Гвальберто Вильярроэль: Боливия президенті және әскери реформаторы
Gualberto Villarroel
Гвальберто Вильярроэль: 39-шы Боливия президенті, реформатор, өмірі мен саяси жолы. Фашизммен байланысы, билікке келуі, трагикалық өлімі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Боливияның 39-шы президенті
боливиялық провинция
39th President of Bolivia
the Bolivian province
Гуальберто Вилларроэль Лопес (15 желтоқсан 1908 – 21 шілде 1946) – 1943 жылдан 1946 жылға дейін Боливия президенті қызметін атқарған боливиялық әскери шенеунік. Реформатор, кейде Аргентинаның Хуан Перонмен салыстырылатын ол, бірақ фашистік көзқарастарымен және 1946 жылдың 21 шілдесіндегі зорлықпен аяқталған өлімімен есте қалады.
Gualberto Villarroel López (15 December 1908 – 21 July 1946) was a Bolivian military officer who served as the 39th president of Bolivia from 1943 to 1946. A reformist, sometimes compared with Argentina's Juan Perón, he is nonetheless remembered for his alleged fascist sympathies and his violent demise on 21 July 1946.
Ерте өмір
Гуальберто Вильярроэль 1908 жылғы 15 желтоқсанда Кочабамба департаментіндегі Вилла Риверо қаласында дүниеге келді. Ол Энрике Касто Вильярроэль мен Мария Лопестің ұлы болды. 11 жасында Вильярроэльдің ата-анасы провинциялық білім жеткіліксіз деп шешіп, оны мемлекеттік мектепке, кейіннен Кочабамбадағы Сукре ұлттық мектебіне берді. Ол 1924 жылы бітіріп, 1925 жылы Армия әскери колледжіне түсіп, 1928 жылы Перес Терсеро атқыштар полкінің құрамында екінші лейтенант шенімен бітірді. Ұсыныс білдірген курсант ретінде, Эквадор үкіметі оны үздік студенті үшін Абдон Кальдерон орденімен марапаттады. Сондай-ақ ол 1935 жылы Вилламонтты қорғаудың соңғы кезегіне қатысты. Боливияның осы қақтығыстағы сәтсіз жеңілісінен кейін, ол елге терең құрылымдық өзгерістер қажеттігіне көз жеткізіп, Дэвид Торо мен Герман Буштың прогрессивті әскери-социалистік режимдерін қолдады. Буштың 1939 жылғы тамыздағы өзіне-өзі қол жұмсауынан кейін консервативті күштер қайтадан күшейіп, билікті басып алып, 1940 жылғы сайлауда елдегі ірі кен байлықтарымен байланысты дәстүрлі партиялар генерал Энрике Пенарандамен бірге жеңіске жетті.
Gualberto Villarroel was born on 15 December 1908 in Villa Rivero, Cochabamba Department. He was the son of Enrique Casto Villarroel and María López. At age 11, Villarroel's parents decided that provincial education was insufficient and enrolled him fiscal school and later into the Sucre National School in Cochabamba. He graduated in 1924, going on to enroll in the Military College of the Army in 1925, graduating with the rank of second lieutenant as part of the Pérez Tercero Infantry Regiment in 1928. A distinguished cadet, he was awarded the Order of Abdon Calderón for best student by the Ecuadorian government. He also participated in the final defense of Villamontes in 1935. After Bolivia's disastrous defeat in the conflict, he became convinced that the country needed profound structural changes and supported the progressive Military Socialist regimes of David Toro and Germán Busch. Following Busch's suicide in August 1939, conservative forces reasserted themselves, took power, and won the 1940 elections in which the traditional parties linked to the country's big mining interests triumphed at the polls with General Enrique Peñaranda.
1943 жылғы төңкеріс
Пенаранда әкімшілігі бұрынғы прогрессивті саяси күштерден билікті тартып алғанмен, олардың таралуын тоқтатуға қол жеткізбеді. Вильярроэль 1934 жылы Парагвайдағы боливиялық соғыс тұтқындары құрған, жас офицерлердің ашық әскери ұйымы – RADEPA (Razón de Patria, яки Отан үшін күрес) мүшесі болды. Ұйым халықтың қолдауын алуға тырысты, саясатқа әскери араласуды жақтады және Боливияның табиғи ресурстарын шетелдіктердің тым бақылауына беруге жол бермеуді мақсат етті. 1943 жылдың қыркүйегі мен желтоқсаны аралығында RADEPA жаңадан құрылған Революциялық Ұлттық Қозғалысымен (MNR) Пенаранданы құлату үшін құпия келісімге келді. 1942 жылдың 21 желтоқсанында Катавидеде болған қырғын салдарынан 19 шахтер қаза тауып, бұл оқиға үкіметтің құлауына себеп болды. Төңкеріске дейін оппозиция жетекшілері президенттің отставкаға кетуін талап етті. Пенаранда бұған жауап бермей, RADEPA басшыларының әскери қызметін дереу өзгертуге бұйрық берді, осылайша оларды қақтығыстың ортасынан шеттетуге тырысты. Бұған жауап ретінде төңкеріс күні алға жылжытылды. 1943 жылдың 20 желтоқсанында RADEPA мен MNR одағы үкіметті құлатты. Бұрынғы экономика министрі Виктор Паз Эстенссоро сөйлеген сөзінде: «Боливия халқы, зұлымдыққа толы кезең аяқталды. Ел енді Пенаранда Ривера Кастильо отбасының меншігі емес» деді. Вильярроэльге Паласио Кемадода де-факто президент ретінде тұруға рұқсат берілді, ал MNR мүшелері, соның ішінде Паз Эстенссоро, оның кабинетінде түрлі лауазымдарға тағайындалды. 35 жасында ол Боливия тарихындағы ең жас президенттердің бірі болды.
While the Peñaranda administration had managed to wrest control of government from the previous progressive political forces, it was unable to stop their spread. Villarroel became a member of RADEPA (Razón de Patria, or Fatherland's Cause), an open military faction of young officers founded in 1934 by Bolivian prisoners of war in Paraguay. It sought mass support, backed military intervention in politics, and hoped to prevent excessive foreign control over Bolivia's natural resources. Between September and December 1943, RADEPA secretly conspired with the newly formed Revolutionary Nationalist Movement (MNR) to overthrow Peñaranda. The consequences of the Catavi massacre on 21 December 1942 which caused the deaths of 19 striking miners would ultimately bring down the government. Before the coup, opposition leaders requested that the president resign. Peñaranda, in turn, evaded a response and ordered the immediate change of military assignments for the RADEPA leaders, thus removing them from the center of conflict. In response, the date of the coup was brought forward. On 20 December 1943, the RADEPA MNR alliance overthrew the government. Former economy minister Víctor Paz Estenssoro announced in a broadcast, "Bolivian people, the work of iniquity has ended. The nation has ceased to be the property of the Peñaranda Rivera Castillo family." Villarroel was allowed to take residence in the Palacio Quemado as de facto president while members of the MNR, including Paz Estenssoro, took various positions in his cabinet. At age 35, he was one of the youngest presidents in Bolivian history.
АҚШ-тың мойындауы үшін күресу
Боливиялық журналист Аугусто Сеспедес: «Боливиядағы төңкеріс АҚШ елшісінен бұрын ешкімді таң қалдырмады» деді. АҚШ үкіметі Боливияны Екінші дүниежүзілік соғысқа одақтас ел ретінде кіргізген және елдің қалайы ресурстарын соғысқа жұмсауға міндеттендірген Пенаранда басшылығымен жақсы қарым-қатынас орнатқан еді. Пенаранданың құлауы Мемлекеттік департаментті алаңдатты, ол дереу Боливиямен дипломатиялық қатынастарды үзіп, Вильярроэль үкіметін мойындаудан бас тартты. 1941 жылы Пенаранда Боливиядағы «нацистік төңкеріс» туралы жасалған әңгімені МНР-ді басып тастау үшін пайдаланды, бұл АҚШ-ты олардың нацистермен байланысы бар деген күдікке түсірді. Вильярроэль «Анд тауларының Муссолиниі» және Буэнос-Айрес саясатымен жүретін қуыршақ ретінде қарастырылды. Фашистік көзқарастарды ұстанатын президент Педро Пабло Рамирес басқаратын Аргентина үкіметі Латын Америкасында Вильярроэльді мойындаған жалғыз ел болды. Жаңадан құрылған Вильярроэль үкіметі билікке келгеннен кейін бірнеше сағат ішінде АҚШ-ты жақсы қарым-қатынас орнату және соғысқа қолдау көрсету ниетіне көндіруге тырысты. Сұхбатында Паз Эстенссоро «жаңа үкімет Боливияның Біріккен Ұлттар Ұйымымен халықаралық қарым-қатынастағы ұстанымын өзгертпейді» деп сендірді. 11 ақпанда Вильярроэль МНР-дің екі жетекшісі, Карлос Монтенегро мен Аугусто Сеспедес сияқты үш министрді қызметтен шеттетуге мәжбүр болды, бірақ АҚШ революциялық хунтаның құрамы мойындауға кедергі келтіретінін және «бұл өзгерістер хунтаның мәнін едәуір өзгертті деп ойламаймыз» деді. АҚШ-тың күшейе берген қысымының нәтижесінде, қалған МНР министрлері Виктор Паз Эстенссоро, Рафаэль Отазо және Вальтер Гевара 1944 жылдың 5 сәуірінде отставкаға шықты. Сол айдың соңында Еңбек министрі Виктор Андраде нацизм туралы айыптауларды жоққа шығарды және АҚШ-ты жаңа үкіметті мойындауға шақырды. Бұл оқиғалар АҚШ-ты Панамадағы АҚШ елшісі Авра М. Уорренды Ла-Пазға мойындау туралы кеңес беру үшін жіберуге мәжбүр етті. 23 мамырда Уоррен «қазір Боливияда ешқандай маңызды лауазымда МНР өкілі жоқ» деген фактіге сүйене отырып, Вильярроэль үкіметін дереу мойындауды ұсынды. Виктор Паз Эстенссоро кейіннен АҚШ-тың режимді мойындауына басты кедергі МНР-дің елге еврейлердің көшіп келуіне тыйым салу туралы талабы болғанын мәлімдеді. АҚШ мұны антисемитизмнің белгісі деп қараса, Паз Эстенссоро өз партиясының қарсылығы «өмір сүру және тұрғын үйге қатысты ауыр проблемаларға» байланысты екенін айтты. МНР 1944 жылдың желтоқсан айының соңында Виктор Паз Эстенссоро қаржы министрі ретінде Вильярроэль кабинетіне қайта оралды.
According to Bolivian journalist Augusto Céspedes, "The coup surprised no one more in Bolivia than the United States Ambassador." The U. S. government had enjoyed good relations with the Peñaranda administration which had brought Bolivia into World War II as an Allied Power and pledged the country's tin resources to the war effort. The fall of Peñaranda alarmed the State Department which immediately suspended diplomatic relations with Bolivia and refused to recognize the Villarroel government. In 1941, Peñaranda had used the fabricated story of a "Nazi Putsch" in Bolivia to suppress the MNR, causing the U. S. to suspect them of having pro Nazi affiliations. Villarroel, in turn, was seen as "a Mussolini of the Andes" and a puppet of Buenos Aires. The government of Argentina under the fascist leaning President Pedro Pablo Ramírez was the only in Latin America to recognize Villarroel. The newly installed Villarroel government within hours of its assumption to power sought to reassure the U. S. of its desire for good relations and support of the war effort. In an interview, Paz Estenssoro assured that "the new Government does not alter Bolivia's international position at the side of the United Nations." While on 11 February Villarroel removed three cabinet members including two top MNR leaders, Carlos Montenegro and Augusto Céspedes, the U. S. maintained that the composition of the revolutionary junta precluded recognition and that "it is not felt that these shifts have materially altered the character of the Junta." Under the mounting weight of U. S. pressure, the remaining MNR ministers, Víctor Paz Estenssoro, Rafael Otazo, and Wálter Guevara resigned on 5 April 1944. Later that month, Minister of Labor Víctor Andrade publicly denied the charges of Nazism and called on the U. S. to recognize the new government. These events led the U. S. to send Avra M. Warren, U. S. Ambassador to Panama, to La Paz to give advice on recognition. On 23 May, Warren recommended the immediate recognition of the Villarroel government due to the fact that "there is now no MNR official in any position of prominence in Bolivia." Víctor Paz Estenssoro would later claim that the main obstacle to U. S. recognition of the regime was the MNR's call for a ban on Jewish immigration to the country. While the U. S. saw it as a sign of antisemitism, Paz Estenssoro maintained his party's opposition was due to the "serious problems relating to subsistence and housing" it created. The MNR would return to Villarroel's cabinet, with Víctor Paz Estenssoro as Finance Minister, in late December 1944.
1945 жылғы Түпкiлiктiлер конгресi
Сол және оң жақтағы жаулармен бетпе-бет келген Вильярроэль Боливияның ұзақ уақыттан бері шеттетілген жергілікті халқының арасында қолдау базасын құруға тырысты. 1944 жылдың қарашасында Вильярроэль жергілікті тұрғындарға Ла-Пастың басты алаңдарына кіруге тыйым салған заңды жойды. Көп ұзамай, Франсиско Чипана Рамос сияқты шаруалардың бастамасымен президент 1945 жылдың басында толыққанды жергілікті халықтың конгресін өткізуге келісті. Үкімет конгреске қатысу үшін 1200-ге жуық жергілікті делегаттар мен қоныс аударушыларға өкілдік құжаттар берді. 1945 жылдың 10-15 мамырында 1500 делегат пен олардың отбасылары Ла-Пас қаласындағы Луна паркінде Бірінші Жергілікті Халық Конгресін өткізді. Конгресс, оның Аймара президенті Франсиско Чипана және Кечуа вице-президенті Дионсио Миранда басшылығымен, жергілікті қоғамда маңызды заңдық реформаларға әкелді. Атап айтқанда, конгресс бау-бақшалардағы жергілікті шаруалардың міндетті, ақысыз еңбек ету түрі – пангуахеді жойды. Ол келесі күні бұл атақты ресми түрде қабылдады. Вильярроэль көптеген ауқымды реформаларды жүзеге асырды, оның ішінде жұмысшылар одақтарын ресми мойындау, Кеншілер Федерациясын құру, елдегі алғашқы мұнай өңдеу зауытын салу және зейнетақы жүйесін құру. Вильярроэль бірде: «Мен байлардың жауы емеспін, бірақ кедейлердің досымын» деген сөзді айтқан. Одан әрі реформалар жүргізу үшін 1944 жылы Конституцияны қайта жазу үшін Ұлттық Конвенция шақырды. Осы процестің аясында конвенция 1945 жылдың 3 қарашасында Оруродан шыққан МНР депутаты Джулиан Монтелланоны вице-президент деп жариялады. Монтеллано үш күннен кейін қызметке кірісті. Сол айда жаңа Конституция Ұлттық Конвенциямен 23 қарашада бекітіліп, 24 қарашада Вильярроэльмен жарияланды. 1945 жылғы Саяси Конституция Герман Буш президенттігі кезінде қабылданған 1938 жылғы Конституциямен бірдей ресми құрылымды, бөлімдердің, тақырыптардың және баптардың санын сақтап қалды, бірақ оған қосымша реформалар енгізілді.
Faced with enemies on both the left and right, Villarroel strove to build a base of support among the long marginalized indigenous populace of Bolivia. In November 1944, Villarroel repealed the law prohibiting indigenous people from entering the main squares of La Paz. Not long after, on the initiative of peasant leaders such as Francisco Chipana Ramos, the president agreed to sponsor a fully indigenous congress to be held in early 1945. The government gave credentials to some 1200 community delegates and settlers to attend the congress. Between 10 and 15 May 1945, a combined group of 1500 delegates and their families would hold the First Indigenous Congress in Luna Park in La Paz. The congress, led by its Aymara president Francisco Chipana and Quechua vice president Dionsio Miranda, would result in important legal reforms among the indigenous community. Namely, the congress brought forth the abolition of the pongueaje, an obligatory form of unpaid servitude by indigenous peasants in haciendas. He formally accepted the title the following day. Villarroel enacted a number of far reaching reforms, including official recognition of worker unions with the establishment of the Federation of Miners, the beginning of construction of the nation's first oil refinery and the establishment of a retirement pension. Villarroel is quoted as once saying "I am not an enemy of the rich but I am more a friend of the poor." In his push for further reforms, he called a National Convention to rewrite the constitution in 1944. As part of this process, the convention proclaimed Julián Montellano, an MNR member of the Chamber of Deputies from Oruro, vice president on 3 November 1945. Montellano took office three days later. That same month, the new constitution was sanctioned by the National Convention on 23 November and promulgated by Villarroel on 24 November. The Political Constitution of 1945 maintained the same formal structure and even number of sections, denominations, and articles as the 1938 Constitution promulgated during the presidency of Germán Busch, although with the introduction of further reforms.
Оппозицияға шабуылдар
Вильярроелге қарсы консервативті толқын көп ұзамай көтерілді, оған жеке кен кәсіпкерлерінің мол ресурстары күш берді. Бұған қоса, жұмысшылар өздерінің жаңа құқықтарын пайдаланып, қосымша жеңілдіктер талап ету үшін наразылық білдіруге кірісті, нәтижесінде үкімет бақылауды сақтау үшін қатаң шаралар қолдануға мәжбүр болды.
The conservative backlash against Villarroel did not take long to appear, fed by the considerable resources of the private mining interests. Moreover, the workers themselves decided to exercise their new rights to protest to demand further concessions causing the government to adopt repressive measures to maintain control.
Хосе Антонио Арзенің атылуы
Демек, осы қуғын-сүргіндердің арасында Боливияның көрнекті социологы, марксисті және Революциялық солшыл партиясының (ПИР) төрағасы Хосе Антонио Арзені өлтіруге жасалған қастандық болды. Арзе бастапқыда 1943 жылғы төңкерілгенге қолдау білдіргенмен, жаңа үкімет «фашистік» элементтерден құтылмаса, ПИР-ден Вильярроэль режиміне азаматтық қолдау көрсетуден бас тартты. Осының нәтижесінде ол бірнеше айға қамауға алынып, кейін босатылды. 1944 жылдың 9 шілдесінде таңертең Ла-Паста белгісіз біреу Арзеге үйінің алдында екі рет оқ атты. Бір оқ оның басынан миллиметрдей қашықтықта өтті, ал екіншісі кеудесіне кіріп, ол бірнеше ай ауруханада жатты. Әсерлі солшыл саясаткердің өміріне жасалған қастандық ғалымдардың арасында үлкен алаңдаушылық тудырды, бұл екі жақ арасындағы бұрынғы антагонизмге байланысты, оқиғаға үкіметтің қатысы болуы мүмкін деген күдік тудырды. Бұл пікірге қарсы тұру үшін Вильярроэльдің өзі және сыртқы істер министрі Энрике Балдивиесо бастаған үкіметтік делегация Арзені ауруханада барып, оның денсаулығына алаңдаушылық білдірді. Вильярроэль режиміне қарсы жауапкершілік туралы сот Вильярроэльдің немесе RADEPA-ның қастандыққа қатысқандығы туралы нақты шешімге келе алмады.
Allegedly among these repressions was the attempted assassination of José Antonio Arze, a prominent Bolivian sociologist and Marxist and head of the Revolutionary Left Party (PIR). While Arze had initially presented his sympathy for the 1943 coup, he refused to supply the Villarroel regime with civil support from the PIR unless the new government got rid of "fascist" elements. The result of this was his arrest and confinement for a few months after which he was released. In La Paz in the early morning of 9 July 1944, an unknown assailant shot Arze twice outside his house. While one bullet missed his head by millimeters, the other lodged itself in his thorax, leaving him incapacitated and in hospital for several months. The attempt on the life of the influential leftist politician was a cause of grave concern among academics which, given the previous animosity between the two, suspected government involvement in the incident. In an attempt to push against this notion, a government delegation including Villarroel himself, accompanied by Foreign Minister Enrique Baldivieso, visited Arze at his hospital, showing concern for his health. A subsequent liability trial against the Villarroel regime failed to reach a concrete conclusion as to whether Villarroel or RADEPA had instigated the assassination attempt.
Чуспипата мен Чаллакольоның өлім жазасына кесілуі
Оппозицияға жасалған қатал қуғын-сүргін үкіметті құлату үшін құпия сөз байласудың дамуына әкелді. Полковник Дэвид Овидио басқарған Оруродағы төңкеріс әрекеті сәтсіз аяқталып, оны ұйымдастырушылар тұтқындалды. Осыдан кейін, қастандық жасағандарға сотсыз және кешірімсіз ең жоғарғы жаза – өлім жазасын қолдану туралы шешім қабылданды. 19 қараша күні түнде Мигель Брито, Эдуардо Паккиери, Фернандо Гаррон және Хумберто Лоайза атты төрт адам Шаллакольо маңында атылды. Қалғандары, екі сенатор: Луис Кальво және Феликс Каприлес; екі бұрынғы мемлекеттік министр: Карлос Салинас Арамайо және Рубен Террасас; және әскери шенді: генерал Деметрио Рамос Чуспипата маңында өлімге кесілді. Соңғы жазалаулар ерекше қатыгездікпен жасалды, өйткені сотталғандар атып тасталды және олардың денелері 914 метрлік тік жардан лақтырылды. Үкімет 1944 жылдың 21 қарашасында майор Хорхе Эгуино қол қойған хабарлама арқылы өлім жазасын орындау туралы хабарлады. Оқиғалар ашылғаннан кейін Вильярроэль өлім жазасын бұйырған жоқ деп мәлімдеді. Алайда, үкімет басшысы ретінде ол болған оқиғаларға жауапкершілікті өз мойнына алды. Кейбір мәліметтер бойынша, Вильярроэль үкіметі кезіндегі бірнеше қылмыстарды президенттің білмеуімен RADEPA жасаған. 1946 жылдың шілдесінде жұмысшылар, студенттер және мұғалімдерден құралған үш тараптық топ ереуілге шығумен қауіптендірді, бұл наразылыққа себеп болды. Олардың басты талабы – мұғалімдердің жалақысын көтеру болды, ол кезде ол ай сайын 12,50 доллардан 20 долларға дейін ғана төленді. Сондай-ақ, олардың талаптарының ішінде МНР-ді үкіметтен қуу және МНР-дің және оның басшысы Виктор Паз Эстенсороның Чуспипата мен Чаллакольода өлім жазасын орындауға жауапты болғандықтан Вильярроэль кабинетінен кетуі болды. Үкімет жалақыны көтеру инфляцияны тудырады деп, бас тартты, тіпті ұлттық бюджеттің шамамен 56% тек армияға жұмсалып жатқанына қарамастан. 17 шілдеде UMSA-ның терезелері қиратылған, ал түні бойы мас MNR мүшелері, оның ішінде Ауыл шаруашылығы министрі Хулио Зуасо Куэнка таспен лақтырған. Бұл әрекет университет студенттерін Ла-Пас қаласында біріктіріп, қала тұрғындарын өз жақтауларына шақырды. Осы митингтердің бірінде "Педро Доминго Мурильо" өнеркәсіптік мектебінің студенті Бергель Камберос полициядан оқ алып, халықтың үкіметке деген ашуын күшейтті. Көбейіп бара жатқан наразылықты таратуға тырысқан президент Вильярроэль "Лоа" 4-ші жаяу әскер полкі мен Боливар 2-ші артиллерия полкін қалаға кіргізді. Жағдай тез күрделеніп, әскерилер студенттермен қақтығысып, 10 адам қаза тапты. 19 шілдеде жаяу әскерлер Ла-Пасқа қаланың кейбір бөліктерін басып алуға бұйрықпен келді. Алайда, сол кезде президенттің отставкасы арқылы наразылық пен тәртіпсіздікті тоқтату мүмкін болмады. Президенттің отставкаға кеткенін білмей, үкіметке қарсы наразылар Мурильо алаңына, яғни Quemado сарайының орнына басып алып, оны қоршауға алды. Ашулы мұғалімдер, студенттер және базардағы әйелдер қару қоймасынан қару-жарақтарды тартып алды. Көтеріліс қаланың барлық бөліктеріне тарады. Түрмеге шабуыл жасалып, саяси тұтқындар босатылды, ал Транзит бас директоры және RADEPA мүшесі Макс Толедо Сан-Педро алаңының маңында ұсталды және өлтірілді. Оның денесі бір жыл бұрын Бенито Муссолининің мәйітін асып, қорлаудан шабыт алған алаңға ілінген көптеген адамдардың бірі болды. Күдіктерді растағандай, әскери бөлімдер ақырында режимін қорғауды тоқтатты. Керісінше, "Лоа" 4-ші жаяу әскер полкінің әскерилері көтеріліске қосылды.
The harsh repressions on the opposition inevitably resulted in the development of a conspiracy to overthrow the government. The attempted coup in Oruro, headed by Colonel David Ovidio, resulted in failure and its perpetrators were arrested. Following this, the decision was made to impose the maximum penalty of death, without trial and without discretion on the conspirators. On the night of 19 November, four of the conspirators, Miguel Brito, Eduardo Paccieri, Fernando Garrón, and Humberto Loaiza were shot near Challacollo. The rest, two senators: Luis Calvo and Félix Capriles; two former ministers of state: Carlos Salinas Aramayo and Rubén Terrazas; and a military man: General Demetrio Ramos were executed near Chuspipata. The latter executions were particularly brutal as the condemned were shot and their bodies thrown off a 3000 feet (914 m) ravine. The government announced the executions through a note signed by Major Jorge Eguino on 21 November 1944. Once the facts were discovered, Villarroel maintained that he had not ordered the executions. However, as head of government, he took responsibility for what happened. Some versions indicate that several crimes carried out during the Villarroel government were carried out by RADEPA, without the knowledge of the president. Dissatisfaction came to a head in July 1946 as a tripartite group of workers, students, and teachers threatened to strike. Their main demand was the adjustment of teachers' wages which at the time sat at a meager $12.50 to $20 a month. Also among their demands was the removal of the MNR from government, and the resignation of the MNR and its head Víctor Paz Estenssoro, who was held responsible for the executions of Chuspipata and Challacollo, from Villarroel's cabinet. The government refused, stating that an increase in wages would cause inflation, this despite the fact that an estimated 56% of the national budget was being spent on the army alone. On 17 July, the windows of the UMSA were found destroyed, having been stoned the night before by drunk MNR members including the minister of agriculture, Julio Zuazo Cuenca. The gesture galvanized university students who organized in La Paz, rallying the city's population to their side. During one of these rallies, Bergel Camberos, a student from the "Pedro Domingo Murillo" Industrial School, was shot by police, heightening the crowd's animosity against the government. In a bid to disperse the growing crowds, President Villarroel brought the "Loa" 4th Infantry Regiment and the Bolívar 2nd Artillery Regiment into the city. The situation quickly devolved with the army clashing with the student protesters, causing 10 casualties. On 19 July, an infantry column descended on La Paz with orders to occupy some corners of the city. By that point, however, an easy end to the protests and riots through the president's resignation was no longer possible. Unaware of the president's resignation, anti government crowds took control of the Plaza Murillo, the site of the Palacio Quemado, laying siege to it. The enraged crowds of teachers, students, and marketplace women seized arms from the arsenal. The revolt spread throughout the city. The jail was attacked and political prisoners released while Max Toledo, Director General of Transit and member of RADEPA, was surprised and killed in the vicinity of Plaza San Pedro. His body was one of many to be hung in the square, inspired by the hanging and desecration of the corpse of Benito Mussolini the year prior. As suspected, military units eventually stopped defending the regime. Rather, soldiers of the "Loa" 4th Infantry Regiment joined the insurrection.