Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1855 жылы АҚШ пен үндістер арасындағы келісім Калапуялармен жасалған келісім, басқа да тайпалармен жасалған келісім, сондай-ақ Дейтон келісім-шарты деп белгілі, 1855 жылы АҚШ пен Калапуя тайпасының топтары, Молала тайпасы, Клакамас тайпасы және Орегон территориясындағы басқа да бірнеше тайпалар арасында жасалған. Осы келісім бойынша тайпалар американдық қоныс аударушылардың тарапынан жалғасатын зорлық-зомбылықтан қорғау үшін, сондай-ақ уағдаласқан тұрақты резервация, жылдық төлемдер, жабдықтар, білім беру, кәсіптік оқыту, денсаулық сақтау қызметтерінің орнына жерлерін беруге мәжбүр болды. Келісім 1855 жылдың 22 қаңтарында Орегон штатының Дейтон қаласында қол қойылды, 1855 жылдың 3 наурызында ратификацияланды және 1855 жылдың 10 сәуірінде жарияланды. Оны 1854 жылғы Ампква және Калапуя тайпаларымен жасалған келісіммен, сондай-ақ Калапоойа өзенінің келісімдерімен шатастырмау керек.
1855 treaty between the United States and Native Americans
The Treaty with the Kalapuya, etc., also known as the Kalapuya Treaty or the Treaty of Dayton, was an 1855 treaty between the United States and the bands of the Kalapuya tribe, the Molala tribe, the Clackamas, and several others in the Oregon Territory. In it the tribes were forced to cede land in exchange for promised permanent reservation, annuities, supplies, educational, vocational, health services, and protection from ongoing violence from American settlers. The treaty was signed on January 22, 1855, in Dayton, Oregon, ratified on March 3, 1855, and proclaimed on April 10, 1855. It is not to be confused with the Treaty with the Umpqua and Kalapuya of 1854, also known as the Treaty of Calapooia Creek.
Өмірбаян
1830-жылдардың ортасында – көбінесе «жазмыштың айқындығы» тұжырымына қоғамдық қызығушылықтың ықпалымен – Солтүстік Американы кеңейту мүмкіндігі пайда болды. Осыдан кейін жазушылар Конгреске Орегон аумағын иеленуге шақыруды бастады. Бұл алғашқы американдық қоныс тебушілердің бір бөлігін аймаққа жеткізді, ал 1840-жылдардың басында Орегон жолының дамуы одан да көп адамды осы жерге әкеле бастады. Калифорниядан өзгеше, ол кезде Мексиканың бақылауында болған, кейін Орегон территориясы аталған жерлер американдық немесе еуропалық қоныс тебушілер тарапынан тек шартты түрде ғана талап етілді. 1700-жылдардың соңынан бастап американдық және еуропалық саяхатшылар мен қоныс тебушілер сантиам, туалатин, ямхилл, лукьямут калапюян және аймақта тұрған басқа да жергілікті халықтарды құртқан бірқатар ауруларды әкелді. 1850-жылдары қалған жергілікті халық, АҚШ-тың Тынық мұхитына жеткені жөн деп ойлағандардың қысымы мен жер басып алуына тап болды, сондықтан олардың мүмкіндіктері шектеулі болды. Американың алғашқы «қоныс тебушілерінің» көпшілігі Уиламет өзенімен суарылатын, 10 мың жылдан бері калапуян тайпаларының мекені болған құнарлы Уиламет аңғарына көшіп келді. Бұл американдықтар қазіргі Орегон, Вашингтон, Айдахо штаттары, Монтананың бір бөлігі және Британдық Колумбия провинциясын құрайтын Орегон территориясын кім басқаратыны үшін АҚШ пен Ұлыбритания арасындағы геосаяси бәсекелестіктің бір бөлігі болды. 1846 жылы екі ел Орегон шарты жасады, территорияны екіге бөліп, жерді мекендеген жергілікті халықтарды ескермеді. Жергілікті тайпалар өздерінің жерлерін әлі бермегеніне қарамастан, Уиламет аңғарының жерлері содан кейін АҚШ-тың Орегон территориясының құрамына кірді.
In the mid 1830s — partially driven by public interest in the concept of manifest destiny — the option of expanding across North America emerged. Following this, writers began exhorting Congress to occupy the Oregon Territory. This drove some of the first American settlers to the region, and the development of the Oregon Trail began to bring larger numbers to the area by the early 1840s. Unlike California, which was at the time still controlled by Mexico, the lands that later became the Oregon Territory were only tentatively claimed by American or European settlers. Starting in the late 1700s, American and European explorers and settlers introduced a series of diseases, causing epidemics that decimated the populations of the Santiam, Tualatin, Yamhill, Luckiamute Kalapuyan, and other indigenous peoples who lived in the region. By the 1850s, the remaining indigenous population had few options when faced with increased harassment and land encroachment from those who believed that the United States should reach to the Pacific Ocean. Many of the early American 'settlers' moved to the Willamette Valley, a fertile region drained by the Willamette River, the home to Kalapuyan tribes for over 10,000 years. These Americans were part of a geopolitical rivalry between the United States and Great Britain over who would control the Oregon Territory, which comprised the modern states of Oregon, Washington, Idaho, a portion of Montana, and the province of British Columbia. In 1846, the two powers concluded the Oregon Treaty, dividing the territory in half, disregarding the indigenous peoples inhabiting the lands. The lands of the Willamette Valley were thereafter part of the Oregon Territory of the United States, even though local tribes had yet to cede their land.
Келісім
Конгресс 1850 жылы аймақтағы үндістермен келісімдер жасау үшін алғашқы комиссияны тағайындады. Бір жыл ішінде комиссарлар Калапуя тайпаларының Сантиам, Туалатин, Ямхилл және Лукиамут топтарымен келісімге келді. Бұл халықтар резервацияларға қоныстану шартымен өз жерлерінен бас тартуға мәжбүр болды. Алайда, комиссия жұмысын аяқтамас бұрын Конгресс оның өкілеттіктерін жойды және келісімдер ратификацияланбады. Үндістер ақ нәсілді қоныс салушылармен қақтығыстарды жалғастырды. Орегонның ерте тарихында қоныс салушылар мен үндістер арасындағы көптеген зорлық-зомбылық оқиғалары болды, соның ішінде 1850-ші жылдардың басында оңтүстікте болған Рог-Ривер соғысы. Уилламет аңғарындағы қақтығыс ашық болмаса да, қоныс салушылар мен үндістер арасындағы ұсақ зорлық-зомбылық жиі кездесетін. 1855 жылы Орегон штатының үндістер ісі жөніндегі басқарушысы Джоэл Палмер қалған үндістер топтарымен екінші келісім жасады. Бұл келісім, әдетте, аймақтағы үндістердің жалпы атауынан кейін «Калапуя келісімі» деп аталады, Вилламет аңғарының барлық бөлігін АҚШ-қа берді. Үндістер АҚШ үкіметінен резервация және ұзақ мерзімді қолдауға уәде алды, ол ақша, жабдықтар, денсаулық сақтау және қоныс салушылардың шабуылдарынан қорғау түрінде болды. Келісімге қол қойылған кезде Калапуя тайпасының қалған саны 400 адамды құрады, олар аурулар мен қақтығыстар салдарынан азайды. 1855 және 1856 жылдары осы қалған үндістер басқа Орегон үндістерінің мүшелерімен бірге Гранд-Ронде резервациясына күштеп көшірілді. Резервация 1954 жылға дейін АҚШ үкіметінің қызметінде және танылуында болды, содан кейін үкімет резервациямен сенімділігін тоқтатты. Алайда, Калапуя келісімі Конгресс тарапынан ратификацияланғандықтан және заңды күшіне енгендіктен, 1983 жылы Калапуя тайпасы, қазір Гранд-Ронде біріккен тайпаларының бірі, федералдық қолдауды қайта алу үшін оны пайдаланды.
Congress appointed its first treaty commission to Native Americans in the region in 1850. Within a year, the commissioners had negotiated agreements with the Santiam, Tualatin, Yamhill, and Luckiamute bands of the Kalapuya. These peoples were forced to give up their lands in return for settlement on a series of reservations. However, before the commission had completed its work, Congress had revoked its credentials, and the treaties were never ratified. The natives continued to encounter conflict with white settlers. Oregon's early history includes numerous violent incidents between settlers and natives, including the Rogue River War to the south, which occurred in the early 1850s. While conflict in the Willamette Valley was not as overt, small scale violence between settlers and natives was commonplace. In 1855, Joel Palmer, the Oregon Superintendent of Indian Affairs, concluded a second treaty with the remaining bands of natives. This treaty, generally referred to as the Kalapuya Treaty after the overarching name of the natives in the area, gave almost all of the Willamette Valley to the United States. The natives secured promises in return of a reservation and long term support from the United States government in the form of money, supplies, health care, and the promise of protection from further attacks by settlers. At the time the treaty was signed, only 400 Kalapuya natives remained, having been reduced by disease and conflict. In 1855 and 1856, these remaining natives were forcibly resettled in what became the Grand Ronde Reservation, along with members of other native Oregonian groups. The reservation would continue to be served and recognized by the United States government until 1954, when the government terminated its trusteeship with the reservation. However, because the Kalapuya Treaty had been ratified by Congress and was therefore legally enforceable, it was used by the Kalapuya, now one of the Confederated Tribes of the Grand Ronde, to regain federal support in 1983.