Кіріспе

Еркек баланың сүндеті діни, этикалық, жыныстық және медициналық себептермен көптеген дау-дамайларға себеп болған. 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында, медицина мен хирургияның қарқынды дамыған кезеңінде, сүндеттеу ағылшын тіліндегі елдерде профилактиканың қарапайым тәсілі ретінде кең таралды. Көптеген медицина қызметкерлері мен осы процедураны жақтағандар оның жыныстық құмарлықты және мастурбацияға деген ұмтылысты азайтады деп сенді, ал ол сол дәуірде әлеуметтік жамандық деп есептелді. Қазіргі кездегі жақтаушылар сүндеттеу түрлі инфекциялар мен аурулардың қаупін азайтады және жыныстық қатынасқа пайдалы әсер етеді дейді. Керісінше, кейбір қарсыластар, әсіресе жаңа туған сәбилерді сүндеттеудің тиімділігіне күмән келтіреді және олардың пікірінше, келісімін бермеген жаңа туған еркек балаларды зиян келтіруі мүмкін, пайдасы шамалы, сондай-ақ олардың адам құқықтарын бұзуға және жыныстық өміріне теріс әсер етуге әкелуі мүмкін. (Ежелгі грек өнеріне де қараңыз), және Фредерик Ходжестің сөзіне сәйкес, христиандық Батыс және Шығыстың канондық және зайырлы құқықтық жүйелері сүндетке қарсылық танытқан, бұл қарсылық Орта ғасырларға дейін сақталған.

Ежелгі Таяу Шығыс

Жаратылыс кітабында сүндеттеу туралы айтылғандай, бұл Алламен Ыбырайым жасаған өсиет. Яһуди дінінде сүндеттеу "үлкен ұлттың ұрпағының және жемістілігінің уәдесін білдіреді", сондай-ақ "меншік белгісі және халықтар мен олардың Алласы арасындағы қарым-қатынастың кепілі" болып табылады. Кейбір ғалымдар еврей сүндеттеуінің бастауын басқа жерде іздейді. Бір түсіндірмеге сәйкес, бұл әдет Мысырдан, мүмкін құлдықта болған кезде алынған. 19 ғасырда басталған тіл білімі және этнографиялық зерттеулерге негізделген қосымша гипотеза бар. Киелі кітапта "сүндеттелмеген" сөзі қарсыластарды қаралау үшін қолданылған, ал еврейлердің шайқастағы жеңісінен кейін жаудың қаза болғандарының санын анықтау үшін көптеп сүндеттеу жасалғандығы жазылған. Еврейлер үй шаруасындағы барлық адамдарды, оның ішінде құлдарды да сүндеттеуге міндетті болды – бұл практика кейіннен оларды Рим және христиан заңдарымен қақтығысқа түсірді (төменде қараңыз).

Классикалық өркениет

167 ж.б.д. Яһудея Селевкид империясының құрамына кірді. Оның билеушісі Антиох IV Эпифан (б.з.д. 175–165 жж.) Птолемейлік Египетке қарсы соғыста жеңілгеннен кейін, дәстүрлі яһуди діни амалдарын тыйым салып, яһудилерді эллиндік мәдениетті күштеп қабылдауға мәжбүрлеуге тырысты. Бүкіл елде яһудилерге грек құдайларына шошқа шалу (Ежелгі грек дініндегі қалыпты практика), Шаббатты бұзу, кашер емес жануарларды (әсіресе шошқа етін) жеу және яһуди кітаптарынан бас тарту бұйрық берілді. Антиохтың жарлығы яһудилердің сүндеттелуін де заңсыз деп жариялады. Тациттың айтуынша, Ходжес келтіргендей, Антиох «яһудилердің сенімдерін жоюға және грек өркениетін енгізуге тырысты». Бұл оқиға туралы Даниял кітабында да айтылған. Маккавейлер Яһудеяны мәжбүрлеп грек мәдениетіне айналдыруға қарсы күресті. Жалпы алғанда, сүндеттеу рәсімі классикалық өркениетте өте жаман көрінді, Кассий Дионың мәлімдемесіне сәйкес, 580 000 яһуди өлтірілді және 50 бекінілген қала мен 985 ауыл қиратылды. Ол «Осы соғыста көптеген римдіктер де қаза тапты. Сондықтан Адриан Сенатқа жазған хатында императорлардың әдетте қолданатын «Егер сіз бен балаларыңыздың денсаулығы жақсы болса, жақсы; мен және әскер де жақсымыз» деген сөздерін қолданбады». Хирургиялық әдіс жыныстың терісінен босату және оны қабыққа тартып тарту болды; ол сондай-ақ, қабығы қабықты толығымен жабуға жеткіліксіз болған еркектерге қолданылатын қарапайым хирургиялық әдіс туралы да айтты. Бірақ ол яһуди емес адамдарға сүндеттеуді мәжбүрлеуді де ашық айыптады, осы рәсімді жұрттан келген христиандарға талап еткен яһудилерді жоққа шығарып, оларды «жалған бауырлар» деп атады (төменде қараңыз). II ғасырдың ортасында Рим империясында қабықты қайта жасайтын жағдайлар көбейгендіктен, раввиндік яһуди басшылары периах деп аталатын сүндеттеудің радикалды әдісін енгізді, ол қабықты толығымен ашық қалдырып, қалған теріні тігіп тастады. Бұл жаңа әдіс туған яһудидің өмірі бойына сүндеттелуін қамтамасыз ету және қабықты қайта жасай алу мүмкіндігін болдырмау үшін бірден-бір жарамды сүндеттеу әдісі болды. Исаның сүндеттелуі көптеген христиан діндерінің литургиялық күнтізбесінде мереке ретінде тойланады. Бұл ерте христиан дінін яһуди дінінен ерекшелендірген алғашқы қадамдардың бірі болды. Келісім теологиясы христиандық шомылуды израильдік сүндеттеумен байланыстырады, екеуі де рақым келісімінің белгілері мен мөрлері болып табылады. Бүгінде көптеген христиан діндері сүндеттеуді діни міндет деп санамайды, оны діни амал ретінде талап етпейді, сонымен қатар мәдени немесе басқа себептермен тыйым салмайды. Африкалық және Шығыс христиан діндерінде (мысалы, копт, эфиопиялық және эритреялық православие шіркеулерінде) еркек сүндеттелуі қалыптасқан дәстүр болып саналады және олардың еркек мүшелері туғаннан кейін жақын уақытта сүндеттелуі керек. АҚШ және Филиппин еркек сүндеттелуі кең таралған ең ірі христиан елдері болып табылады. Ал Еуропа мен Оңтүстік Америкадағы христиан діні басым елдерде сүндеттелу көрсеткіші төмен.

Ислам діні

VII ғасырдың басында Мұхаммед Арабия түбегіндегі көптеген семит тайпаларын біріктіріп, қарқынды дамитын мұсылман қозғалысының ядросын құрды. Бұл тайпалардың арасында ерлер мен әйелдерді сүндеттеу кеңінен таралған еді, және бұл практика 1000 жылдан астам уақыттан бері, көбінесе құнарлылықты дамытумен байланысты болған болуы мүмкін. Геродот б.з.б. V ғасырда түрлі семит халықтары арасында осы әдетті байқаған, ал Иосиф Флавий біздің заманымыздың I ғасырында арабтар арасында сүндеттеуді дәстүр ретінде атап көрсеткен. Мұхаммедке байланысты әйелдердің сүндеттелуін мақұлдаған деген бірнеше хабар бар; көптеген ғалымдар бұл хабарлардың сенімсіз және нақтылығы жоқ деп санайды. Сүндет ету практикасы кейде хадистерде айтылған фитраның бір бөлігі ретінде сипатталады.

Иудаизм мен христиандық

Томас Аквин өзінің "Теологиялық жиынтығы" еңбегінде яһуди дінінде сүндеттеу түпкі күнәні жойса, неге Иса сүндеттелді деген сауал қойған, себебі Исада түпкі күнә болған жоқ. Стив Джонс Исаның Көкке көтерілу кезінде сүндет терісін қайта алғандығы туралы діни дәстүр бар екенін айтады. "Егер ол олай жасамаған болса, құтқарылғандардың барлығы жұмақта өздеріне операция жасатуға мәжбүр болар еді, Құтқарушыларынан артық болу үшін." 1290 жылы Эдуард I еврейлерді Англиядан қуды, бұл негізінен өрісқорлыққа байланысты әлеуметтік шиеленістерге байланысты болды. Бірақ, кемінде 12 ғасырдан бері халықтың назары қанға батқан жалаға тартылған: "Еврейлер өздерінің құрбандарын сүндеттейді деген сенім соншалықты кең таралған еді, 1656 жылы Кромвельден еврейлерді қайта қабылдауды сұраған голландиялық раввин Менасси бен Исраил өзінің "Vindiciae Judaeorum" еңбегінде бұл айыптаманы жоққа шығаруға көп уақыт жұмсады." 15 ғасырдағы Испанияда көптеген еврейлер мен мұсылмандар қуылды, ал испан инквизициясы христиан дініне өткендерді тыңғылықтап бақылап, олардың жасырын түрде иудаизмді ұстанбауын, еврейлермен байланысқа түспеуін және сүндеттеу сияқты еврейлік амалдарға қатыспауын қамтамасыз етті.

Мезоамерикалық мәдениеттер

1521 жылы Кортес Мезоамерикадағы ацтек империясын жеңді, одан кейін испан дін қызметкерлерінің көптеп келуіне жол ашылды. Олардың жазбалары ацтектердің жаулап алуға дейінгі өмірі мен әдет-ғұрыптары туралы ақпарат береді, бұл ақпарат жаулап алудан және одан кейінгі эпидемиялардан аман қалғандармен және олардың ұрпақтарымен сұхбаттасу арқылы жиналған. Доминикан монахы Диего Дюран ацтектердің Израильдің жоғалған тайпаларының бірі екеніне сенді, оның маңызды дәлелі олардың сүндеттеу салтын қабылдауы болды. Бұл идея соншалықты күшті болды, 300 жыл өткен соң Банкрофт өзінің монументалды «Тума халықтар» еңбегінде сүндеттеу туралы талқылауды былай бастады: «Ацтектердің еврей тегін қолдайтын маңызды аргумент болған сүндеттеу салты осы халықтың арасында болды ма, жоқ па, көптеген авторлар күмәндандырды», соңында ол бұл салтың «кейбір тайпалардың арасында белгілі бір формада» болған болуы мүмкін деген қорытындыға келді (278-бет). «Белгілі бір форма» - бұл маңызды тұс, өйткені Банкрофт өз дереккөздерінің көпшілігі, соның ішінде Клавжиро, Тернакс Компанс, Карбахал Эспиноса, Овиедо и Эррера, және әсіресе Акоста, Дюран және басқалардың «жасырын мүшелерден қан алу салтын сүндеттеумен шатастырғанын» және «құлақ және қабыққа жасалған кесіктерді сүндеттеу деп қате түсінгенін» нақтылайды, сондай-ақ бұл қан алу рәсімі «көбінесе көрнекті адамдардың ұлдарына жасалған» (279-бет). Әдебиетте сүндеттелген ересек ацтектерді көргендігі туралы ешқандай хабарлама болмауы жағдайды нашарлатты. Ремондино бұл «даулы мәселе» екенін, яғни қабық шынымен алынып тасталған-жоқ па, деген сұраққа жауап беру қиын екенін айтады (46-бет). Коголлудо «Сүндеттеу Юкатан индейлеріне белгісіз болған» деп хабарлағанмен, дереккөздерде сүндеттеудің болуы туралы мәліметтер бар (279, 679-беттер). Қазіргі этнография осы рәсімдердің мәнін түсіндіргенімен, ацтектер мен майялар көптеген авторлар тарапынан сүндеттеу салтын қабылдаған до-модерн халықтардың тізіміне енгізіледі. Мұндай көздерге UNAIDS, Kaplan және Weiss кіреді.

Кейінгі кезеңдер

Сүндет жасамайтын елдер көбінесе сүндет жасағандарға қарсылық танытқан. Сүндет жасау көбінесе ар-ұятсыздық белгісі ретінде қарастырылған. 1650 жылы ағылшын дәрігері Джон Булвер дене өзгертуді зерттеген "Антропометаморфоз: Адамның өзгеруі, немесе жасанды бала" атты еңбегінде сүндеттелуден туындайтын жыныстық ләззаттың жоғалуы туралы былай деп жазды: "Қыстық терінің ұшынан асып тұрған бөлік жыныстық қатынас кезінде жоғары-төмен қозғалып, осылай ыстық тудырып, қарсы жаққа ләззат сыйлайды; осы зиянды ойлап тапқандықтан [сүндеттелгендер] осыдан айырылады. Өйткені, қыстық терінің қысқа болуы – еркектің денесінің кемшіліктерінің бірі саналады, ал сүндет әйелдердің қуанышын азайтады, олардың сезімталдығын төмендетеді". "Рим империясының құлдырауы мен жоғалу тарихы" еңбегінің авторы, ағылшын тарихшысы Эдвард Гиббон бұл амалды "азапты және көбінесе қауіпті рәсім" және "ерекше мүгедектік" деп атады, оны тек яһудилер мен түріктер ғана жасаған.

Тенгризм

Тенгри түркілері – көне Тенгри дінін ұстанатын түркілерді атау үшін қолданылатын неоязық термин, және олар еркектердің сүндеттелуіне толық қарсы тұрады. Өздері сүндеттелген әкелер енді ұлдарын сүндеттемейді, себебі бұл ежелгі түрік дәстүрі емес, ислам арқылы келген нәрсе.

Этика

Сүндеттеудің этикалық көзқарасы елдер бойынша әртүрлі. АҚШ-та, сүндеттеудің жоғары көрсеткіші бар елде, 2011 жылы Америка медицина қауымдастығы «заңды медицина тәжірибесіне және пациенттердің хабардар шешімдеріне кедергі келтіретін кез келген әрекетке қарсы тұратынын» мәлімдеді. 2012 жылы Америка педиатрия академиясы терапиялық емес нәресте сүндеттеуі бойынша техникалық есеп пен саясат мәлімдемесін жариялады. Онда еркек нәрестелерді сайып келудің алдын алу денсаулыққа тигізер пайдасы процедураның тәуекелдерінен басым екендігі, алайда денсаулыққа тигізер пайдасы барлық еркек нәрестелерді міндетті түрде сайып келуді ұсынуға жеткіліксіз екендігі, сондай-ақ ата-аналар өздерінің ұлдарының денсаулығы үшін сүндеттеудің қажеттігіне шешім қабылдауы керек екендігі айтылды. 2013 жылы Солтүстік Еуропаның 38 педиатры, дәрігерлер, хирургтар, этиктер және заңгерлер бірлесіп, AAP-тің техникалық есебі мен саясат мәлімдемесінде мәдени ықпал бар екенін, және оның ұсынымдары мен қорытындылары әлемнің басқа аймандарының дәрігерлерінен өзгеше екенін көрсететін пікір білдірді. Америка педиатрия академиясы АҚШ-та еркектердің шамамен жартысы сүндеттелгендігі және жартысы сүндеттелмегендігіне байланысты, сүндеттеуге қатысты көзқарас толеранттырақ болуы мүмкін екенін жауап ретінде мәлімдеді, бірақ егер сүндеттеу саясатын жазған AAP жұмыс тобының арасында мәдени ықпал болса, ол Фриш және тағы басқалардың Еуропадағы тәжірибеге қарсы айқын көзқарастарынан кем маңызды. AAP содан кейін сүндеттеудің денсаулыққа тигізер пайдасы туралы олардың қорытындыларының еуропалық әріптестерінен қалай өзгеше екенін түсіндірді. 2017 жылы Америка медицина қауымдастығының этика журналында терапиялық емес нәресте сүндеттеуін жүргізудің моральдық жағын сынаған екі мақала жарияланды.

Тарих

19 ғасырдың соңында сүндеттеу ағылшын тілінде сөйлейтін бірнеше елде тарады, анестезия мен антисептика енгізілгеннен кейін хирургиялық практика тез кеңейді. Англиядағы сэр Джонатан Хатчинсон сияқты дәрігерлер медициналық және әлеуметтік негіздермен процедураны қолдап, оны өз елінде және Англосферада танымал етті. Сан-Диего дәрігері Питер Чарльз Ремондино сүндеттеуді насихаттау үшін «Сүндеттеу тарихы ежелгі заманнан бүгінгі күнге дейін: оның орындалуының моральдық және физикалық себептері» (1891) атты еңбегін жазды. Сол кездегі көрнекті ортопед-хирург Льюис Сейр – американдық ерте жақтас және ол АҚШ-та процедураны танымал етуге көмектескен деп есептеледі. Алайда, аурудың рефлекстік теориясы және мастурбацияның зиянды әсерлері сияқты көптеген ерте талаптарға негіз болған теориялар медициналық қоғам тарапынан ұзақ уақыттан бері қабылданбайды. Бірақ 1936 жылға дейін балалар дәрігерлігі оқулықтарының авторы Л. Э. Холт мастурбацияны емдеу үшін еркек және әйел сүндеттеуін ұсынды. Бұл практикаға алғаш рет 1949 жылдың соңында шотландтық неонатолог және педиатр Дуглас Гейрднер «Британдық медициналық журналында» «Қабықтың тағдыры» атты мақаласын жариялаған кезде күмәндік туды. Уоллерштейннің сөзінше, бұл Ұлыбританияда сүндеттеу практикасына елеулі әсер етті. 1985 жылы Мэрилин Милос Ұлттық сүндеттеу ақпараттық ресурстық орталықтарын (NOCIRC) құрды. Ұйымның мақсаты – еркек, әйел және интерсекс балалардың жыныс мүшелерін сақтап қалу құқығын қорғау. АҚШ және басқа да аймақтарда наразылық митингілері өткізілді. NOCIRC американдық медициналық қауымдастықтың сүндеттеу бойынша ұсынымдарын үнемі сынап келеді. Милос пен Донна Макрис айтуынша, «баланың бейбіт өмірге қадам басу құқығын қорғау қажеттілігін доктор Фредерик Лебоер «Зорлықсыз туу» еңбегінде көрсетті». А. Э. Хаусман, В. Х. Оден, Джеффри Кейнс және оның інісі Джон Мейнард Кейнс, экономист. 1996 жылы «Британдық медициналық журналы» 20 ер адамның «бала кезінде сүндеттеу бізге зиян келтірді» деген хатын жариялады. Олар «дәрігердің нормаль баладан нормаль тінді кесіп тастауы этикалық болмайды» деп мәлімдеді.

Жыныстық мүшелерінің тазалығы

"Жыныстық мүшелерінің толықтығы" дегеніміз – жыныстық мүшелердің толық және өзгеріссіз күйде болуы. Жыныстық мүшелерінің толықтығы Латын Америкасы мен Кариб бассейнінде, Еуропаның барлық мемлекеттерінде, Балқандағы үлкен мұсылман халқы бар үш елден (Албания, Босния және Герцеговина, Косово) басқа, сондай-ақ Азияның көп бөлігінде қалыпты жағдай. Т. Хаммонд (1999) әрбір адамның толыққанды, зақымдалмаған денеге құқығы бар екенін және кәмелетке толмағандарға қатысты "дәстүр, әдет-ғұрып немесе аурумен байланысты емес кез келген себеппен дененің жұмыс істейтін мүшесін қажетсіз жою денсаулық сақтау саласы үшін қабылдауға болмайды" деген пікірде. Оның ойынша, мұндай араласулар жеке адамның денелік құқықтарын бұзу болып табылады және "медициналық этиканың негізгі принциптерін бұзады". Сүндетке қарсылар көптеген жағдайларда нәрестелерді сүндеттеуді қажетсіз, зиянды және әдепсіз деп санайды; кейбіреулері осы процедураға тыйым салуды қалайды. Олар балалардың жыныстық мүшелерін өзгерту мен мүгедектендіруге, соның ішінде сүндеттеуге, әйелдердің жыныстық мүшелерін кесуге (FGM) және аралық жыныстық мүшелері бар балаларға жасалатын операцияларға қарсы тұрады. Сүндетке қарсы бірқатар ұйымдар жыныстық мүшелері дамылмаған балаларға жасалатын жыныстық операцияларға қарсылық білдіреді. Көптеген елдердегі және АҚШ-тың бірнеше штатындағы, сондай-ақ АҚШ федералды заңдарында медициналық қажеттілікке байланысты кейбір ерекшеліктермен, кәмелетке толмаған қыздардың жыныстық мүшелерін өзгерту мен мүгедектендіруге тыйым салынған. Ерлерді сүндеттеуге қарсылар кәмелетке толмағандардың жыныстық мүшелерін өзгерту мен мүгедектендіруге қатысты заңдар ерлер мен әйелдерге бірдей қолданылуы керек деп санайды. Дегенмен, ерлерді сүндеттеуді FGM-мен байланыстыру өте даулы мәселе. ЮНИСЕФ-тің осы құжатында былай делінген: "Бұл тәжірибе алғаш рет дәстүрлі түрде орындалатын қоғамдардан тыс жерлерде белгілі болған кезде, көбінесе 'қыздарды сүндеттеу' деп аталды. Алайда, бұл термин ерлерді сүндеттеумен тікелей салыстыру жасайды және осылайша екі түрлі рәсімнің арасында шатасу тудырады". Бұл ұстанымды Батыс медицинасы мен саясаты да қолдайды. Голландия Корольдік Медициналық Ассоциациясының пікірінше, емдеу мақсатында жасалмаған сүндеттеуге ең ұқсас әйелдердің жыныстық мүшелерін кесу түрі әдебиетте бірауыздан қабылданбайды. Сондай-ақ, Ассоциация "Әйелдердің жыныстық мүшелерін кесудің көптеген түрлері бар. Ең ауыр түрі – инфибуляция, онда кіндік және сыртқы еріндер тігіліп, клитор алынып тасталады. Алайда, әйелдердің жыныстық мүшелерін кесудің әлдеқайда жеңіл түрлері де бар, онда тек клитордың қабықшасы ғана алынады". АҚШ-та MGMbill.org ұйымы 2004 жылдан бері жыл сайын АҚШ Конгресіне және 15 штаттың заң шығарушы органына кәмелетке толмағандардың жыныстық мүшелерін өзгерту мен мүгедектендіруге тыйым салуды ер және аралық жыныстық мүшелері бар балаларға да қолдану үшін заң жобасын жіберіп отыр. АҚШ саяси жүйесінде сүндеттеу мәселесі кейде дау тудырады. 2011 жылы Сан-Францискодағы сүндетке қарсы белсенділер 18 жасқа дейінгі ер балаларды сүндеттеуге тыйым салатын заң жобасын қарашада дауысқа салу үшін 12 000-нан астам қол жинады. Тыйымды қолдаушылар сүндеттеу медициналық тұрғыдан қажет емес және шешімді балаға, емес ата-анаға қалдыру керек деп мәлімдеді, ал тыйымға қарсылар, мысалы, Америка Азаматтық Бостандықтар Одағы және Америка еврей комитеті, сүндеттеу денсаулыққа анық пайдасы бар танылған медициналық процедура екенін және бұл шара діни бостандықтарды бұзуы және қажетсіз діни шиеленістерге әкелуі мүмкін деп мәлімдеді. Сот бұл шара штаттың заңын бұзады деп шешім шығарғандықтан, бұл шара дауыс беру бюллетенінен алынып тасталды, себебі медициналық процедураларды реттеуді штаттарға, емес қалаларға қалдыру керек болды. Осыдан кейін Калифорнияның губернаторы Джерри Браун Калифорниядағы жергілікті жерлерде сүндеттеуге тыйым салуға тыйым салатын заңға қол қойды. 2019 жылы 2020 жылғы Демократиялық партияның президенттік номинациясына үміткер Эндрю Янг өзін "нәрестелерді сүндеттеу тәжірибесіне қарсы" деп жариялады. Бұл туралы бірнеше ақпарат құралдары хабарлады, себебі ірі саясаткерлердің сүндеттеу туралы сөйлесуі сирек кездеседі, Янг 2020 жылғы Демократиялық президенттікке үміткер болып бұл туралы айтқан жалғыз кандидат болды. Янг сайлауға қатысса, ата-аналарға бұл шешім туралы көбірек ақпарат беруге тырысатынын айтса да, ата-аналардың діни немесе мәдени себептермен баласын сүндеттеуін қолдайтынын және бұл практикаға тыйым салуды қолдамайтынын мәлімдеді. Intact America журналының Георганн Чапин бұл Янгтың ата-аналардың таңдау құқығын қолдауы саяси қысымның нәтижесі болуы мүмкін деп болжады. Израильдегі еврейлер арасында да мұндай пікірлер бар. Балалардың құқықтарын қорғау мақсатында онда наразылық акциялары өтті. Отбасы тарапынан ата-аналарды ұлдарына сүндет жасауға қысым көрсетілгенімен, "көбірек және көбірек отбасылар" сүндеттен бас тартуды жөн көреді.

Оңтүстік Африкадағы дау

Оңтүстік Африканың Ксоса аймақтарында дәстүрлі сүндеттеуден туындаған жоғары өлім-жітім көрсеткіші дәстүрлі басшылар мен денсаулық сақтау органдары арасындағы тұрақты шиеленіс көзіне айналуда. Дәстүрлі басшылар медициналық араласуға қарсылық білдірсе, денсаулық сақтау органдары наразылық білдіруде. 2009 жылы Шығыс Кейп провинциясында ғана 80 ұл қайтыс болды және жүздегені бастауыш мектептерге қатысқаннан кейін ауруханаға түсті. 2010 жылы бұл дау Зулу халқына да қауқарлы күйде таралуға айналды, олардың қазіргі патшасы Гудвилл Звелитхини 19 ғасырда Зулу патшасы Шака тыйым салғаннан кейін дәстүрлі сүндеттеуді қайта енгізуге шақырды. Осыған ұқсас мәселелер, бірақ кішкентай ауқымда, Австралияның орталық аймақтарындағы шалғайдағы аборигендердің дәстүрлі сүндеттеуіне байланысты туындады.

Германиядағы дау

2012 жылдың 26 маусымында Германияның Кельн қаласындағы сот сүндеттеуді «келісім беруге тым жас балалардың денесіне зиян келтіру» деп шешім қабылдады, бұл практика баланың өмірінде өз діни сенімдерін анықтау мүддесіне қайшы келеді деп атап өтті. Шешім неміс құқық профессоры Холм Пуцке, Пасау университетінде қызмет ететін, «Баланың жеке басын күту кезінде келісімді шектеуге қатысты сүндеттеудің қылмыстық аспектілері» деген мақаласына негізделді. Соттың баланың дене тұрқылығының құқығы діни және ата-аналық құқықтардан басым екендігі туралы шешімі тек Кельн қаласының құзыретінде ғана қолданылды. Бұл шешім Еуропадағы еврей және мұсылмандық топтар тарапынан айыпталып, сынға ұшырады. Германия парламентінің көпшілігі Ангела Меркель үкіметінен еврейлер мен мұсылмандарға діндерін сақтауға мүмкіндік беру үшін шешімді нақтылауды сұрап резолюция қабылдады. 2012 жылдың 12 желтоқсанында бірқатар тыңдаулар мен кеңесулерден кейін Бундестаг 434 дауысқа қарсы 100 дауыспен, 46 қалыс қалған дауыспен терапиялық емес сүндеттеуді белгілі бір шарттарда жүргізуге рұқсат беретін заңды қабылдады.

Сүндетке қарсы қозғалысы

Кейбір сүндетке қарсы белсенділер, кейде интактивисттер деп аталады (интакт және активист сөздерінің бірігімі), сүндеттеуді жыныс мүшелерін кесумен салыстырады, ал басқалары етеккірді құрметтейді. Осы мақсатта түрлі ұйымдар құрылды, ал басқа ұйымдар да осы қозғалысты қолдайтынын мәлімдеді. Атауы Құрылған Өлке қызмет етеді Ескертпелер Қанды ерлер және олардың достары (BSM) 2012 АҚШ Ақ халат киіп, шалбардың астыңғы бөлігінде қан іздерімен қоғамдық наразылық білдіруімен танымал. Балалар денсаулығы және адам құқықтары жөніндегі серіктестік 2012 Канада Канадалық құқықтар мен бостандықтар хартасын қолдану Сүндеттеу ресурстық орталығы 1991 АҚШ "Біздің коммерциялық емес білім беру ұйымы хабардарлықты арттырады, жазылуға көмектеседі және жыныстық, психологиялық және жарақаттық әсерлер, медициналық мәселелер және мәдени көзқарас туралы ақпарат береді." Жарамсыздық – The Intactism Pages 1994 Жаңа Зеландия Тақырыбында айтылған. Сүндетке қарсы дәрігерлер 1995 АҚШ Эмдеу мақсатында емес, ер балаларға жасалатын сүндеттеу туралы медициналық ақпарат жариялайды. Штаб-пәтері Вашингтон штатының Сиэтл қаласында орналасқан. Жыныстық автономия Америка (GAA) 1985 АҚШ 2021 жылы Intact America ұйымымен бірікті. Бұрын Ұлттық сүндеттеу туралы ақпарат ресурстары орталығы (NOCIRC) деп аталған. Калифорния штатының Сан-Ансельмо қаласында орналасқан. Жыныстық мүшелердегі дербестікті қорғау және білім беру қоры (GALDEF) 2022 АҚШ Жыныстық мүшелердегі дербестікті жақтаушылар мен заңгерлер балалардың денесіне қол сұғылмау құқығын қорғау үшін сотқа жүгінуді жалғастыруда. Intact America 2008 АҚШ Intact America – балалардың жыныс мүшелерін кесуді тоқтатуға жұмыс істейтін ең ірі ұйым. Нью-Йорк штатының Тарритаун қаласында орналасқан. Intact Australia 2012 Австралия Ұлдардың адам құқықтарын қорғау Intaction 2010 АҚШ Нью-Йорк штатының Бруклин қаласында орналасқан. IntactiWiki 2014 Әлемдік ақпараттық ресурс. intaktiv e. V. – eine Stimme für genitale Selbstbestimmung (неміс тілінде: Жыныстық автономияға дауыс) 2013 Германия 2013 жылдың қарашасынан бастап тіркелген қайырымдылық ұйымы. Сүндетке қарсы еврейлер (JAC) 2011 Әлемдік Ерлер мен ұлдарға (және оларды жақсы көретін әйелдерге) арналған әділдік (J4MB) 2013 Ұлыбритания Сүндеттеу 2014 жылдан бері саяси партияның басты науқандық мәселесі болып табылады және бұл тақырып партияның 2015 жылғы жалпы сайлау манифестінде қамтылған. Men Do Complain (MDC) 2012 Ұлыбритания Лондон қаласында орналасқан. NORM UK, "15Square" ретінде жұмыс істейді 1994 Ұлыбритания Штаб-пәтері Стаффордшир графтығының Стоун қаласында орналасқан. Семинал шіркеуі әлем бойынша ер және әйел балаларға жасалатын сүндеттеуге белсенді түрде қарсы тұрады. Ол сүндеттеу амалын тоқтату үшін уақыт пен қаржы жұмсайды. Your Whole Baby 2014 АҚШ "Your Whole Baby" ұйымының мақсаты – болашақ ата-аналар мен денсаулық сақтау қызметкерлеріне етеккірдің функциялары мен күтімі туралы ақпарат беру.