Кіріспе
Француз Полинезиясындағы арал Тахаа (кейде "Тахаа" деп жазылады) – Оңтүстік Тынық мұхитындағы Францияның теңізден тыс аумағы Француз Полинезиясындағы Қоғам аралдарының батыс тобы, Левард аралдарының арасында орналасқан арал. Тахаа және оның оңтүстігіндегі Райатеа аралдары бір ғана маржан рифімен қоршалған, және олар бұрын бір арал болған болуы мүмкін. 2017 жылғы халық санауы бойынша оның халқы 5 234 адамды құрады. Аралдың ең биік тауы – Охири тауы, теңіз деңгейінен биіктігі бар. Бұл арал "Ваниль аралы" деп те аталады және өте сапалы инжу-маржан өндіреді.
Taha’a (sometimes spelled as "Tahaa") is an island located among the western group, the Leeward Islands, of the Society Islands in French Polynesia, an overseas territory of France in the South Pacific Ocean. The islands of Taha’a and neighboring Raiatea to the immediate south are enclosed by the same coral reef, and they may once have been a single island. At the 2017 census it had a population of 5,234. The island has an area of Mount Ohiri is the highest mountain on the island standing at above sea level. It is also known as the "Vanilla Island" and produces pearls of exceptional quality.
Этимология
Тахаа таити тілінде апострофты (әрине, оның түрі – окина, кіші қаріптерде қолданғанда оны әдеттегі апострофтан ажырату қиын) пайдаланып, көмекейлік тоқтауды көрсету үшін жазылады. Бұл Таити академиясы тарапынан ұсынылып, аумақтық үкімет тарапынан қабылданған. Дегенмен, бұл апостроф көбінесе жіберіліп қойылады. Ескі саяхаттар сипаттамаларында кейде Оатаха деп жазылған кезде де кездеседі.
Тарих
Тахаа бұрын Самоадағы Уполу аралының атымен Упору деп аталатын. Раиатеаға жақын орналасқандықтан, ол оған күшті тәуелділікте болды. Бірақ 18-19 ғасырларда Раиатеа мен Бора-Бора арасындағы бәсекелестікте стратегиялық маңызға ие болды. Полинезия жырларында айтылуынша, Тахаа мен Раиатеаны ханшайым рухы иеленген бақаның қозғалған құйрығы бөліп жіберген. Капитан Кук 1769 және 1773 жылдары аралға келген кезде, арал Бора-Бора жауынгерлерінің бақылауында болды. 1863 жылы құл іздеп жүрген чилилік кеме аралдың оңтүстік-батысындағы Тива қаласының жанында құлап, экипаж мүшелерінің бір бөлігі қалып, жергілікті әйелдерге үйленді, осыдан олардың ұрпақтары "испан руы" деп аталды. Маусымдар:
Қарашадан сәуірге дейін – ыстық маусым (оңтүстік жазы). Мамырдан қазанға дейін – салқын маусым (оңтүстік қысы).
Флора мен фауна
Тахаа жасыл шөптерге толы, көбінесе кокос ағаштары өседі. Оның суларында қабылдақтар, барракудалар, сұр акулалар, Наполеон балықтары, дельфиндер, устрицалар және маржандар көптеп кездеседі.
Демография
Негізгі ауылы - Патио, 2002 жылғы халық санағы бойынша 4869 тұрғыны болған. Тұрғындар санының өзгеруі 1971 жылдан бері муниципалитет аумағында жүргізілген халық санақтары арқылы белгілі. 2006 жылдан бастап INSEE муниципалитеттердің ресми халық санын жыл сайын жариялап келеді, бірақ 2002 жылғы 27 ақпандағы жергілікті демократия туралы заңның халық санағына қатысты баптары, Жаңа Каледония, Француз Полинезиясы, Майотта және Уоллис және Футуна аралдарында халық санағын бес жылда бір рет өткізуді енгізді, бұл бұрынғыдан өзгеше. Муниципалитет үшін жаңа жүйе бойынша алғашқы толыққанды санақ 2002 жылы өткізілді, ал оған дейін 1996, 1988, 1983, 1977 және 1971 жылдары санақтар жүргізілген. 2017 жылы муниципалитетте 5234 тұрғын тіркелді, бұл 2012 жылғы көрсеткіштен 0,27% жоғары.
Көлік
Тахаа және оның кішкентай аралдарына Раиатеадан қайықпен және қанатты қайықпен (аутриггермен) жетуге болады. Ұзын саяхаттан кейін қонақтарды кішкентай лагунасы бар аралдың жағасына жеткізеді, ал алыс-жақын арада Бора-Бораның әдемі көрінісі көрінеді. Қоғам аралдарының бұл бөліктері осы күнгі жағдайға дейін жаңартылмаған.
Мәдениет
Тахаадағы ежелгі дәстүр – "тасқа балық аулау" (жергілікті тілде таутай таура), бұл дәстүр Океания аралдарында, әсіресе бұрын өте кең таралған. Балықшылар рифтің ішінде, жағалаудан бірнеше он метр қашықтықта әртүрлі каноэлерде жұп болып отырады: әр қайықта біреуі арқанға байланған үлкен таспен теңіз бетін соғады, ал екіншісі жағалауға қарай ескек еседі. Балықтар шудан қорқып, жағаға қарай қашады, ал онда басқа балықшылар (көбінесе әйелдер) оларды күтіп отырады. Олар балықтардың қашуына жол бермейді, жақындағанда қолмен ұстап, себеттерге немесе басқа каноэлерге тиейді. Бүгінде Тахаада тасқа балық аулау көбінесе қазан айындағы фестиваль кезінде өтеді: осы мерекеде балық аулау каноэлары дәстүрлі полинезия гүлі – тиаре гүлдерімен безендіріледі.
Дін
Халықтың көп бөлігі христиан дінімен байланысты, бұл еуропалық отарлаудың және әртүрлі протестанттық ағымдар мен католик шіркеуінен келген миссионерлік ұйымдардың қызметінің нәтижесі. Папете архиепископиясы аралдағы 2 шіркеуді басқарады: алыс солтүстіктегі Патио қаласындағы Сен-Клемент шіркеуі (Église de Saint Clément) және алыс оңтүстіктегі Путорудағы Сен-Пьер Селестин шіркеуі (Église de Saint Pierre Célestin). Аралда таитидің дәстүрлі дінін ұстанатындар да бар.