Кіріспе

Пролетариаттық әскери саясат – Екінші дүниежүзілік соғысқа жауап ретінде Төртінші Интернационал қабылдаған саясат. Бұл, әскери дайындыққа кәсіподақтардың бақылауын және офицерлерді сайлау сияқты көшудік талаптарды қолдану арқылы, империалистік соғыс ретінде сипатталған жағдайды нацизмге қарсы революциялық күреске айналдыруға жасалған әрекет болды. Кеңес Одағын шартты түрде қорғау туралы шақырумен қатар, Троцкий әскерге шақырылған марксистердің қандай ұстанымды қабылдауы керектігін түсіндірді: «Біз міндетті әскери дайындық пен әскерге шақыруды толық қолдаймыз. Әскерге шақыру? Иә. Бірақ буржуазиялық мемлекеттен? Жоқ. Біз осы жұмысты, басқа жұмыстар сияқты, қанаушы мемлекетке тапсыра алмаймыз. Үгіт-насихат және агитация жұмысында біз осы екі мәселені айқын ажыратуымыз керек. Яғни, жұмысшылардың жақсы сарбаз болуының қажеттілігіне, сондай-ақ тәртіпке, ғылымға, денсаулыққа және т.б. негізделген әскер құруға қарсы емеспіз, бірақ капиталистік мемлекетке қарсы күресуіміз керек, ол әскерді қанаушы таптың мүддесі үшін пайдаланады». Бұл саясат троцкистік қозғалыста пікір таласына себеп болды, кейбіреулер оны әлеуметтік патриотизмге мойынұсыну деп қарады. Американдық SWP-де Макс Шахтман мен Джеймс Бернхам Кеңес Одағын «мемлекеттік капитализм» деп сипаттап, осы саясатқа қарсы болды.

Ұлыбритания

Ұлыбританияда Халықаралық жұмысшылар лигасы (WIL) ПМП-ны өз бағдарламасына енгізді. Жұмысшылардың көпшілігі соғысты қолдады, себебі олар нацистік Германияның басып кіруінен шын қорқыныш сезінді және нацизмді жеңуге ниеттенді. Сонымен қатар, британдық үстем тап соғыстан бұрын Гитлерді қолдағандықтан және оған көмектескендіктен, Гитлерді толық жеңіске жеткізетін соғыс жүргізуге сенуге болмайды. Мұндай күресті тек жұмысшы класы ғана сәтті аяқтай алады. Сондықтан WIL әскерге шақырылғандардың арасында революциялық жұмыс жүргізіп, фашизмге қарсы революциялық соғыс пен социализмді насихаттады. Бұл "Алдымен Гитлер, содан кейін Черчилль" деген ұранда көрініс тапты. Әскери басшылық әскерилерді ағымдағы оқиғалармен таныстыру мақсатында Ағымдағы істер бюросын құрды. WIL мүшелері орналасқан жерлерде олар сабақтарды өз бақылауларына алып, революциялық идеяларды тарату үшін пайдаланды. WIL мүшесі Франк Уордтың революциялық жұмысы соншалықты табысты болды, әскерилер оны "құрметті түрде" әуе күшінен босатып, революциялық қызметін тоқтату үшін үйіне қайтарды. Ұқсас жағдайда, Каирдегі күштер парламенті WIL мүшелері тарапынан насихатталған революциялық идеяларға қолдаудың артуына байланысты жабылды. Олар премьер-министр және ішкі істер министрі лауазымдарына сайланды. Олардың революциялық жұмысы көптеген сарбаздардың қолдауын жеңіп алды, Тед Грант былай деп сипаттады: "Біздің сарбаз жолдастарымыздан алынған мәліметтерге сүйенсек, 8-армия сарбаздары соғыстан кейін қаруларын тастаудан бас тартатынын және өздерінің жағдайын өзгерту үшін қаруларымен Британияға оралатынын айтты. Бұл әскерлер арасында наразылық көңіл-күйдің қалыптасуы еді. 1943 жылғы біздің бағытымыздың конференциясында, мәселені айқын көрсету үшін, әскери басшылық өзінің армиясы бар деп ойлағанын, бірақ шындығында 8-армия сарбаздары көтерілісші болғанын айттым. Бұл армиядағы революциялық өзгерістерді көрсетті. Бұл біздің 8-армиямыз еді, ол өзгеріске ұшырады. Ол революциялық болып, жұмысшы класының жағына өту процесінде болды."