Кіріспе

Құрмет және инабатты білдіретін термин, сондай-ақ бірнеше туындының атауы.

Проскинетарион (грекше προσκυνητάριον, көпше түрі проскинетария; προσκύνησις, proskynesis сөзінен, тура мағынасында – «бір нәрсеге құрметпен иілу») – құлшылық пен құрметті білдіретін термин, оның бірнеше нақты қолданыс орындары бар.

Исламдық діни орын немесе нысан

Византияның сирек кездесетін термині ретінде «сөз сөйлейтін орын» немесе «ғибадат ететін жер» мағынасын білдіреді, ол исламдық қасиетті орындары мен заттары үшін қолданылған.

Монументалды икона

"Проскинетарион" – шығыс православие шіркеуіндегі әдетте Мәсіхті, Құдай ананы немесе шіркеудің қасиетті қамқоршысын бейнелейтін монументалды икона. Проскинетарийлер көбінесе мәрмәр жиекте фреска немесе мозаикадан жасалған және византиялық шіркеудегі храм бөлімдерін ажыратып тұратын тіреулерге орналастырылған, алайда қасиетті қамқоршылардың проскинетарийлерін көбінесе нартекс немесе неф қабырғаларында кездестіруге болады.

Қасиетті жерге сапар шегушілердің нұсқаулығы

Проскинетария – 17 ғасырдың ортасында пайда болып, 18 ғасырда дамыған православие христиандарының қасиетті жерлерге саяхатшыларға арналған нұсқаулықтарының бір түрі. Әдетте шағын форматтағы, қарапайым тілмен жазылған бұл кітаптар Палестинадағы қасиетті орындарды сипаттаған және саяхат жолдары бойынша кеңес берген. Олар христиан қасиетті орындарының топографиялық картасын көрсеткен, оның ортасында қабырғалы Иерусалим қаласы мен Киелі қабір шіркеуі орналасқан. Бұл Осман империясының соңғы кезеңінде гүлденген жергілікті икона өнеркәсібінің ең көрнекті жанры болып табылады, 19 ғасырдағы Палестина суретшілері Мысыр мен Сирияда да саяхатшыларға арналған сувенирлерді жасауда жетекшілік еткен. 17 ғасырдың екінші жартысында жасалған болуы мүмкін, қазірге дейін сақталған жүздеген мысалдың ішіндегі ең ертесі 1704 жылға жатады. 19 ғасырдың бірінші жартысында бұл үлгі өзгеріске ұшырады, топографиялық бейнелеуді иконалар жинағымен алмастырды, ол әлі де Киелі қабір шіркеуі мен Киелі от тойына ортасталған, бірақ Мәсіхтің өмірінен және Құдай анаға арналған Акафист әнұранынан алынған көріністермен қоршалған. 19 ғасырдың соңында арзан баспалар суреттелген проскинетарияның аяқталуын білдірді.