Кіріспе

Теңіз келісімі

Халықаралық кеме және порт объектілерінің қауіпсіздігі кодексі (ISPS) – 1974/1988 жылғы Теңізде адам өмірінің қауіпсіздігі туралы (SOLAS) конвенциясына теңіз қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында енгізілген толықтыру, оның ішінде кемелерге, порттарға және мемлекеттік органдарға қатысты қауіпсіздіктің минималды талаптарын қамтиды. 2004 жылы күшіне енген бұл кодекс үкіметтерге, кеме компанияларына, кеме экипажына және порт қызметкерлеріне "қауіпсіздікке қатерлерді анықтау және халықаралық саудада пайдаланылатын кемелерге немесе порт объектілеріне қатысты қауіпсіздік оқиғаларының алдын алу шараларын қабылдау" жауапкершілігін жүктейді.

Тарих

Халықаралық теңіз ұйымы (IMO) "Халықаралық кеме және порттық нысандар қауіпсіздігі кодексі (ISPS кодексі) – кемелер мен порттық нысандардың қауіпсіздігін күшейтуге бағытталған, АҚШ-тағы 9/11 шабуылдарынан кейін кемелер мен порттық нысандарға қауіп тууына жауап ретінде әзірленген шаралардың толық жиынтығы" (IMO) деп мәлімдейді. 2001 жылғы 11 қыркүйектегі шабуылдар және француздық "Лимбург" мұнай танкеріне жасалған шабуылға жауап ретінде оны әзірлеу және іске асыру қысқа мерзімде жеделдетілді. АҚШ Тезірек күзет қызметі, ИМО-дағы АҚШ делегациясының басшы агенттігі ретінде, бұл шараны жақтады. Кодекс 2002 жылғы желтоқсан айында Лондонда өткен SOLAS конвенциясына қол қойған 108 мемлекеттің отырысында келісілді. Кодекс бойынша келісілген шаралар 2004 жылғы 1 шілдеде күшіне енді.

Тағайындалған лауазымды адамдар

ISPS кодексі талап бойынша әрбір кемеде компанияның қауіпсіздік офицері (CSO) және порттың қауіпсіздік офицері (PFSO) болуы керек, олар қауіпсіздік мақсатында кеме қауіпсіздік офицерімен (SSO) бірлесіп жұмыс істейді. CSO кемеде болуы мүмкін қауіп-қатерлер туралы кеңес беру үшін кеме қауіпсіздігін бағалаудан немесе кемеге қатысты қауіпсіздік бағалаудан деректер алады. Ол SSO кеме қауіпсіздігі жоспарының (SSP) тиімді сақталуын қамтамасыз етеді. Порттың қауіпсіздік офицері (PFSO) – портпен жұмыс істейтін, порттың қауіпсіздік жоспарын әзірлеуге, іске асыруға, қайта қарауға және ұстауға, сондай-ақ порт органдарымен, кеме қауіпсіздік офицерімен (SSO) және компанияның қауіпсіздік офицерімен (CSO) байланыс жасауға жауапты тағайындалған лауазым иесі. Кеме қауіпсіздік офицері кеме капитанының келісімімен кеме қауіпсіздігіне толық жауапты болады, бұл XI 2/8 тарауда көрсетілген. ISPS кодексі VSP іске қосылғанға дейін кемеге қатысты қауіпсіздік бағалауы (VSA) жүргізілуін қамтамасыз етеді. Кеме қауіпсіздігі жоспарында кемеге қатысты қауіпсіздік бағалауындағы барлық талаптар қамтылуы тиіс. Портқа кірер алдында кемелер келісімшарт жасасқан үкімет белгілеген қауіпсіздік деңгейіне қатысты барлық талаптарды дереу орындауы керек. Бұл талаптар жылжымалы теңіз бұрғылау қондырғылары және оларға қызмет көрсететін порттық қондырғыларға да қатысты. Кодекс әскери кемелерге, әскери-теңіз көмекшілеріне немесе келісімшарт жасасқан үкіметке тиесілі немесе басқарылатын және тек үкіметтік коммерциялық емес қызметтерде пайдаланылатын басқа кемелерге қолданбалы емес.

MARSEC деңгейлері

Теңіз қауіпсіздігі (MARSEC) деңгейлері кемеден АҚШ Жағалау күзетіне әртүрлі деңгейдегі қауіп туралы жылдам хабарлау үшін құрылған, бұл қауіп кемеде немесе жағалауда болуы мүмкін. Төменде тізілген үш қауіпсіздік деңгейі ISPS кодексімен бекітілген. MARSEC 1-деңгейі – кеме немесе порт құрылысының күнделікті жұмыс істейтін қалыпты деңгейі. 1-деңгейде қауіпсіздік қызметкерлері тәулік бойы ең төменгі қажетті қауіпсіздік шараларын сақтайды. 3-деңгей қауіпсіздік анықталған қауіпсіздік оқиғасының уақыт белгілі бір мерзіміне дейін сақталуын қамтамасыз етуі керек.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ 2002 жылғы Теңіз көлігі қауіпсіздігі туралы заңның қағидаларын іске асыру және SOLAS және ISPS кодексінің теңіз қауіпсіздігі стандарттарымен ұлттық ережелерді үйлестіру мақсатында регламенттер қабылдады. Бұл регламенттер Федералдық ережелер кодексінің 33-тарауында, 101-ден 107-ге дейінгі бөлімдерінде жарияланған. 104-бөлім кемелердің қауіпсіздігіне қатысты регламенттерді қамтиды, оның ішінде АҚШ суларындағы шетелдік кемелерге қолданылатын шаралар да бар.