасшысы ретінде Зеект ең жақсы офицерлердің сақталуын қамтамасыз етуді қалады. Рейхсвер қажет болған жағдайда кеңейтілуі мүмкін кадрлар күші ретінде құрылды. Офицерлер мен сержанттар кем дегенде келесі жоғары бөлімше деңгейінде басқаруға қабілетті болу үшін оқытылды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Зеект оқытқан сержанттар әлдеқайда үлкен бөлімшелерге оңай басшылық ете алатыны анықталды, сондықтан оларға лайықты сержанттар тағайындалды. Екінші дүниежүзілік соғыста Вермахт басшыларының барлығы дерлік 1919-1920 жылдары Зеект таңдаған адамдар болды. Зеект консервативті саяси көзқарастарға ие болды. Ол ескі Императорлық армиямен дәстүрлі байланыстарды сақтауға шақырған монархист болды. Осы мақсатта ол жаңа Рейхсвердің жеке роталары мен эскадрильяларын император әскерінің жекелеген полктерінің тікелей мұрагерлері ретінде белгіледі. Зеект еврейлердің көпшілігіне қатысты стереотиптік, жағымсыз көзқарастарға ие болды. 1919 жылдың 19 мамырында өзінің ішінара еврей әйеліне жазған хатында Зеект Пруссияның жаңа премьер-министрі Пол Хирш туралы былай деп жазды: «Ол соншалықты жаман емес және ескі парламентарий. Бұл лауазымға ол, әсіресе еврей ретінде, өте жарамсыз сияқты; өйткені бұл тек қана оның өзі емес, сонымен қатар еврей таланты таза сыншыл, сондықтан теріс және ешқашан мемлекет құруға көмектесе алмайды. Бұл жақсы емес». Зеект 1919 жылғы Конституцияны, діни дискриминацияға тыйым салатынын ескермеді. Ол еврейлердің Рейхсверге қабылдануын, олар қаншалықты білікті болса да, қабылдамауға бұйрық берді. Зеект Екінші Польша Республикасын шығыстағы проблемалардың түйіні деп қарады және оның болуы Германияның өмірлік мүдделеріне қайшы келеді деп сенді. Ол Совет Одағымен одақтасуды жақтады, себебі Германия да Польшаға аумақтарын жоғалтқан еді. Жаңадан құрылған Леон Троцкийдің Соғыс комиссарлары кеңсесінен үміт көріп, Зеект өзінің жақын досы Энвер Пашаны Мәскеуге құпия миссиямен Советтермен байланыс жасау үшін жіберді. 1920 жылдың жазында Паша Зеектке Мәскеуден хат жіберіп, Совет Одағына қару-жарақ жеткізіп беруді сұрады, ал Троцкий Германиямен бірлесіп Польшаны бөлісуге уәде берді. Зеект неміс коммунистерінің билікке келу әрекеттеріне қарсы әскери күш қолданудан тартынбады, бірақ коммунизмге қатысты алаңдаушылығы Совет Одағымен қарым-қатынасқа қатысты көзқарасына әсер етпеді. Зеект Совет Одағымен бейресми одағын идеологиялық емес, практикалық тұрғыдан қарастырды. Екі ел де соғыс аяғында әлсіз болды және сыртқы қауіптерге тап болды. Бірлесіп жұмыс істеу арқылы екі елдің де күші артатынына ол сенді. Зеект Балтық елдерінде коммунизмге қарсы, неміс үстемдігіндегі мемлекет құруға бағытталған Рудигер фон дер Гольцтің және оның Фрайкорпсының күш-жігерін абсурдты әрекет деп санады. Гольц Балтық елдерін жаулап алса, Зеект оған қуанған болар еді, бірақ Гольцтың осы мемлекетті большевиктерді құлату үшін пайдалану әрекетіне өте қарсы болды. Зеект Польшаны басты жау санады және Совет Одағын Польшаға қарсы өте пайдалы одақтас деп санады, сондықтан Гольцтың коммунизмге қарсы схемаларына наразылық білдірді. Одақтастар Германия үкіметіне сотталуға тиіс соғыс қылмыскерлерінің тізімін жібергеннен кейін Зеект 1920 жылдың 9 ақпанында Штаб офицерлері мен басқарма басшыларының конференциясын шақырып, егер Германия үкіметі Одақтастардың талаптарын қабылдаудан бас тартса немесе қабылдай алмаса, Рейхсвер оған барлық құралдармен қарсы тұруы керек екенін, тіпті бұл жаңадан соғыс ашуға әкелсе де, деді. Ол сондай-ақ Одақтастар Германияға шабуыл жасаса – ол олардың солай істемейтініне сенді, – Германияның батыстағы әскері Везер және Эльба өзендерінің артына шегінуі керек екенін, себебі осы жерлерде қорғаныс позициялары құрылған еді. Шығыста неміс әскері Польшаға шабуыл жасап, Совет Одағымен байланыс орнатуға тырысады, содан кейін олар Франция мен Ұлыбританияға қарсы бірлесіп жорыққа шығады. Ол неміс әскери жабдықтары енді сатылмайтынын немесе жойылмайтынын және әскер тек қағазда жүзінде қысқартылатынын қосты. Пруссияның ішкі істер министрі Альберт Гржесински Зеект штабының мүшелері Зеекттің әскери диктатураны қалағанын, мүмкін Густав Носке басқаратынын айтқанын жазды. Әскерилердің көпшілігі Версаль келісімінің шарттарымен келісімге келгендіктен демократиялық Веймар Республикасын заңды деп танудан бас тартты. Зеект басшылығымен Рейхсвер Германия саясатынан оқшауланды. Кейбірлер Рейхсверді «мемлекет ішіндегі мемлекет» ретінде қарастырады, яғни ол саясаткерлердің бақылауынан тыс жұмыс істеді. Зеект саясатының негізгі мақсаты – әскердің күшін және беделін сақтап қалу болды...
Seeckt made the training standards of the Reichswehr the toughest in the world. He trained them in anti air and anti tank fighting by creating wooden weapons and staging mock battles under the guise of training the soldiers for reintroduction into civilian life. Seeckt's discipline of this small army was quite different from that of past German armies. For instance, rather than the harsh punishments of the Imperial Army, minor offenders were forced to spend off hour duties lying under a bed and singing old Lutheran hymns. To make the training appear less military, photographs were published of recruits being taught topics like horse anatomy and beekeeping. While Seeckt ran multiple schemes to increase the number of reserves these proved largely ineffective. Apart from the labour corps there also were the border guard units from the Grenzschutz, which was created in 1921, mostly guarding Germany's eastern border, these were equipped with small arms as well as machine guns and received military training. He was forced to resign on 9 October 1926 because he had invited Prince Wilhelm, the grandson of the former emperor to attend army manoeuvres in the uniform of the old imperial First Foot Guards without first seeking government approval. It created a storm when the republican press publicized the transgression. Reichswehr Minister Otto Gessler told President von Hindenburg that Seeckt must resign or he would have to resign himself. He was supported by the cabinet, so Hindenburg asked for Seeckt's resignation. In a painful final interview with Seeckt, Hindenburg emphasized that he had to go to keep the government from resigning, not because of his invitation to the prince.
Вермахттың негізі
Германия 1939 жылы соғысқа шыққан армияның көп бөлігі Сикттің (Зеекттің) туындысы болды. Вермахттың тактикасы мен операциялық концепциялары 1920 жылдары Зеекттің (Сикттің) жұмысы еді. Сонымен қатар, жоғары шенді офицерлердің көпшілігі және көптеген орта шенді офицерлер – Сикттің (Зеекттің) Рейхсверде қалдыруды қалаған адамдары болды. Сикт 57 түрлі комиссия құрды, олар соңғы соғысты зерттеп, келесі соғыс үшін сабақтарды жинады. Зеект былай деді: «Соғыстың тәжірибесін кеңінен қарастырып, шайқас алаңындағы әсерлер әлі де жаңа болғанда және тәжірибелі офицерлердің көп бөлігі басшылық лауазымдарда тұрғанда, осы тәжірибені жинау өте қажет». Нәтижесінде 1921 жылы «Жекелеген әскер түрлерімен бірлескен операциялар және басшылық» атты кітап жарық көрді, онда Вермахттың Екінші дүниежүзілік соғыстағы доктринасы болған жекелеген әскер түрлерімен бірлескен тактикалық және операциялық идеялар баяндалды. Сикт Германияның келесі соғысты артиллерия, жаяу әскер, танк және әуе күштерінің бірлескен жұмысы арқылы, жауды маңызды нүктелерде басып тастау үшін жоғары өрттік күшті шоғырландыратын, жоғары жылдамдықты операциялар арқылы жеңіске жететінін көз алдында көрді. 1932 жылғы президент сайлауында ол әпкесіне хат жазып, Гитлерге дауыс беруге шақырды. Ол келген кезде, немістердің нәсілдік мақтандығына байланысты қытай-неміс қарым-қатынастары нашар болды, және Чжан (Чианг) немістерді жұмыстан босатып, француз әскери миссиясын шақыруды қарастырды. Сикттің (Зеекттің) кеңесімен 1934 жылдың көктемі мен жазында Гоминьдан үш мың «құбыршақ» бекіністерін салды, олар бірнеше жолдармен байланыстырылды, сонымен бірге Цзянсидегі бесінші бандиттерді тазалау кампаниясының бөлігі ретінде бекіністердің айналасында жерді өртеу саясатын жүргізді. Сикт 1936 жылдың 27 желтоқсанында Берлинде қайтыс болды және Инвалиденфридхоф зиратына жерленді.