Кіріспе
Америкалық жарыс жүргізушісі (1962 жылы туған)
Альфред Унсер (Alfred Unser Jr.) (1962 жылғы 19 сәуірде туған) – әкесі Аль Унсерден айырмашылығын көрсету үшін "Кішкентай Ал" деп аталған, зейнеткер американдық жарыс жүргізушісі. Негізінен Чемпиондық автомобильдермен айналысқан мансабымен танымал Унсер екі рет CART чемпионатында жеңіске жетті және Индианаполис 500 жарысын екі рет ұтып алды. Мансабының басында Унсер 1982 жылы Can Am сериясында чемпион атанды. Ол 1983 жылы Пайкс Пик төбесіне көтерілу жарысын жеңіп, әкесімен, ағасымен және атасымен бірге осы жетістікке қол жеткізді. Ол Дейтонадағы 24 сағаттық жарыстың екі дүркін жеңімпазы. Тарихы бойынша ең көп жеңіс алған Long Beach Grand Prix жүргізушісі болып, алты рет жеңімпаз атанды.
Тарих
Ансер Нью-Мексико штатының Альбукерки қаласында жарыспен айналысатын отбасында дүниеге келген. Ол Аль Унсердің ұлы және Бобби Унсердің сіңілі баласы, екеуі де «Индианаполис 500» жарысының жеңімпаздары. Унсер отбасы «Инди 500» жарысын рекордтық 9 рет жеңіп алған.
Ерте мансап
11 жасқа келгенде Аль-Жуниор спринт машиналарын жарыстырып жүрді. Жоғары мектепті бітіргеннен кейін ол World of Outlaws спринт машиналарын жарыстыру сериясында өнер көрсетті. Ұзақ өтпей ол жол жарыстарына көшті, 1981 жылы Super Vee титулын, ал 1982 жылы Can Am титулын жеңіп алды.
CART-тің көтеріліп келе жатқан жұлдызы
1982 жылы Унсер CART трассасында тұңғыш рет жарысқа қатысты. Ол қарындасы Деббидің құм көлігінде апатқа ұшырап қаза болған кезде жеке қайғыға батты, бірақ бұл Унсерді тоқтатпады; бір жылдан кейін ол алғашқы Индианаполис 500 жарысына қатысып, 9-шы орынды иеленді. Жарыс аяқталғаннан кейін бірнеше сағат өткен соң, бас төреші Томас У. Бинфорд Унсерге жарыс барысында ескерту кезінде 40 айналымнан кем қалғанда 2 машинаны озуы және болашақ жеңімпаз Том Сневаның соңғы 20 айналымда әкесімен өтуіне кедергі келтіргені үшін 2 айналымдық айып салды. Бұл айып оны бастапқыда 9-шы орыннан 10-шы орынға түсірді. Жаңадан бастаған жүргізуші ретінде тамаша өнер көрсеткеніне қарамастан, Унсер-младший «Жылдың жаңашылы» сыйлығын Тео Фабиге шамалы айырмамен ұтылып қалды. Унсер CART трассасында жарысын жалғастырып, серияның қарқынды дамып келе жатқан жұлдыздарының біріне айналды. 1985 жылы CART чемпионатының ұпайлар кестесінде екінші орынды иеленді, әкесінен бір ұпай ғана кеміп қалды. 1986 жылы IROC чемпионатында қатыса бастады, төрт жарыста екі рет жеңіске жетіп, осы чемпионатты жеңіп алды. 24 жасында Унсер IROC-тің ең жас чемпионы атанды. Унсер 1986 және 1988 жылдары IROC чемпионаттарында жеңіске жетті, бұл IROC чемпионатында жеңіс однып алған соңғы Indycar жүргізушісі болды. Унсер 24 жасында, сондай-ақ 1986 және 1987 жылдары 24 сағаттық Дейтона жарысында жеңіске жетті. Унсер CART трассасында өзін жақсарта берді, 1986 жылы ұпайлар кестесінде төртінші орынды, 1987 жылы үшінші орынды, 1988 жылы екінші орынды және 1990 жылы алғаш рет серияда жеңіске жетті. 1989 жылы Унсер алғашқы Индианаполис 500 жарысын жеңіп алуға жақын болды, бірақ Эмерсон Фиттипальдимен көшбасшылық үшін күрескен кезде екі доңғалақ соқтығысып, Унсер айналып, қабырғаға соқтығып, жеңіс мүмкіндігінен айырылды. Бұл жарыс спорттық рухтағы тамашалыққа толы әрекетімен есте қалды, өйткені Кішкентай Ал қираған жарыс машинасынан шығып, Фиттипальди өтіп бара жатқанда оған «бармағын жоғары көтеріп» ишарат жасады. Унсер 1992 жылы Индиде өз күнін тойлады, Скотт Гудйерді 0,043 секундқа жеңіп, Индианаполис 500 тарихындағы ең шамалы айырмамен жеңіске жетті. Маусым аяқталғаннан кейін ол 1993 жылы Хендрик Моторспортс командасы үшін Дейтона 500 жарысында NASCAR-да қатысып, 36-шы орынды иеленді. Ол жарыста жақсы өнер көрсетіп, күні бойы көшбасшылар тобында болды, бірақ жарыс соңында Кайл Петти және Бобби Хиллинмен соқтығысып қалды. Апаттан кейін Майк Джоймен сұхбаттасқанда, Джой одан қайтадан жарысқа қатыса ма деп сұрады. Унсер қайта келгісі келетінін айтты, бірақ бұл ешқашан болмайтынын жеткізді. Унсер сонымен қатар Уильямстың F1 машинасын сынақтан өткізді, бірақ бұл серияда жарысқа қатыспады.
Пенске жылдары
1994 жылы Унсер тағы да Индиде жеңіске жетті, бұл жолы Penske Racing командасымен. Оның командаластары – Эмерсон Фиттипальди, ол бес жыл бұрын қарсылас болған адам, және Пол Трейси. Унсер 16 жарыстың сегізінде жеңіске жетіп, екінші CART чемпионатын жеңіп алды, сондай-ақ сол жылы ABC-нің Wide World of Sports Athlete of the Year (Жылдың спортшысы) атағын иеленді. 1995 жылы Унсер, командаласы Эмерсон Фиттипальдимен бірге, Индианаполисте іріктеуден өте алмады, және ол кейіннен осы оқиғаны алкоголизмге салынуының және некесінің бұзылуының бастауы деп атады. 1995 жылы CART чемпионатында ол Жак Вильнёвтен кейін екінші орын алды. 1996 жылы маусым соңына дейін чемпионатты жеңіп алу мүмкіндігіне қарамастан, төртінші орынға жүрді. Унсер 1997 жылы 13-орында, 1998 жылы 11-орында және 1999 жылы 21-орында болды, бұған Маямидегі маусымның ашылу жарысында бірінші айналымда аяғы сынғаннан кейін екі жарысқа қатыса алмауы да әсер етті. Little Al-дың өнімділігінің төмендеуі Penske командасының өздері жасаған шассиі, Mercedes қозғалтқыштары және Goodyear дөңгелектерімен күресуімен бірге келді, осы кезеңде көптеген командалар Firestone дөңгелектерін таңдады. Оның командаластары да осы уақытта ұқсас сәтсіздіктерге ұшырады. 1999 жылғы маусымда Team Penske өздерінің Penske шассиін Lola шассиіне ауыстыруды бастады. 1999 жылдың соңында Унсер мен Пенске жолдарын айырды, ал Гонсало Родригестің қазасынан кейін Пенске Унсер мен Родригесті Хелио Кастроневес пен Гил де Ферранмен алмастырды. Унсер CART-тан шығып, 2000 жылғы маусымда жаңадан құрылған Indy Racing League-ке қосылды. Унсер CART-та өткізген 17 маусымында барлығы 31 жарыста жеңіске жетті. Оның IRL-ді қоса алғандағы жалпы жеңістерінің саны 34-ке жетеді, бұл қазіргі уақытта американдық ашық дөңгелекті жарыстардағы барлық уақыттағы ең көп жеңіс тіркегендердің алтыншы орнында (2013 жылғы мәлімет бойынша). Екі мәрте Indy 500 және екі мәрте жалпы есеп бойынша чемпион атанған Унсер американдық автожарыстардағы ең динамикалық және табысты жүргізушілердің бірі ретінде жарқын мансапқа ие болды. (9)
Инди-рейс лигасы
Ансер өзінің IRL мансабында барлығы үш жарыста жеңіске жетті, бірақ 2003 жылдың қазанында жол талғамайтын көлік апатында жамбас сүйегі сынғаннан кейін, Ансерге 2004 жылғы маусымға команда табу қиын болды. Ол ақыры маусымның үшінші жарысынан кейін Патрик Рейсингпен келісімшарт жасады, бірақ Ричмондта 22-орын алғаннан соң, Ансер 2004 жылдың 30 маусымында жарыс жолын қоршауға шешім қабылдады. Дегенмен, Ансер жүргізушіден басқа да жарысқа қатысып, Патрик Рейсингке кеңесші болып, сол кезде ашық дөңгелекті жарыстардың төменгі лигаларында өнер табатын ұлы Аль Ричард Ансерге насаятшылық жасады.
Зейнеткерлікке шыққаннан кейінгі жарыстар мен жеке мәселелер
2006 жылы Унсер жарысқа қайта оралатынын және 2006 жылғы Индианаполис 500-де Дрейер мен Рейнболд Racing командасымен бірге, бұрынғы жеңімпаз Бадди Лейзермен қатар қатысатынын мәлімдеді. Бұл Майкл Андретти де 500-ге қатысу үшін зейнеттен шыққаннан кейін бірнеше күн өткен соң болды. Унсер 33 машинадан тұратын жарыста 27-орынды иеленді және апатқа ұшырағанға дейін үнемі алдыңғы қатарда болды. Тамыз айының соңында Унсер Сильверстоун трассасында А1 Гран-при сынақтарына қатысты. 2007 жылдың 25 қаңтарында Унсер мас күйде көлік жүргізу, жол-көлік оқиғасына қатысып, көмек көрсетпеу және оқиға туралы хабарламау айыптарымен ұсталды. Бұл оқиға Невада штатының Хендерсон қаласының маңында болған. 2007 жылдың 2 мамырында Унсер 2007 жылғы Индианаполис 500-де жарыс тарихындағы легенда А. Дж. Фойттың командасынан қатысатыны жарияланды. Оның машинасына А. Дж.-ның жарысқа қатысқан 50 жылдығын еске алу үшін 50 нөмірі жазылды. Унсер квалификациядан өткен күні екінші рет іріктеуден шығарылып, 25-орынды иеленді. 2007 жылдың 18 мамырында Унсер алкоголизммен күресіп жатқанын алғаш рет жария етті және LIVE outside the Bottle ұлттық білім беру кампаниясына қосылды, бұл кампания алкоголизмді емдеу және оған қарсы күресу қажеттілігін түсіндіруге бағытталған. 2009 жылғы Лонг-Бичтегі Toyota Grand Prix жарыс аптасында Унсер IndyCar мансабының аяқталғанын растады. Сол күндері ол 1985 жылы жеңіске жеткен Toyota Pro/Celebrity Race-ке оралды және бұл жарыста екінші рет жеңіске жетіп, жалпы есеп бойынша сегізінші Лонг-Бич жеңісін тойлады. 2010 жылы Унсер параличке қарсы күресті қолдайтын Race Clinic for Paralysis қайырымдылық қорын құрды. Унсер Baltimore Racing Development кеңесінің мүшесі және 2009 жылдың 17 тамызында 2011 жылғы Baltimore Grand Prix жоспарларын жариялауға көмектесті. 2009 жылы Унсер Америка Моторспорт Атақтылар Залына енгізілді. 2011 жылдың 29 қыркүйегінде Унсер Нью-Мексико штатының Альбукерки қаласында ессіз көлік жүргізу және мас күйде көлік жүргізу айыптарымен ұсталды. Айыптаулар Унсердің Chevrolet Suburban SUV көлігімен жылдамдықпен жүргені туралы хабарлардан кейін туындады. Ол IndyCar-дағы қызметінен мерзімі шексіз тоқтатылды. 2013 жылы Унсер ұлы Аль III-пен бірге Тундерхилл трассасындағы 25 сағаттық жарысқа қатысты. Олар жарысқа басымдық танытты, бірақ оның серігі Иван Беллароса көлікті апатқа ұшыратты. 2014 жылы ол тағы да Лонг-Бичте Pro/Celebrity жарысына қатысып, жеңімпаз Брет Даверн мен төрт басқа атақты адамнан 6,115 секундқа қалып, бесінші орынды иеленді. Ол Pro дивизионында жеңіске жетіп (кәсіби жүргізушілерге 30 секундтық кемсіту ескерілді), жалпы есеп бойынша тоғызыншы Лонг-Бич жеңісін тойлады және "Пляж королі" лақап атын нығайтты. Кейін сол жылы Унсер тағы да Индианаполис моторлы трассасында Indy Legends Charity Pro/Am жарысына қатысты, бұл жарыс Sportscar Vintage Racing Association Brickyard Vintage Racing Invitational іс-шарасы аясында өтті. Бұл екі жүргізушіден тұратын жарысқа әр командаға Индианаполис 500-ге қатысқан ардагерлер қатысты. Унсер Питер Клуттпен бірге Клутттың 1969 жылғы Chevrolet Corvette көлігімен жарысты және жеңіске жетті. Осылайша, Унсер трассаның овал және жол трассасында жеңіске жеткен екінші жүргізуші болды. 2015 жылы Унсер Speedway Motors компаниясының 1970 жылғы Camaro көлігімен бірнеше Goodguys AutoCross жарыстарына қатысты. Ол сонымен қатар Американың спорттық автомобиль клубының ұлттық чемпионатында өз классында екінші орынды иеленді және 25 сағаттық жарысқа Тундерхиллге қайтадан қатысты. Өзінің жасының (50-ден астам) есебінен, Унсер спорттық автокөлік жарыстарында қолданылатын FIA жүргізушілерінің рейтингі бойынша кәсіби кластан "әуесқой" класына (Күміс деңгейге) түсуге құқылы, бірақ Ұлттық автоспорт қауымдастығы мұндай рейтингтерді қолданбайды. 2019 жылдың 20 мамырында, 2019 жылғы Индианаполис 500-ге бірнеше күн қалғанда, Унсер-младший төртінші рет мас күйде көлік жүргізу айыбымен айыпталды. 2021 жылдың 1 қазанында Унсердің "Ал Унсер ЖШ: Чекерлі өткен" атты мемуары, автор Жаде Гурс, Octane Press баспасында жарық көрді.
Жеке өмір
Унсер Шеллиге үйленді; жұбайлар кейін ажырасты. Оның төрт баласы бар: Ал Ричард Унсер, Коди Унсер, Шаннон Унсер және Джо Унсер. Коди 1999 жылдың 5 ақпанында, 12 жасында қанағаттандырылмағандықтан аяқтарының қызметін жоғалтты. Шелли Унсер 2018 жылдың 15 тамызында қайтыс болды. 2021 жылдың 30 қыркүйегінде Унсер кіші Норма Лоуренске үйленді.
NASCAR
(түйін) (Қалың – Біліктілік уақытымен берілген поул-позиция. Курсив – Ұпайлар тізімі немесе жаттығу уақытымен алынған поул-позиция. * – Көптеген кезеңдерді жетекке шығарды.)
Уинстон кубогы сериясы
NASCAR Винстон кубогы сериясының нәтижелері Жыл Командасы № Түрі 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 Ұпайлар Сілтеме 1993 Hendrick Motorsports 46 Chevy DAY36 CAR RCH ATL DAR BRI NWS MAR TAL SON CLT DOV POC MCH DAY NHA POC TAL GLN MCH BRI DAR RCH DOV MAR NWS CLT CAR PHO ATL 81-ші 55
Халықаралық жарыстар
(түйін) (Қалың – Бірінші орын. * – Көптеген айналымдарды жетекшілік етті.) Чемпиондар жарысының халықаралық нәтижелері Маусым 1 2 3 4 Орын. Ұпайлар Сілтеме 1986 Chevy DAY11 MOH1* TAL7 GLN1 1-ші 62 1987 DAY5 MOH4 MCH1* GLN2 2-ші 65 1988 DAY4 RSD3 MCH3 GLN1* 1-ші 66 1989 DAY4 NZH4 MCH5 GLN1* 2-ші 60 1990 Dodge TAL2 CLE2 MCH5 2-ші 44 1991 DAY4 TAL10 MCH3 GLN3 5-ші 47 1992 DAY6 TAL7* MCH7 MCH1* 3-ші 59 1993 DAY3 DAR TAL1* MCH3 2-ші 60.5 1994 DAY2 DAR10 TAL5 MCH1 2-ші 56 1995 DAY10* DAR TAL MCH1* 7-ші 42 1996 Pontiac DAY5 TAL1 CLT8 MCH5 5-ші 48 1997 DAY1* CLT5 CAL6 MCH4 4-ші 57 1998 DAY8 CAL2 MCH12 IND2 4-ші 46 2001 Pontiac DAY TAL MCH2 IND5 NA 0 2002 DAY5* CAL8 CHI2 IND 7-ші 39
Бейне ойындар
Ал Унсердің кіші турбо-жарысы, 1990 жылы Унсердің қатысуымен шыққан NES ойыны. Ал Унсердің кіші "Жоғарға жол" ойыны, 1994 жылғы SNES ойыны. Унсердің қатысуымен жасалған, бірақ жарық көрмеген Al Unser Jr. Racing атты Sega Genesis ойыны 1994 жылғы SCES көрмесінде таныстырылды. Ал Унсердің кіші Arcade Racing, 1995 жылы Унсердің қатысуымен шыққан компьютерлік ойын.
Поп-мәдениет сілтемелері
The Simpsons сериалдарының 11-ші маусымында, 12-ші эпизодында "The Mansion Family" (алғаш рет 2000 жылдың 23 қаңтарында көрсетілді), Барт мистер Бернс сарайынан велосипедпен өтіп бара жатып "Мен – Аль Унсер кіші!" деп айқайлайды.