Кіріспе

Атауы бірдей, Әулие София атымен аталатын шіркеулер.

Әулие София шіркеуі – Солтүстік Македониядағы Охрид қаласында орналасқан шіркеу. Бұл шіркеу Солтүстік Македонияның ең маңызды ескерткіштерінің бірі болып саналады және орта ғасырлардағы сәулет және өнер үлгілерін сақтайды.

Тарих

Қазіргі шіркеу 6 ғасырдың бірінші онжылдығында ерте славяндарды аймаққа әкелген варварлық шабуылдар кезінде қиратылған метрополитендік собордың іргетастарына салынған. Келесі шіркеу бірінші Болгар империясы кезінде, христиан дінін ресми түрде қабылдағаннан кейін салынды. Кейбір дереккөздерде шіркеудің құрылысы князь Борис I (852 – 889) тұсында басталғаны айтылады. Ол негізінен 10 ғасырдың соңғы онжылдығында Болгарияның астанасы Охридке көшірілгеннен кейін, патша Самуил тұсында патриархалдық собор ретінде, күмбезді базилика нысанында қайта салынды. Бұл кезде шіркеу Болгар патриархатының, автокефальды патриархаттың орталығы болды. Кейіннен ол 18 ғасырға дейін Константинополь патриархатының қарауындағы Охрид архиепископтығының орталығына айналды. Осман империясы кезінде мешітке айналдырылды. Шіркеудің ішкі бөлігі 11, 12 және 13 ғасырлардағы фрескалармен сақталған, олар сол замандағы Византия сурет өнерінің маңызды жетістіктерін көрсетеді. Шіркеудің негізгі бөлігі 11 ғасырда салынса, сыртқы қосымшалары архиепископ Григорий II 14 ғасырда салған. 2009 жылдың қараша айында Македония православие шіркеуі жаңа герб қабылдады, онда Әйя София шіркеуі бейнеленген. 1996 және 2003 жылдары шығарылған 1000 македониялық динар банкнотасының артқы жағында шіркеудің бір бөлігі көрсетілген.