Американдық жарыс жолының екі дүркін жеңімпазы Арие Люендюк

Кіріспе

Нидерландтық жарыс жүргізушісі (1953 жылы туған) екі мәрте Индианаполис 500 жеңімпазы.

Арий Луйендюк (англисше Арий Люендик; 21 қыркүйек 1953 жылы туған), "Ұшқан голландық" лақап атымен танымал, - Нидерландтың бұрынғы автожарыс жүргізушісі және 1990 және 1997 жылғы Индианаполис 500 жарыстарының жеңімпазы. 2009 жылы Индианаполис Мотор Спидвейінің Даңқ залына, ал 2014 жылы Америка Мотор спортының Даңқ залына енгізілді. Луйендюк барлығы жеті Indy car жарысында жеңіске жеткен, оның ішінде CART сериясындағы үш жарыс овал трассаларында өткен.

Мансап

Люендик 1970-ші жылдардың басында жарысқа қатысып, бірнеше голланд ұлттық титулдарды жеңіп алды. 1977 жылы ол Еуропаның Супер Vee чемпионатында жеңіске жетті және Формула 3-ке ауысты. 1984 жылы Америка Құрама Штаттарына көшіп келгенге дейін одан әрі жетістікке жетпеді, онда ол бірден Super Vee чемпионатында жеңімпаз атанды. Спонсор Provimi Veal-дың көмегімен Люендик 1985 жылы өзінің алғашқы толық Champ Car маусымын өткізді, маусымда да, Индианаполис 500-де де жылдың жаңашылы атағын жеңіп алды. Domino's Pizza-дан қосымша демеушілік алып (және жарыс нөмірін 30-ға өзгертіп, Domino's тапсырыстарды 30 минут немесе одан аз уақыт ішінде жеткізіп беретініне кепілдік берген), ол сериядағы алғашқы жеңісін бес жылдан кейін, 1990 жылы серияның ең маңызды жарысында, рекордтық орташа жылдамдықпен – 185.981 миль/сағ (299.307 км/сағ) көрсетті. Люендик 1990 жылы Doug Shierson Racing үшін Индианаполис 500-де жеңіске жетті. Оның 23 жыл бойы сақталған орташа жылдамдық рекордын 2013 жылы 97-ші Индианаполис 500-де Тони Канаан 187.433 миль/сағ (301.644 км/сағ) орташа жылдамдықпен бұзды. Люендик Индианаполисте жақсы өнер көрсетті, 1993, 1997 және 1999 жылдары поул-позицияны иеленді және үш рет жетекшілік етіп жарыстан шықты. 1995 жылы Люендик Скотт Шарппен болған оқиғаға дейін жарысты бақылап тұрды, содан кейін бірнеше айналымға қалып қойды. Жарыстың қалған бөлігінде Люендик жоғалтқан айналымдарын өтеді және соңғы айналымда жеңімпаз Жақ Вильнёвті жолақта едәуір басып озып, жеңіске жетті. 1996 жылы ол 237.498 миль/сағ (382.216 км/сағ) жылдамдықпен біліктілік айналымының рекордын орнатты, бірақ уақыт сынақтарының екінші күні біліктілік алғандықтан поулдан бастамады. 1997 жылы Индианаполис 500-де ол Treadway Racing командаласы Скотт Гудйерді жеңіп алды. Жарыс даулы аяқталды, өйткені соңғы рестартта ескертуді аяқтау үшін ақ және жасыл жалау көрсетілді, бірақ сары шамдар жанды, Люендик жеңіс үшін кетіп қалды, ал басқа бәсекелестер шатасты. Екі аптадан кейін Люендықтың жеңісі де осыған ұқсас қателік салдарынан жоғалды. 1997 жылы Техаста өткен True Value 500 жарысында USAC-тің есептеу қателігі нәтижесінде Билли Боат жарыстың жеңімпазы деп жарияланды. Люендик жеңіске жету жолағының алдында наразылық білдірді, бірақ Боаттың команда иесі А. Дж. Фойт оған шапалақ соқты. Оқиғадан кейін Фойт пен Люендикке спорттық емес мінез-құлқы үшін тиісінше 20 000 және 14 000 доллар айыппұл салынды. IndyCar шенеуніктері жарыстың жазбасын қарап шығып, Люендик шын мәнінде бір айналымда аяқтағанын және жоспарланған жарыс қашықтығынан көп айналым жасағанын анықтады, сондықтан ол ресми жеңімпаз деп жарияланды. Фойт кубокты беруден бас тартқандықтан, оның дубликаты Люендикке берілді. Люендик сондай-ақ 1992, 1993 және 1998 жылдары өткен Халықаралық Чемпиондар жарысына қатысуға таңдалды. 1997 жылы керемет өнер көрсеткен Люендик келесі маусымда сәтсіздікке ұшырады. Ол тек бір жарыста жеңіске жетті және бірнеше жарыста толық қашықтықты аяқтамады. 1998 жылдан кейін Люендик жартылай уақытты кестеге көшуді шешті, тек 1999 жылы Индианаполис 500-де жарысқа қатысты, онда ол поулды жеңіп алды, бірақ апатқа ұшырап жарыстан шықты. 1999 жылғы маусымнан кейін жарыстан зейнеткерлікке шықты және қысқа уақытқа ABC Sports телеарнасына түсті комментатор ретінде қосылды. Ол 2001 және 2002 жылдары Инди 500-ге оралды. 2003 жылы ол соңғы рет Индианаполиске қатысты. Ол жаттығу кезінде апатқа ұшырап, біліктілікке түсуге тырыспады. Люендиктің басқа жеңімпаздары – Дейтонаның 24 сағаттық жарысы мен Себрингтің 12 сағаттық жарысы. Оның ұлы Арри-күлкірі – жолдан тыс және Indy Lights жарыстарында өнер көрсетеді. Голландиядағы Зандворт трассасының соңғы бұрышы оның есімін алып жүр. 1999 жылы оған "Инди 500" мансабы үшін "Вабаш" сыйлығының "Сагаморы" ордені табысталды. 2016 жылы Люендик IndyCar Series-тің бас төрешісі болып таңдалды, оның қасында әріптес жарысшылар Макс Папис пен Дэн Дэвис болды.

Luyendyk started racing in the early 1970s, winning a number of Dutch national titles. In 1977, he won the European Super Vee championship, and switched to Formula Three. Further success eluded him until he moved to the United States in 1984, where he immediately won the Super Vee championship. With the help of sponsor Provimi Veal, Luyendyk ran his first full Champ Car season in 1985, winning the rookie of the year title both for the season and the Indianapolis 500. Gaining additional sponsorship from Domino's Pizza (and changing his racing number to 30, as at the time Domino's guaranteed customers that delivery orders would arrive in 30 minutes or less), his first win in the series came five years later in 1990, at the most important race in the series, with a record average speed of 185.981 mph (299.307 km/h). Luyendyk won the 1990 Indianapolis 500 for Doug Shierson Racing. His average speed record, which stood for 23 years, was finally broken in the 2013 97th Indianapolis 500 by Tony Kanaan with an average speed of 187.433 mph (301.644 km/h). Luyendyk continued to perform well at Indianapolis, scoring pole positions in 1993, 1997 and 1999, and retiring from the race while leading on three occasions. In 1995, Luyendyk controlled the race early until an incident with Scott Sharp put him several laps down. For the rest of the race, Luyendyk was able to make up all his laps and barely beat eventual winner Jacques Villeneuve at the stripe to get his final lap back and finish on the lead lap. In 1996, he set the qualifying lap record at 237.498 mph (382.216 km/h), although he did not start on the pole because he qualified on the second day of time trials. He won the 1997 Indianapolis 500 from the pole over Treadway Racing teammate Scott Goodyear. The race ended in controversy when on the final restart the white and green flag waved to end a caution but the yellow lights stayed on with Luyendyk pulling away to the win while the other competitors were confused. A similar finish involving a similar mistake almost took away a win from Luyendyk two weeks later. At the 1997 True Value 500 at Texas, a scoring error by the USAC resulted in Billy Boat being declared the race winner. Luyendyk protested in front of victory lane, only to be slapped by Boat's team owner A. J. Foyt. Following the incident, Foyt and Luyendyk were fined 20,000 and 14,000 respectively, for unsportsmanlike behaviour. IndyCar officials reviewed the race tape and discovered that Luyendyk had actually finished on a lap by himself and completed more laps than the scheduled race distance, thus he was declared the official winner. Because Foyt refused to surrender the trophy, a duplicate was awarded to Luyendyk. Luyendyk also was selected to participate in the 1992, 1993, and 1998 editions of the International Race of Champions. After his terrific run in 1997, Luyendyk had a washout year the following season. He only won one race, and had several races where he didn't finish the full distance. After 1998, Luyendyk decided to cut down to a part time schedule, only racing in the 1999 Indianapolis 500 where he won the pole and dropped out because of a crash. He retired from racing after the 1999 season, and for a short time, joined ABC Sports as a color commentator. He returned to the Indy 500 in 2001 and 2002. In 2003, he entered at Indianapolis for the final time. He suffered a crash during practice, and did not make an attempt to qualify. Other Luyendyk victories include the 24 Hours of Daytona and the 12 Hours of Sebring. His son, Arie Jr., is an off road and Indy Lights racer. The last corner of the Zandvoort track in the Netherlands carries his name. In 1999, he was presented with the Sagamore of the Wabash award, reflecting upon his Indy 500 career. In 2016, Luyendyk was selected as a chief steward for the IndyCar Series alongside fellow racer Max Papis and Dan Davis.

F5000 Еуропа чемпионатының толық нәтижелері

(key) (Қаралы әріппен жазылған жарыстар pole position-ді көрсетеді; көлбеу әріппен жазылған жарыстар ең жылдам айналымды көрсетеді.) Жыл Еншілес Шасси Қозғалтқыш 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Ұпай 1973 Тони Тример Макларен M18 Шевроле 5.0 V8 BRH MAL SIL SNE BRH OUL MAL MIS MAL MON SIL BRH OUL JYL ZAN SNE BRH 31-орын 1 1974 Англо-американдық жарыс командасы Chevron B24 Шевроле 5.0 V8 BRH MAL SIL OUL BRH ZOL THR ZAN MUG MNZ MAL MON THR BRH OUL SNE MAL BRH Н/Қ 0

Американың ашық дөңгелекті жарыстары

(key) (Қалың әріппен жазылған жарыстар pole position-ды білдіреді; курсивпен жазылған жарыстар ең жылдам уақытты білдіреді.)

Индикар сериясы

Жыл Командасы Шасси № Қозғалтқыш 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Ұпайлар Сілтеме 1996 Byrd Treadway Racing Reynard 94I/95I 5 Ford XB V8t WDW PHX INDY 7-ші 225 1996–97 NHA LVS 6-шы 223 G Force GF01 Oldsmobile Aurora V8 WDW PHX INDY TXS PPR CLT NHA LVS 1998 G Force GF01B WDW PHX INDY TXS NHA DOV CLT PPR ATL TXS LVS 8-ші 227 1999 Treadway Racing G Force GF01C WDW PHX CLT INDY TXS PPR ATL DOV PPR LVS TXS 41-ші 11 2001 Treadway Hubbard Racing G Force GF05B PHX HMS ATL INDY TXS PPR RIR KAN NSH KTY GAT CHI TXS 41-ші 17 2002 Treadway Racing 55 Chevrolet Indy V8 HMS PHX FON NAZ INDY TXS PPR RIR KAN NSH MCH KTY GAT CHI TXS 37-ші 30 2003 Mo Nunn Racing G Force GF09 20 Toyota Indy V8 HMS PHX MOT INDY 1-ші TXS PPR RIR KAN NSH MCH GAT KTY NAZ CHI FON TXS NA

Луендик бастапқы қатысушы ретінде тізілген және жаттығуда қатысқан; жаттығу кезінде Луендик апатқа ұшырады және жарақаттарға байланысты жарысқа қатысудан бас тартты. Алекс Баррон оның орнын машинада басқан.

Халықаралық жарыстар

(түйін) (Қалың – Бірінші орын. * – Көптеген айналымдарды бастап өткен.) Халықаралық жарыс чемпиондарының нәтижелері Жыл Үлгі 1 2 3 4 Орын. Ұпайлар Сілтеме 1992 Dodge DAY TAL MCH MCH 12-шы 21 1993 DAY DAR TAL MCH 11-ші 24.5 1998 Pontiac DAY CAL MCH IND 12-шы 26