Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Софоклдің ежелгі грек трагедиясы, Софоклдің пьесасы.
Ancient Greek tragedy by Sophocles
the play by Sophocles
Электра, сондай-ақ Электра немесе Электра (Ἠλέκτρα, Ēlektra) – Софоклдің грек трагедиясы. Оның жазылған мерзімі белгісіз, бірақ ғылымдағылар Филоктет (б.з.д. 409 ж.) және Колондағы Эдип (б.з.д. 401 ж.) пьесаларымен стильдік ұқсастықтарын ескере отырып, оның Софоклдің өмірінің соңында жазылған болуы мүмкін деген болжам жасауда. Жebb оны б.з.д. 420 және б.з.д. 414 жылдар аралығында жазылған деп санайды.
Electra, also Elektra or The Electra (Ἠλέκτρα, Ēlektra), is a Greek tragedy by Sophocles. Its date is not known, but various stylistic similarities with the Philoctetes (409 BC) and the Oedipus at Colonus (401 BC) lead scholars to suppose that it was written towards the end of Sophocles' career. Jebb dates it between 420 BC and 414 BC.
Оқиға желісі
Троя соғысынан бірнеше жыл өткеннен кейін Аргос қаласында орын алған бұл пьесада Електра мен оның інісі Оресттің әкесі Агамменнонды Клитемнестра мен олардың асыраушысы Эгист өлтіргені үшін әділдік үшін күресуі туралы айтылады. Агамменон Троя соғысынан оралғанда, әйелі Клитемнестра (Агамменонның туысы Эгистты сүйіктісі ретінде алған) оны өлтіреді. Клитемнестраның айтуынша, Агамемнон олардың қызы Ифигеняны құдайлардың бұйрығы бойынша құрбандыққа шалып, соғыс басталғанға дейін өлтірген. Агамменнон мен Клитемнестраның қызы Электра өзінің кіші інісі Оресті Фокистің Строфийге жіберіп, анасынан құтқарып алды. Пьеса бірнеше жылдан кейін, Орест өш алу үшін және таққа ие болу үшін оралғанда басталады. Орест өзінің досы Пиладпен, Строфийдің ұлымен және педагогпен, яғни ұстазымен (Оресттің ескі қызметшісі, оны Электрадан Строфийге алып барды) келеді. Олардың жоспары - мұғалімге Оресттің күйме жарысында қайтыс болғанын және екі адам (нағыз Орест пен Пиладес) оның сүйегі бар урнаны жеткізу үшін жақын арада келетінін хабарлау. Осы арада, Электра әкесі Агамменнонның өліміне қайғырып, анасы Клитемнестраны оның өлтірілуіне жауапты деп санайды. Электра Оресттің өлімі туралы естігенде, оның қайғысы екі есеге көбейеді, бірақ ол ұзаққа созылмайды. Хорлық әннен кейін Орест өзінің күлін қамтитын деп есептелетін урнаны алып келеді. Ол Електраны тани алмайды, ол да оны тани алмайды. Ол оған ыдысты береді, ал ол оның жанында ағасының тірі екендігін білместен, оған көңіл толқытады. Шындықты түсінген Орест өзінің кім екенін сезімтал әпкесіне ашады. Ол оның тірі екеніне қатты қуанады, бірақ олардың қуанышымен олар оның кім екенін ашқысы келеді, ал мұғалім сарайдан шығып, оларды алға басуға шақырады. Орест пен Пиладес үйге кіріп, Клитемнестраны өлтіреді. Агист үйге оралғанда, олар оның мәйітін тез арада жаймаға салып, Оресттің денесі ретінде ұсынады. Ол шымылдықты алып, оның кім екенін анықтайды, содан кейін Орест өзін көрсетеді. Олар Агистты отқа апарып, Агамменнон өлтірілген жерде өлтіреді. Пьеса осы жерде аяқталады, Агисттың өлімі туралы хабарландырудың алдында.
Set in the city of Argos a few years after the Trojan War, the play tells of a bitter struggle for justice by Electra and her brother Orestes for the murder of their father Agamemnon by Clytemnestra and their stepfather Aegisthus. When King Agamemnon returns from the Trojan War, his wife Clytemnestra (who has taken Agamemnon's cousin Aegisthus as a lover) kills him. Clytemnestra believes the murder was justified, since Agamemnon had sacrificed their daughter Iphigenia before the war, as commanded by the gods. Electra, daughter of Agamemnon and Clytemnestra, rescued her younger brother Orestes from her mother by sending him to Strophius of Phocis. The play begins years later when Orestes has returned as a grown man with a plot for revenge, as well as to claim the throne. Orestes arrives with his friend Pylades, son of Strophius, and a pedagogue, i. e. tutor (an old attendant of Orestes, who took him from Electra to Strophius). Their plan is to have the tutor announce that Orestes has died in a chariot race, and that two men (really Orestes and Pylades) are arriving shortly to deliver an urn with his remains. Meanwhile, Electra continues to mourn the death of her father Agamemnon, holding her mother Clytemnestra responsible for his murder. When Electra is told of the death of Orestes her grief is doubled, but is to be short lived. After a choral ode, Orestes arrives carrying the urn supposedly containing his ashes. He does not recognize Electra, nor she him. He gives her the urn and she delivers a moving lament over it, unaware that her brother is in fact standing alive next to her. Now realizing the truth, Orestes reveals his identity to his emotional sister. She is overjoyed that he is alive, but in their excitement they nearly reveal his identity, and the tutor comes out from the palace to urge them on. Orestes and Pylades enter the house and slay Clytemnestra. As Aegisthus returns home, they quickly put her corpse under a sheet and present it to him as the body of Orestes. He lifts the veil to discover who it really is, and Orestes then reveals himself. They escort Aegisthus off set to be killed at the hearth, the same location Agamemnon was slain. The play ends here, before the death of Aegisthus is announced.
Қабылдау
Рим жазушысы Цицерон "Электраны" шедевр деп санаған, және қазіргі заманғы сыншылар мен ғалымдар да осы туындыны жақсы бағалайды. "The Reader's Encyclopedia of World Drama" журналында Джон Гасснер мен Эдвард Куинн оның "бауыр мен қарындастың танысуын кешіктіру арқылы қолданылған қарапайым тәсіл, Электраның қаһармандық нығайынына үздіксіз шабуылдар жасалғандағы бірнеше керемет сахналарды тудырады" деп мәлімдеді. Эдит Холл осы атақты кейіпкер туралы: "Софокл осы ерекше тұлғада өте тиімді драмалық құрал тапты, ол қиыншылықтар мен қатыгездік салдарынан жартылай психоздық мінез-құлық деңгейіне жетті; оның сақталған драмаларындағы ешбір кейіпкер сахнада осы деңгейде үстемдік танытпайды" деп жазды. Л. А. Пост бұл пьесаның "грек трагедияларының арасында әрекетке ерекше назар аударуымен ерекшеленетінін" атап өтті.
Roman writer Cicero considered Electra to be a masterpiece, and the work is also viewed favorably among modern critics and scholars. In The Reader's Encyclopedia of World Drama, John Gassner and Edward Quinn argued that its "simple device of delaying the recognition between brother and sister produces a series of brilliant scenes which display Electra's heroic resolution under constant attack." Of the titular character, Edith Hall also wrote, "Sophocles certainly found an effective dramatic vehicle in this remarkable figure, driven by deprivation and cruelty into near psychotic extremes of behavior; no other character in his extant dramas dominates the stage to such an extent." L. A. Post noted that the play was "unique among Greek tragedies for its emphasis on action."