Тамақыдағы котинин: зерттеулер мен әсерлері

Кіріспе

Темекідегі алкалоид – котинин темекіде табиғатта кездесетін алкалоид, сонымен қатар никотиннің басты метаболиті, көбінесе темекі түтініне ұшырауды анықтау үшін биомаркер ретінде қолданылады. Қазіргі уақытта котинин депрессия, қақтығыстан кейінгі стресс синдромы (ҚКСС), шизофрения, Альцгеймер және Паркинсон ауруларын емдеу мақсатында зерттелуде. Котинин фумарин қышқылының тұзы – котинин фумараты түрінде, Scotine деген атпен сатуға дайындалған, бірақ нарыққа шығарылмаған. Жануарлар моделінде ноотроптық және антипсихотикалық сияқты әсерлері анықталған. Котининмен емдеу депрессия, мазасыздық және қорқумен байланысты мінез-құлықты, сондай-ақ депрессия, қақтығыстан кейінгі стресс синдромы және Альцгеймер ауруының жануарлар моделінде есте сақтау қабілетінің нашарлауын азайтуы көрсетілген. Бірақ, бір зерттеуде адамдарда котининмен емдеудің физиологиялық, субъективті немесе өнімділікке елеулі әсері жоқ екені хабарланған, алайда басқа зерттеулер мұндай нәтиже әрқашан бола бермейтінін көрсетеді. Котинин никотиннің басты метаболиті болғандықтан және фармакологиялық активтілігі дәлелденгендіктен, никотиннің жүйке жүйесіндегі кейбір әсерлері котининмен және/немесе никотинмен күрделі өзара әрекеттесу арқылы жүзеге асуы мүмкін деген пікір бар.

Фармакология

Бірнеше зерттеулер котининнің никотиндік ацетилхолин рецепторларына (nAChR) жақындығы никотинге қарағанда 100 есе төмен екенін көрсетті. Ментолды темекі шегетін адамдар котининнің қандағы деңгейін ұзақ сақтай алады, себебі ментол котининнің ферменттік метаболизмімен бәсекелеседі. Африкалық американдық темекі шегушілердің плазмасындағы котинин деңгейі еуропалық нәсілді темекі шегушілерге қарағанда жоғары болады. Еркектерде плазмадағы котинин деңгейі әйелдерге қарағанда жоғары. Котинин деңгейіндегі осы жүйелі айырмашылықтар CYP2A6 ферментінің активтілігінің өзгеруімен байланысты. Тепе-теңдік күйде плазмадағы котинин деңгейі котининнің түзілу мөлшерімен және котининнің жоғалу жылдамдығымен анықталады, екеуі де CYP2A6 ферментімен реттеледі. Котинин деңгейі <10 нг/мл белсенді темекі шегудің жоқтығын көрсетеді. 10 нг/мл-ден 100 нг/мл-ге дейінгі мәндер жеңіл темекі шегумен немесе орташа пассивті әсермен байланысты, ал 300 нг/мл-ден жоғары деңгейлер күніне 20-дан астам темекі шегетін адамдарда кездеседі. Зәрде 11 нг/мл мен 30 нг/мл арасындағы мәндер жеңіл темекі шегумен немесе пассивті әсермен байланысты болуы мүмкін, ал белсенді темекі шегушілердегі деңгейлер әдетте 500 нг/мл немесе одан да жоғары болады. Тіс сұйығында 1 нг/мл мен 30 нг/мл арасындағы мәндер жеңіл темекі шегумен немесе пассивті әсермен байланысты болуы мүмкін, ал белсенді темекі шегушілердегі деңгейлер әдетте 100 нг/мл немесе одан да жоғары болады. Котининге жасалған талдаулар темекі шегу тарихына немесе күніне шегілетін темекі санына қарағанда сенімдірек, объективті сандық өлшемді ұсынады. Котинин сондай-ақ екінші қол темекі түтініне (пассивті темекі шегуге) ұшырауды өлшеуге мүмкіндік береді. Дегенмен, никотинді алмастыратын терапия (мысалы, желім, таблетка, жама, ингалятор және мұрынға шашылатын спрей) көмегімен темекі тастауға тырысатын адамдар да котининге оң нәтиже береді, себебі барлық қолданылатын никотинді алмастыратын терапиялар никотин қамтиды, ол бірдей метаболизмге ұшырайды. Сондықтан котининнің болуы темекі қолданудың нақтылы белгісі емес. Котинин деңгейі электрондық темекілерді қолданушыларға жеткізілетін никотин мөлшерін зерттеу үшін ғылыми зерттеулерде пайдаланылуы мүмкін, себебі зертханадағы темекі шегу машиналары нақты өмірлік жағдайларды тиянақты түрде қайталай алмайды. Котининнің сарысудағы концентрациясы АҚШ-тағы Ауруларды бақылау және алдын алу орталықтарының халық арасындағы зерттеулерінде ондаған жылдар бойы темекі қолдануды бақылауға, қоршаған ортадағы темекі түтініне ұшырау деңгейі мен тенденцияларын бақылауға және темекі түтіні мен созылмалы денсаулық жағдайлары арасындағы байланысты зерттеуге қолданылып келеді. 2013-2014 жылдары темекі тартпайтын әр төртінші адам (шамамен 58 миллион адам) темекі түтініне ұшыраған. 3-11 жас аралығындағы балалардың шамамен 40%-ы, ал испан тілді емес афроамерикандықтардың 50%-ы осыған ұшырады.

A few studies indicate that the affinity for cotinine to the nicotinic acetylcholine receptors (nAChRs) is about 100 times lower than nicotine's. People who smoke menthol cigarettes may retain cotinine in the blood for a longer period because menthol can compete with enzymatic metabolism of cotinine. African American smokers generally have higher plasma cotinine levels than Caucasian smokers. Males generally have higher plasma cotinine levels than females. These systematic differences in cotinine levels were attributed to variation in CYP2A6 activity. At steady state, plasma cotinine levels are determined by the amount of cotinine formation and the rate of cotinine removal, which are both mediated by the enzyme CYP2A6. Cotinine levels <10 ng/mL are considered to be consistent with no active smoking. Values of 10 ng/mL to 100 ng/mL are associated with light smoking or moderate passive exposure, and levels above 300 ng/mL are seen in heavy smokers — more than 20 cigarettes a day. In urine, values between 11 ng/mL and 30 ng/mL may be associated with light smoking or passive exposure, and levels in active smokers typically reach 500 ng/mL or more. In saliva, values between 1 ng/mL and 30 ng/mL may be associated with light smoking or passive exposure, and levels in active smokers typically reach 100 ng/mL or more. Cotinine assays provide an objective quantitative measure that is more reliable than smoking histories or counting the number of cigarettes smoked per day. Cotinine also permits the measurement of exposure to second hand smoke (passive smoking). However, tobacco users attempting to quit with the help of nicotine replacement therapies (i. e., gum, lozenge, patch, inhaler, and nasal spray) will also test positive for cotinine, since all common NRT therapies contain nicotine that is metabolized in the same way. Therefore, the presence of cotinine is not a conclusive indication of tobacco use. Cotinine levels can be used in research to explore the question of the amount of nicotine delivered to the user of e cigarettes, where laboratory smoking machines have many problems replicating real life conditions. Serum cotinine concentration has been used for decades in US population surveys of the Centers for Disease Control and Prevention to monitor tobacco use, to monitor levels and trends in exposure to environmental tobacco smoke, and to study the relationship between tobacco smoke and chronic health conditions. An estimated one in four nonsmokers (approximately 58 million persons) were exposed to secondhand smoke during 2013 2014. Nearly 40% of children aged 3–11 years were exposed as were 50% of non Hispanic blacks.