Кіріспе

Яһуди дінінде күнәларды өтеудің бір элементі – Өкініш (/tʃuvɑː/; תשובה "қайту"). Яһуди діні кез келген адамның кейде күнә жасайтынын мойындайды, бірақ адамдар өткен қателіктеріне өкініп, болашақта осы жағдайларды тоқтатуға немесе азайтуға мүмкіндігі бар. Осылайша, яһуди дініндегі өкіністің басты мақсаты – этикалық тұрғыдан өзін-өзі жаңарту. Маймонид өкініштің мәнін былай анықтайды:

Өкінішті жасаған яһуди адамды баал тешува деп атайды.

Қай кезде өкініп қалу керек

Адам дереу тәубеге келуі керек. Талмудта Рабби Елиезер шәкірттеріне: «Өліміңізге бір күн қалғанда тәубеге келіңдер» дегенді айтқан. Шәкірттері әдеппен өлім күнін білуге болатынын сұрағанда, Рабби Елиезер: «Соған сәйкес, бүгін тәубеге келіңдер, мүмкін ертең қайтыс боларсыздар», – деп жауап берді. Яһуди дінінің жылдық Құдай сот талғанын түсінуіне байланысты, яһудилер Құдайдың Елул айының басынан бастап, Тәубе күндері (Рош Ха-Шана мен Йом Кипурды қоса алғанда) және Қабала бойынша Хошана Рабба кезеңінде тәубеге ерекше ашық екеніне сенеді. Өмірінің соңына жақындағанда да тәубеге келу жақсы.

Әсерлер

Талмудта күнәсіне өкінген адамның (баал тешува) рухани деңгейі талқыланады. Бір пікір бойынша, бұл деңгей ешқашан күнә жасаған жоқ "толық құлшыныс" адамның деңгейінен төмен. Ал екінші пікір бойынша, ол толық құлшыныс адамның деңгейінен де жоғары. Талмуд өкінудің өткен күнәларды өзгертуге қабілеті туралы екі мәлімдеме жасайды: Егер адам қорқынышпен өкінсе, қасақана жасалған күнәлар қасақана емес күнәларға айналады. Бірақ егер адам махаббатпен өкінсе, қасақана жасалған күнәлар тіпті ізгілікке айналады. Бірінші мәлімдемені түсіну оңай, себебі егер адам күнә жасағанда оның салдарына (мысалы, жазаға) хабардар болмаса, ал кейіннен білсе, онда күнә толыққанды білімсіздік күйінде жасалған. Екінші мәлімдемені түсіну қиын, сондықтан түрлі түсіндірмелер ұсынылған. Джозеф Дов Соловейчик пікірінше, мағынасы мынада: махаббатпен өкінген адам өзін-өзі өзгерту жолына түседі, онда ол өзінің сәтсіздігінің ауыртпалығын өзін-өзі жетілдіруге серпіліс ретінде пайдаланады. Осылайша, бастапқы күнәның зорлығы ақырында өкінушінің дамытатын жақсы қасиеттерінің зорлығында көрінеді.