Кіріспе
Организмдер өзінің туған жерінде қанша уақыт тұратынын сипаттайтын терминдер. Биологияда nidifugous (/UK//n//aɪ/'/d//ɪ//f//j//ʊ//ɡ//ə//s/ nyDIFyuugəs, /US// //j//ə// / yə) – жұмыртқадан жайылғаннан немесе туғаннан кейін көп ұзамай ұясын тастап кететін организмдер. Бұл терминология көбінесе құстарды сипаттау үшін қолданылады және 1816 жылы Лоренц Окен енгізді. Су құстары, жаға құстары және аңшы құстары сияқты көптеген құстардың балапандары көбінесе nidifugous болып келеді. Nidifugous организмдерге қарама-қарсы nidicolous (/n//aɪ/'/d//ɪ//k//ə//l//ə//s/ nyDIKələs; латын тілінен nidus "ұя" және colus "мекендейтін" сөздерінен) организмдері; nidicolous организм – бұл ұзақ уақыт бойы туған жерінде қалатын, себебі ол тамақ, қорғау және тіршілік ету дағдыларын үйрену үшін ата-анасына тәуелді болады. Nidicolous түрлерге сүтқоректілер және көптеген құстар түрлері жатады. Өмір бойында nidicolous жануардың миы бастапқы көлемінен 8-10 есеге дейін ұлғаяды; nidifugous жануарларда бұл көрсеткіш 1,5-2,5 есеге жетеді.
In biology, nidifugous (/UK//n//aɪ/'/d//ɪ//f//j//ʊ//ɡ//ə//s/ nyDIFyuugəs, /US// //j//ə// / yə ) organisms are those that leave the nest shortly after hatching or birth. The terminology is most often used to describe birds and was introduced by Lorenz Oken in 1816. The chicks of birds in many families, such as the waterfowl, waders, and gamebirds, are usually nidifugous. The opposite of nidifugous organisms are nidicolous (/n//aɪ/'/d//ɪ//k//ə//l//ə//s/ nyDIKələs; from Latin nidus "nest" and colus "inhabiting") organisms; a nidicolous organism is one which stays at its birthplace for a long time because it depends on its parents for food, protection, and the learning of survival skills. Examples of nidicolous species include mammals and many species of birds. During the life span, the brain of a nidicolous animal expands 8–10 times its initial size; in nidifugous animals, it expands from 1.5 to 2.5 times.
Алдын ала және басқашалықпен байланыс
Ғалымдар дамудың тағы екі терминін де қолданады: altricial (туылғанда немесе жарыққа келгенде салыстырмалы түрде жетілмеген; көмекке мұқтаж, соқыр, қауырсыны немесе түгі жоқ және өздігінен күтімге қабілетсіз) және precocial (туылғанда немесе жарыққа келгенде салыстырмалы түрде жетілген; өздігінен күтімге қабілетті). Nidifugous термині кейде precocial терминімен мағынасы бірдей қолданылады, себебі барлық nidifugous түрлері precocial болып табылады. Сол сияқты, барлық altricial жануарлар қажеттілік бойынша nidicolous болады. Дегенмен, барлық precocial құстар ұядан шығып кетпейді; кейбіреулері, тіпті қажет болған жағдайда ұядан кетуге толыққанды қабілетті болса да, ұяда қалуы мүмкін.