Жасыл шаян балығының сипаттамасы мен өмір салты

Кіріспе

Балық түрлері

Жасыл түсті акула, жасыл түсті акулалық қосақаз (Pangasianodon hypophthalmus) – Оңтүстік-Шығыс Азия өзендерінде табиғи ортада өсетін акулалық қосақаз (Pangasiidae тұқымдасы). Атауына қарамастан, ол акула емес. Ол Меконг бассейні мен Чао-Фрая өзенінде кездеседі және онда тамақ үшін кеңінен өсіріледі. Еті көбінесе «свай» (тай тілінен สวาย) деген атаумен сатылады. Ол басқа өзен бассейндеріне де азық-түлік ретінде енгізілген, ал оның әдемі сыртқы түрі мен жылтырлығы аквариум хоббишілерінің арасында танымал, олар оны «сиамдық акулалық қосақаз» немесе «сутчи қосақаз» деп те атайды. Свайдың әртүрлі қоректік режиміне шаян тәрізділер, басқа балықтар мен өсімдіктер кіреді. Олардың жүзу қабығы ауамен тыныс алуға мүмкіндік береді, сондықтан гипоксиялық жағдайларға төзімді. Олар өздерінің туған Меконг өзені бассейнінің терең суларына ұқсас кең су кеңістіктерін ұнатады. Жасыл түсті акула – көшпенді балық, ол көбінесе су тасқыны кезінде өзен ағысына қарсы шағылысу үшін жүзеді, ал су деңгейі төмендеген кезде өсу үшін қолайлы орта іздейді. Көші-қон мерзімі өзен жүйесіне байланысты өзгереді. Меконг өзені бассейнінде мамыр мен шілде айларында өзен ағысына қарсы, қыркүйек пен желтоқсан айларында ағысқа қарай көшеді. Хон сарқымасының оңтүстігінде қазаннан ақпанға дейін өзен ағысына қарсы көші-қон жүреді, ең жоғары деңгейі қараша мен желтоқсан айларында байқалады; мұнда көші-қон су тасқыны маусымының соңында су деңгейінің төмендеуімен байланысты. Бұл акулаларға физикалық стресс факторларының әсері тиюі мүмкін, мысалы, серпілу күштері, күрт қысымның төмендеуі, пышақпен зақымдану және турбуленттілік. Бұл жарақаттану мен өлім-жітімге әкелуі мүмкін. Бұл өкінішті жағдай, себебі осындай жарақаттарға әлемдік климаттық дағдарысқа қарсы күресу үшін салынып жатқан су электр стансалары себеп болуы мүмкін. Жасыл түсті акулалар басқа Оңтүстік-Шығыс Азия елдеріне де азық-түлік ретінде әкелінеді, әсіресе Малайзия, Сингапур, Индонезия және Мьянмаға. Малайзияда, Сингапурда және Индонезияда олар «икан патин» деп аталады (малай және индонезия тілдерінде «икан» – балық деген мағынаны білдіреді), малайзиялық қытайлар оларды буда немесе тұтас пісіргенді ұнатады, ал малайлар осы балықты Темпояк пен карримен пісіруді жақсы көреді.

The iridescent shark, iridescent shark catfish (Pangasianodon hypophthalmus) is a species of shark catfish (family Pangasiidae) native to the rivers of Southeast Asia. Despite its name, it is not a shark. It is found in the Mekong basin as well as the Chao Phraya River, and is heavily cultivated for food there. The meat is often marketed under the common name swai (from Thai สวาย). It has also been introduced into other river basins as a food source, and its striking appearance and iridescence have made it popular with fishkeeping hobbyists, among whom it is also known as the Siamese shark catfish or sutchi catfish. The swai's omnivorous diet consists of crustaceans, other fish, and plant matter. They can tolerate hypoxic conditions thanks to their swim bladder which can be used as an air breathing organ. They prefer large bodies of water similar to the deep waters of their native Mekong river basin. The iridescent shark is a migratory fish that in most regions moves upstream to spawn during the flood season while the waters are high and returns downstream to seek rearing habitats when the river water levels recede. The dates of the migrations vary depending on the river system. In the Mekong river basin, they migrate upstream in May to July and return downstream during September through December. South of the Khone Falls, upstream migration occurs in October to February, with its peak in November to December; here, it appears to be triggered by receding waters at the end of the flood season. Disruption to these sharks can come from many physical stressors, including but not limited to shear forces, rapid decompression, blade strike and turbulence. These can lead to and have led to an increase in the Injury and mortality rate of these sharks. This is a sad reality since these injured can be caused by hydropower developments which are being put into place to combat the global climate crisis that is being faced. Iridescent sharks are also introduced to other Southeast Asia countries for food, especially Peninsular Malaysia, Singapore, Indonesia and Myanmar. In Malaysia, Singapore and Indonesia they are called ikan patin (which 'ikan' means fish in Malay and Indonesian), Malaysian Chinese prefer them steamed or cooked in whole, while Malay prefer cooking these fishes with Tempoyak and curry.

Ас үйдің ерекшелігі

Пангасиус тағамдық беделімен көзге түспейді және АҚШ-та swai (/s//w//aɪ/, тай тілінен алынған s̄wāy), Еуропада panga (немесе pangas), ал бірнеше Азия елдерінде, Австралияда және Ұлыбританияда кремді дри және баса деп арзан бағада сатылады. Оның төмен беделіне қарамастан, 2014 жылы Вьетнамнан пангасиус экспортының жалпы сомасы 1,8 миллиард АҚШ долларына жетті. Пангасиус филелері төмен құны, жұмсақ дәмі және берік текстурасының арқасында күннен-күнге танымал болып келеді. Көкбалық немесе палтус сияқты басқа ақ балықтарға арналған рецепттерді пангасиусқа бейімдеуге болады. Пангасиус – бәсекелес жейтін балық, сондықтан оның рационында жоғары деңгейде жануар ақуызы қажет емес. Стандартты өлшемдері: , , және .

Аквариумда

Жас шаянды акулаларды үй аквариумдарына үй жануарлары ретінде сатуға болады, бірақ оларды ұстау оңай емес. Иридесцентті акулалар - топтап жүретін, біріккен топты ұнататын балықтар.

Иридесцентті акулалар табиғи түрде дамуы үшін кеміндегі аквариум көлемі қажет. Топтарға одан да үлкен аквариумдар керек. Егер оларға жеткілікті кеңістік берілсе және дұрыс тамақтандырылса, олар ұзындығына дейін өсе алады. Көптеген үй аквариумдарында кеңістік жетіспеуі олардың өсуін тежейді. Осы себепті, үй аквариумдарында ұсталатын көптеген иридесцентті акулалар тек ұзындығына жетеді және мерзімінен бұрын өлуі мүмкін. Егер аквариумның көлемі жеткілікті болса және тиісті күтім жасалса, иридесцентті акулалар ондаған жылдар бойы өмір сүре алады және толық өлшемге жетеді.