Кіріспе
Арий де Йонг (18 қазан 1865 жылы, Жакарта, Голландиялық Шығыс Үндістан – 12 қазан 1958 жылы, Путтен, Нидерланды) – голланд энтузиасты және Иоганн Мартин Шлейер құрастырған Волапюк тілінің реформаторы. Оның көмегімен Волапюк қозғалысы Нидерландыда жаңа күш алды. Ол Волапюк тілін қайта қарастырып қана қоймай, сонымен қатар (замандас Volapükist-термен бірге) Volapükaklub Valemik Nedänik (Голландиялық әмбебап Волапюк клубы) ұйымын құрды және Diläd valemik Feda Volapükaklubas клубына негіз салды. Ол сондай-ақ, Волапюк тіліндегі тәуелсіз газет – Volapükagased pro Nedänapükans газетін құрып, оның редакторы болды, ол отыз бір жыл бойы (1932–1963) жарық көрді. Ол Volapük тілінде толығымен жазылған тіл грамматикасы – Gramat Volapüka және неміс тіліндегі Волапюк сөздігі – Wörterbuch der Weltsprache (Дүниежүзілік тіл сөздігі) еңбегін жазды. Ол грек тілінен Волапюк тіліне Жаңа Ғимаратты, сондай-ақ көптеген әдеби шығармаларды аударды. Арий де Йонг Волапюк тарихының жаңа дәуіріндегі ең маңызды Volapükist ретінде лайықты түрде есептеледі.
Ерте өмір және медицинадағы мансабы
Арий де Йонг 1865 жылдың 18 қазанында Батавияда (қазіргі Джакарта) бақытты ата-анасының отбасында дүниеге келді. 1873 жылы оның отбасы Нидерландының Лейден қаласына көшіп барды, онда ол гимназияны (1873-1883) бітіріп, Лейден университетінде медицинаны (1883-1891) оқыды. 1891 жылдың ақпанында докторлық диплом алды; наурыз айында әскери дәрігер (Шығыс Үндістанда қызмет ететін); кейін, 8 қыркүйекте, «Über Diuretin» (Диурезис туралы) диссертациясы арқылы Фрайбург университетінде медицина докторы атанды. 1892 жылдың 18 ақпанында де Йонг Мария Элизабет Вильгельмина Кларксонға Гиннекенде үйленді. Жұбайлар бір айдан кейін, 22 наурызда, «Принцесса Софи» атты кемемен Голландияның Шығыс Үндістанына аттанды. Алайда Мария сәуірдің бірінші күні Қызыл теңізде кемеде қайтыс болды. Он тоғыз күннен кейін Арий жалғыз Батавия қаласына жетті, ал 25-і күні Макассардағы шеберханасына кетуге шешім қабылдады. 1893 жылы ол Бонтайнға (қазіргі Оңтүстік Сулавесидегі Бантең) ауыстырылды; 1896 жылы Падангқа және Ачехке; 1898 жылы Синтангқа, онда ол екінші рет Элис Мари Вильгельмин Жерардин Шаваннеске үйленді. 1900 жылы бірінші сыныпты дәрігер болып тағайындалды; 1902 жылы Семарангқа, кейін Унгаранға ауыстырылды; 1904 жылы Семарангқа оралды. Ол кезде ол екі баласынан айырылған еді: Мари Эжен, 1900 жылы туып, келесі жылы қайтыс болды, және тағы бір бала, тірі тумаған. 1904 жылы ол бір жыл демалып, Еуропаға сапар шекті. 1905 жылы Шығыс Үндістанға оралғаннан кейін, ол Пелантоэнганға, 1908 жылы Йогьякартаға, 1911 жылы Магелангқа жіберілді, онда сегіз жылдан кейін екінші сыныпты дәрігер болып тағайындалды. 1912 жылы Банжармасинге көшірілді; келесі жылы ол тоғыз ай бойы Еуропада демалды. Шығыс Үндістанға оралғаннан кейін ол Сурабаяға жіберілді, онда 1914 жылдың соңында жоғары дәрежелі бірінші сыныпты дәрігерлік қызметке тағайындалды. 1915 жылы Маланоға жіберілді, онда оның екінші әйелі Элис Мари қайтыс болды. Сол кезде Голландиялық Шығыс Үндістанды ұйымдастыру мен жақсартуға көп күш қажет болды. Арий де Йонг осы жылдарда көптеген тропикалық аурулармен күресте маңызды рөл атқарды, өйткені ғасырдың басында жаңа емдеу әдістері мен бұрын қолданылмаған тәсілдер пайда болды. Ол мәйіптерге өмірлік құралдармен көмектесіп, музыкалық аспаптарда ойнауға және қарапайым жұмыстар істеуге мүмкіндік берді, бұл кезде мұндай іс-әрекеттер кең таралмаған еді. 1919 жылы әйелі қайтыс болғаннан кейін, Арий де Йонг Нидерландыға оралды. Келесі жылы ол 54 жасында Гаагаға қоныс аударды. 1921 жылы ол үшінші әйелі Луиза ван Дисселге үйленді. Олардың үш баласы болды: Луиза Корнелия (1922 жылы туған), Арий де Йонг кіші (1924), және Гижбертус Хендриенус (1926).
Volapük-пен бірлестік
Лейденде оқып жүргенде де Йонг Волапук тілімен танысып, оны үйренуге кірісті. 1891 жылдың 20 наурызында (әскери офицер атанғаннан кейін бір апта өткен соң) 25 жасында ол Волапук мұғалімі дипломын алды, ал одан кейін он айдан соң Волапук оқытушысы дипломын алды. Бір жылдан кейін, 1893 жылдың 15 мамырында, ол Волапук профессоры атанды (бұл туралы келесі жылы "Nuns blefik se Volapükavol" ("Волапук әлеміндегі қысқа жаңалықтар") газетінде жарияланды). Шығыс Үндістанда болған кезінде де Йонгтың Волапукқа деген қызығушылығы жойылмады, ол әртүрлі Волапук тілінде сөйлейтін адамдармен және Волапук газеттерімен хат алмасып тұрды. 1901 жылдың 5 маусымында ол Волапук академиясының мүшесі болды.
Жазбалар
1929 жыл. Курзе волапюк грамматикасы. Арий де Йонг қайта қарады. Альберт Слюмер растады. Жазбаларды Жакоб Спренгер басып шығарған. Қолжазба түрінде жарияланды. 1931 жыл. Грамматикалық волапүка. Бірінші басылымын Volapük Академиясының рұқсатымен доктор Арий де Йонг жазды. Лейден (Нидерланды): кітап дүкені мен баспахана Е. Дж. Брилль. 1931 жыл. Wörterbuch der Weltsprache: Неміс тіліне арналған волапюк сөздігі. 6-шы басылымын Арий де Йонг дайындады. Лейден (Нидерланды): кітап дүкені мен баспахана Е. Дж. Брилль. 1932 жыл. Әлемдік тіл оқулығы. Доктор Арий де Йонг, Volapük Академиясының мүшесі. Вурбург (Нидерланды): Баспахана „Репко“. 1952 жыл. Aperçu de la Volapük. Гамс: Спренгер. (Курзе волапюк грамматикасынан француз тіліне аударылды.) 1952 жыл. Волапюк тілінің қысқаша грамматикасы. Гамс: Спренгер. (Курзе волапюк грамматикасынан ағылшын тіліне аударылды.) 2012 жыл. Wörterbuch der Weltsprache für Deutschsprechende: Vödabuk Volapüka pro Deutänapükans. 1931 жылғы сөздіктің жаңа басылымы. Катар на Март: Evertype. 2012 жыл. Грамматикалық волапүка. 1931 жылғы грамматиканың жаңа басылымы. Катар на Март: Evertype.
2012. Gramat Volapüka. New edition of the 1931 grammar. Cathair na Mart: Evertype,