Курты Кристоф Швериндер: Пруссияның көрнекті генералы

Кіріспе

Неміс генералы (1684–1757)

Курт Кристоф, Граф фон Шверин (26 қазан 1684 – 6 мамыр 1757) – Пруссия генерал-фельдмаршалы, Ұлы Фридрихтің бас қолбасшыларының бірі.

Өмірбаян

Ол Швеция Помераниясының Лёвиц қаласында дүниеге келді. Ерте жасында Голландия армиясына қабылданды, ол Шелленберг және Бленхайм шайқастарында қызмет етті. 1707 жылы Мекленбург герцогы Швериннің армиясында подполковник болды, Рамильи және Малплаке шайқастарында, сондай-ақ швед командирі Стенбокпен бірге Гадэбуште болды. 1713 жылы Швеция королі Карл XII-мен бірге Бендерде тұтқын болды, ал 1718 жылы генерал-майор атағын алды. 1719 жылы Мекленбургке басып кірген Ганновер армиясына қарсы тұрды (осы кезеңде 1719 жылдың 6 наурызында Вальсмуленде тамаша тактикалық қимыл жасады), ал келесі жылы Пруссия патшасының қызметіне өтті. Алғашқыда дипломатиялық миссияларда жұмыс істеді, бірақ 1722–1723 жылдардың қаңтарында жаяу әскер полкіне қолбасшылық етті. 1730 жылы генерал-майор ретінде, тәж мұрагері Фридрихті дезертирлік үшін соттаған әскери соттың құрамында болды, ал 1733 жылы пруссиялық армияның басында Мекленбург мәселесін шешудің күрделі және қиын жұмысын өте ұсыныспен атқарды. Келесі жылы генерал-лейтенант, ал 1739 жылы пехота генералы болды. Патша Фридрих Вильгельмнің өмірінде Шверин көптеген әкімшілік жұмыстармен де айналысты. Ұлы Фридрих патшалық таққа отырғаннан кейін Шверинды генерал-фельдмаршал шеніне көтерді және граф титулын берді. Бірінші Силезия соғысының басында ол Моллвиц шайқасында (1741 жылдың 10 сәуірінде) өзінің керемет басшылығымен патшаның таңдауын ақтады. Ол патшаны жеңіліс мүмкін болғандықтан шайқас алаңынан кетуге көндірді, себебі оның тұтқынға түсуі жеңіліс болар еді, соның нәтижесінде күмәнді шайқасты Силезияның тағдырын шешкен жеңіске айналдырды. Соғыс аяқталғаннан кейін Бриг және Найссе қалаларының губернаторы болды. Екінші Силезия соғысында (1744–1745) Шверин Глацтан жол тартқан, Прага қабырғаларының астында патша әскерімен кездескен армияға басшылық етті, ал қаланың қоршауы мен бағындыруында ерекше рөл атқарды (1744 жылдың 10 қыркүйегі). Кейін патша Богемиядан шегінуге мәжбүр болғанда, Шверин қайтадан өзін ерекшелендірді, бірақ нақты немесе ойдан туған кемсітуге наразы болып, өзінің иелігіне қайтып келді, онда бейбіт жылдары өзіне және оның халқына күшін жұмсады. Үшінші Силезия соғысының (1756) басталуымен ол қайтадан майданға шықты, ал алғашқы науқан кезінде Богемияның Силезия жағында соғыс жүргізді; 1757 жылы 1744 жылғы маршрутты қайталап, Фридрикті Прагада тағы да кездестірді. 6 мамырда Прага шайқасы болды; сол қанаттың полкін жетектеп, түстерін қолында ұстап, "Барлық батыл прустар маған еріңдер!" деп айғайлады. Содан кейін оққа түсіп, қаза тапты. Томас Карлайл оның сөзін "Heran, meine Kinder!" ("Бұл жаққа, балалар!") деп келтіреді.

He was born in Löwitz, Swedish Pomerania, and at an early age entered the Dutch army, with which he served at Schellenberg and at Blenheim. In 1707 he became a lieutenant colonel in the army of the duke of Mecklenburg Schwerin, and was present at Ramillies and Malplaquet, and with the Swedish commander Stenbock at Gadebusch. In 1713 he was with Charles XII of Sweden in his captivity at Bender, and in 1718 was made major general. In 1719 he opposed the Hanoverian Army which invaded Mecklenburg (in the course of which he fought a brilliant action at Walsmühlen on 6 March 1719), and in the following year entered the service of the king of Prussia. At first he was employed in diplomatic missions, but in January 1722 – 1723 he received the command of an infantry regiment. In 1730, as a major general, he was a member of the court martial which tried the crown prince Frederick for desertion, and in 1733, at the head of a Prussian army, conducted with great skill the delicate and difficult task of settling the Mecklenburg question. In the following year he became lieutenant general and in 1739 general of infantry. During the life time of King Frederick William, Schwerin was also employed in much administrative work. Frederick the Great, on his accession, promoted Schwerin to the rank of general field marshal and made him a count. Early in the First Silesian War, he justified his sovereign's choice by his brilliant leadership at the Battle of Mollwitz (10 April 1741), which, when he had persuaded the king to leave the battlefield explaining that he may be captured as a defeat was likely, converted a doubtful battle into a victory which decided for the time being the fate of Silesia. After the conclusion of the war he was governor of the important fortresses of Brieg and Neisse. In the Second Silesian War (1744–1745), Schwerin commanded the army which, marching from Glatz, met the king's army under the walls of Prague, and in the siege and capture of that place he played a distinguished part (10 September 1744). Some time afterwards, the king being compelled to retreat from Bohemia, Schwerin again distinguished himself, but, resenting a real or fancied slight, retired to his estate, to which, and its inhabitants, he devoted his energies during the years of peace. He reappeared on the field at the outbreak of the Third Silesian War (1756), and during the first campaign conducted the war on the Silesian side of Bohemia; and in 1757, following the same route as in 1744, again joined Frederick at Prague. On 6 May followed the Battle of Prague; leading on a regiment of the left wing to the attack with its colours in his hand, he shouted "Let all brave Prussians follow me!" after which he was struck and killed by a cannonball. Thomas Carlyle gives his cry as, "Heran, meine Kinder" ("This way, boys! ").

Еске алу рәсімі

Фридрих өзінің ең батыл әскеріне арнап Вильгельм-плацта (қазіргі Вильгельм-штрассе) мүсін қойды, ал Прага даласында оның қаза тапқан жерін еске алу үшін ескерткіш орнатылды. 1889 жылдан бері неміс әскерінің 14-ші (3-ші Померандық) жаяу әскер полкі оның атын таңбалады.