Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Поляк ақыны, драматург және мемлекет қайраткері (1758–1841)
Polish poet, playwright and statesman (1758–1841)
Юлиан Урсин Нимцевич ( /US//n//j//ɛ//m//t/'/s//eɪ//v//ɪ//tʃ/ nyemtSAYvitch, ; 6 ақпан 1758 – 21 мамыр 1841) – поляк ақыны, драматург және мемлекет қайраткері. Ол 1791 жылғы 3 мамырдағы Польша-Литва одағының Конституциясын ынталы түрде қолдаған.
Julian Ursyn Niemcewicz (/US//n//j//ɛ//m//t/'/s//eɪ//v//ɪ//tʃ/ nyemtSAYvitch, ; 6 February 1758 – 21 May 1841) was a Polish poet, playwright and statesman. He was a leading advocate for the Polish–Lithuanian Commonwealth's Constitution of 3 May 1791.
Ерте өмір және білім
Джулиан Урсин Нимцевич 1758 жылдың 6 ақпанында Беларусьдің Брест қаласына жақын, Скокиде дүниеге келді. Бұл кезде Польша-Литва достастығы болған жерде. Орташа дәулетті польшалық ақсүйек отбасының ұлы, Нимцевич Варшава кадет корпусын бітірді.
Julian Ursyn Niemcewicz was born 6 February 1758 in Skoki, near Brest, Belarus in what was then the Polish–Lithuanian Commonwealth. The son of a moderately well to do Polish noble family, Niemcewicz graduated from the Warsaw Corps of Cadets.
Мансап
Кадет корпусын бітіргеннен кейін Адам Казимеж Чарторыскидің көмекшісі болып қызмет етті және Франция, Англия және Италияға сапарлады. Неймечевич 1788–1792 жылдардағы Ұлы Сеймнің депутаты болды және 1791 жылғы 3 мамыр Конституциясының қабылдануына ықпал еткен Патриоттық партияның белсенді мүшесі болды. Одан кейін ол осы прогрессивті құжатты іске асыруды қолдау үшін құрылған Конституция достарының негізін қалаушысы болды. 1792 жылы Тарговицкая конфедерациясының жеңісінен және 3 мамыр Конституциясының күштен шығарылуынан кейін Неймечевич, басқа Патриоттық партия мүшелерімен бірге Германияға эмиграциялады. 1796 жылы патшайым Екатерина II қайтыс болғаннан кейін, олар патша Павел I тарапынан босатылып, бірге АҚШ-қа аттанды. Олар Англияның Бристоль қаласынан "Адриана" кемесімен, португалдық аббат және ботаник Хосе Коррея да Серраның серігінде саяхат жасады, ол Неймечевич пен Костюшко үшін кемеде капеллан қызметін атқарды. Олар 1797 жылдың 18 тамызында Филадельфияға келді. Ол Ниагара шарлауына барып қайтты. 1798 жылы ол Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Неймечевич Костюшконың ешқандай хабарсыз Еуропаға кетіп қалғанына ашуланды. Наполеонның 1807 жылы Польшаға басып кіргеннен кейін Неймечевич Варшаваға оралып, сенат хатшысы болып тағайындалды. 1830 жылдың 11 мамырында ол Варшавадағы Сташиц сарайының алдында Николаус Коперникке арналған, Бертел Торвальдсен жасаған жаңа ескерткішті ашты. 1830–1831 жылдардағы сәтсіз қараша көтерілісі кезінде Неймечевич көтерілісші поляк үкіметінің мүшесі болды. Көтерілістің соңғы айларында ақын Лондонға дипломатиялық миссиямен жіберілді (Британиядағы соңғы поляк елшісі ретінде) және ол 1841 жылы қайтыс болғанға дейін, алдымен Британияда, содан кейін Францияда эмиграцияда өмір сүрді.
After graduating from the Corps of Cadets, he subsequently served as aide to Adam Kazimierz Czartoryski and visited France, England and Italy. Niemcewicz served as a deputy to the Great Sejm of 1788–1792 and was an active member of the Patriotic Party that pushed through adoption of the historic Constitution of 3 May 1791. He was subsequently a founder of the Friends of the Constitution, formed to support the implementation of that progressive document. After the victory of the Targowica Confederation in 1792 and the consequent overthrow of the May 3 Constitution, Niemcewicz, along with other Patriotic Party members, emigrated to Germany. In 1796, on the death of Tsaritsa Catherine the Great, they were released by Tsar Paul I and made their way together to the United States. They sailed on the ship Adriana from Bristol, in England, in the company of the Portuguese abbot and botanist, José Correia da Serra, who served as the chaplain on ship for Niemcewicz and Kościuszko. They arrived in Philadelphia on August 18, 1797. During his stay, he visited Niagara Falls. In 1798, he was elected a member of the American Philosophical Society. Niemcewicz was upset when Kościuszko decamped for Europe without giving him any notice. After Napoleon's 1807 invasion of Poland, Niemcewicz returned to Warsaw and was made secretary of the senate. On 11 May 1830, he unveiled a new landmark before the Staszic Palace, the seat of the Society of Friends of Science in Warsaw — a monument to Nicolaus Copernicus sculpted by Bertel Thorvaldsen. During the failed November Uprising of 1830–31, Niemcewicz was a member of the insurrectionary Polish government. In the final months of the Uprising the poet went on a diplomatic mission to London (as the last Polish envoy to Britain) and he remained in exile, first in Britain, then in France, until his death in 1841.
Шығармалары
Жазушы ретінде Нимечевич әртүрлі шығармашылық стильдерді қолданып көрді. Оның "Депутаттың оралуы" (1790) атты саяси комедиясы зор құрметке ие болды. Сэр Уолтер Скотт үлгісінде жазылған "Тенчиннің Жоан" (1825) романы ежелгі Польшаның жарқын бейнесін көрсетеді. Ол сонымен қатар "Зигмунд III патшалығының тарихы" (3 том, 1819) және ежелгі польша тарихына арналған естеліктер жинағын (6 том, 1822–23) жазды. Оның толық жинағы 47 томдық болып 1838–40 жылдары Лейпцигте жарық көрді.
As a writer, Niemcewicz tried many styles of composition. His political comedy, The Return of the Deputy (1790), enjoyed great acclaim. His novel, John of Tenczyn (1825), written in the style of Sir Walter Scott, gives a vigorous picture of old Poland. He also wrote a History of the Reign of Sigismund III (3 volumes, 1819) and a collection of memoirs for ancient Polish history (6 volumes, 1822–23). His collected works were published in 47 volumes at Leipzig in 1838–40.
Жеке өмір
АҚШ-та Niemcewicz 1800 жылы бай жесір әйел, миссис Ливингстон Кинге (туған есімі Сьюзан Ливингстон) үйленді, ол оны ұлы Питер Кинге ұстаз ретінде жалдаған еді. Сьюзан Ливингстон әулетінің мүшесі, Питер Ван Бру Ливингстонның қызы және Оңтүстік Каролинадан Континенттік Конгресске делегат болған Джон Киннің жесірі болды. Ол 1841 жылдың 21 мамырында Парижде 83 жасында қайтыс етті және Монморенсидегі Шампео зиратында жерленді.
While in the United States, Niemcewicz met and married the wealthy widow, Mrs. Livingston Kean (née Susan Livingston) in 1800 who had hired him as a tutor for her son Peter Kean. Susan, a member of the Livingston family, was the daughter of Peter Van Brugh Livingston and the widow of John Kean, a delegate from South Carolina to the Continental Congress. He died on 21 May 1841 in Paris, France, aged 83, and was buried at Champeaux Cemetery in Montmorency, Val d'Oise.