1870 жылғы Мариас қырғыны: Піеган тайпасына жасалған шабуыл
Marias Massacre
1870 ж. Монтанадағы Мариас қырғыны: АҚШ армиясының Пиеган тайпасына жасаған шабуылы. Әйелдер, балалар көптеп қаза болды. Бұл оқиға «Бейбіт саясатқа» түрткі болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1870 жылғы қаңтарда Монтанада АҚШ армиясының жергілікті американдықтарды өлтіруі
January 1870 killing of Native Americans by the U. S. Army in Montana
Мариас қырғыны (Бейкер қырғыны немесе Пиеган қырғыны деп те аталады) – АҚШ армиясының Үнді соғыстары аясында Пиеган қарааяқты тайпасына жасаған қырғыны. Қырғын 1870 жылғы 23 қаңтарда Монтана аймағында болды. Шамамен 200 жергілікті адам қаза тапты, олардың көп бөлігі әйелдер, балалар және қарт ер адамдар еді. Тау басшысының Пиеган қарааяқ тайпасын басып тастау мақсатымен АҚШ армиясы, АҚШ үкіметі бұрын қорғауға уәде берген Бас ауыр жүгіруші басқа тайпаға шабуыл жасады. Бұл осы оқиғаға байланысты халықтың наразылығына және Федералдық үкіметтің «Бейбітшілік саясатына» ұзақ мерзімді көшуіне әкелді, бұл саясатты президент Улисс С. Грант қолдады. Грант Үнді істері бюросын Ішкі істер департаментінің бөлімшесі ретінде сақтап қалды, бірақ Соғыс департаменті оны қайта бақылауға алуға тырысты. Содан кейін ол түрлі діни қызметкерлер, оның ішінде квакерлер мен методистер ұсынған адамдарды, департаментте бұрынғысынан жемқорлыққа ұшырамауы үшін үнді агенттері етіп тағайындады.
The Marias Massacre (also known as the Baker Massacre or the Piegan Massacre) was a massacre of Piegan Blackfeet Native peoples which was committed by the United States Army as part of the Indian Wars. The massacre occurred on January 23, 1870, in Montana Territory. Approximately 200 Native people were killed, most of whom were women, children, and older men. As part of a campaign to suppress Mountain Chief's band of Piegan Blackfeet, the U. S. Army attacked a different band led by Chief Heavy Runner, to whom the United States government had previously promised their protection. This resulted in public outrage and a long term shift towards a "Peace Policy" by the Federal Government, as advocated by President Ulysses S. Grant. Grant kept the Bureau of Indian Affairs as a division of the Department of the Interior although the War Department was trying to regain control. He then appointed men recommended by various religious clergy—including Quakers and Methodists—as Indian agents, in hopes that they would be free of the corruption he had previously found in the department.
Өмірбаян
Ниццитапи конфедерациясы (қара аяқ, қан және пиган тайпаларынан құралған, бірақ көбінесе қара аяқ деп аталады) мен Монтана территориясындағы ақтармен қарым-қатынас көп жылдар бойы негізінен жаушылдыққа толы болды, себебі еуропалық американдықтар жергілікті американдықтардың жері мен ресурстарын басып алды. Жауабында, кейбір қара аяқтар жылқы ұрлап, ақтардың елді мекендеріне шабуыл жасады. Қызыл Бұлт соғысы сияқты жалпыға тараған, ұйымдастырылған қақтығыс емес, топтар арасындағы қарым-қатынасты бір-бірімен байланыссыз шайқастар сериясы көрсетті. 1870 жылға қарай қара аяқтар Мариас өзенінен солтүстікке қарай көшті.
Relations between the Niitsitapi Confederacy (composed of Blackfeet, Blood, and Piegan tribes, although frequently referred to simply as Blackfeet) and white settlers in Montana Territory had been largely hostile for years, as European Americans encroached on Native American territory and resources. In turn, some Blackfeet stole horses and raided white settlements. Rather than a widespread, organized conflict, such as Red Cloud's War, a series of unrelated clashes marked the relations between the groups. By 1870, the Blackfeet had largely retreated north of the Marias River in the territory.
Малкольм Кларк
Малкольм Кларк - фермер және тері саудагері, американдық тері компаниясымен (AFC) байланыста жұмыс істеген. Батыстағы өмірінен бұрын Малкольм Кларк Вест-Пойнтқа оқуға түскен, бірақ төбелес салғандықтан оқудан қуылған.
Malcolm Clarke was a rancher and fur trader who worked in association with the American Fur Company (AFC). Before his life in the West, Malcolm Clarke had attended West Point until he was expelled for fighting.
Малкольм Кларктың өлтірілуі
Мариас қырғынының бастауы 1869 жылғы 17 тамызда Малкольм Кларктың қаза болуы болды. Оны Кларк ранчосындағы жас Пиеган жауынгері Құс Бала және оның серіктері өлтірді. Екі жыл бұрын, 1867 жылы, Құс Бала Кларктен жылқыларын ұрлап, бұл әрекетті саудагерге таңды. Оның нәтижесінде Кларк пен оның ұлы Хорас, Blackfeet тайпасының алдында Құс Баланы ұрып, қорлады. Blackfeet халқының айтуынша, Кларк Кот Ко Ко Наның туысы болған Құс Баланың әйелін зорлаған. Басқа Blackfeet ауызша тарихтарында Құс Баланың әйелі шабуылдан жүкті болып, туған баласы өлі туған немесе тайпаның қарттары тарапынан өлтірілген делінген. Пиеган жауынгерлері алдымен Хорасты атып, ауыр жарақаттады, бірақ ол аман қалды. Содан кейін олар үйге барып, Кларкты кеудесінен атып, ал Құс Бала оны балтамен өлтірді. Кларктың қалған балалары мен әйелі үйге тығылып, зардаптан құтылды. Олар ақмекенділерге қарсы озбырлық көрсеткенімен, елді мекендерге шабуыл жасаған емес. Оқиғаны тергеп, кінәлілерді жазалау үшін іздестіру жұмыстары басталды. Шеридан бұйрық берді:
The inciting incident of the Marias Massacre was the murder of Malcolm Clarke on August 17, 1869. He was killed by Owl Child—a young Piegan warrior—and his comrades at the Clarke Ranch. Two years prior, in 1867, Owl Child had stolen horses from Clarke as payback for losing his horses, which he blamed on the trader. Consequently, Clarke and his son, Horace, beat and humiliated Owl Child in front of a group of Blackfeet. There were accounts from Blackfeet claiming Clarke had also raped Owl Child's wife, who was a cousin of Coth co co na. Other Blackfeet oral histories state that Owl Child's wife became pregnant from the assault, and gave birth to a child who was either stillborn or killed by tribal elders. The Piegan warriors first shot and severely wounded Horace, who survived. They then proceeded to the house, where they shot Clarke in the chest before Owl Child ultimately killed him with an ax. Clarke's other children and his wife took shelter in the house unharmed. which, although known for their hostility toward white settlers, did not conduct raids on the settlements. to track down and punish the offending party. Sheridan ordered:
Егер Монтана азаматтарының өмірі мен мүлкі Тау басшысының жасағының шабуылымен қорғалса, оларды жою қажет. Бейкерге оларға қатты соққы беруді айтыңыз. Шеридан эскадрильяның таңертеңгі сағатта Пиеган ауылына шабуыл жасауын жоспарлады; қар көп жауғандықтан, көптеген Blackfeet ұйықтап жатыр немесе жылыну үшін үй ішінде болар еді. Бұл стратегияны ол бұрын да қолданған, Джордж Кастерге Уашита өзені шайқасында Чейенн тайпасының лагеріне шабуыл жасауды бұйырған. Әкелерінің қазасынан кейін Натан мен Хорас Кларк Екінші кавалериялық полк өтетін Прикли Перр аңғарынан оларды тоқтатып, полковник Филипп Реги де Тробрандтан экспедицияға қосылуға рұқсат алды. Екеуі де әкелерінің өлімінен кек алуды көздеді және өздерінің экспедицияларын баспасөзге жариялады.
If the lives and property of the citizens of Montana can best be protected by striking Mountain Chief's band, I want them struck. Tell Baker to strike them hard. Sheridan intended that the squadron conduct a dawn attack on the Piegan village; it had snowed heavily, and most of the Blackfeet would be sleeping or staying inside to keep warm. This was a strategy he had used before, as he had directed George Custer to attack Black Kettle's band of Cheyenne in the Battle of Washita River. Following their father's death, Nathan and Horace Clarke intercepted the Second cavalry as they passed through the Prickly Pear Valley and received permission from Colonel Philippe Regis de Trobraind to join the expedition. The two sought revenge for their father and made their expedition known to the press.
Қазақылық
Майор Юджин М. Бейкер бастаған отряд 1870 жылдың 6 қаңтарында Форт-Эллистен шығып, Форт-Шоуда тоқтады, онда тағы екі рота, соның ішінде Пиеган тайпаларын жақсы білетін барлаушылар Джо Кипп пен Джозеф Кобеллді алды. Бұл барлаушылар қарым-қатынасы жақсы және жаман Пиеган тайпаларын ажырату үшін өте маңызды болды, себебі Бейкер достық тайпаларға шабуыл жасаудан аулақ болуы керек еді. Бейкер Шеридан дивизиясының бас инспекторы полковник Джеймс А. Харди жағдайды тексеріп, оған баяндағанша күтуге тиіс болды. Хардидің 13 қаңтардағы баяндамасына негізделген Шеридан "қатты соққы беру" бұйрығын шығарды.
A command led by Major Eugene M. Baker left Fort Ellis on January 6, 1870, and stopped at Fort Shaw to pick up two more companies, including scouts Joe Kipp and Joseph Cobell who were familiar with the Piegan bands. These scouts were critical to distinguishing between the unfriendly and friendly Piegan bands, as Baker was to refrain from attacking the friendly bands. Baker needed to wait until Sheridan's division inspector general Colonel James A. Hardie reviewed the situation and reported back to him. Based on Hardie's January 13 report, Sheridan issued an order to "strike them hard".
Атыс
Скаут Джо Кипп лагерьдің Ауыр Жүгірушіге тиесілі екенін анықтады, ол бейбіт саналды және Форт Шоу қолбасшысы полковник Филипп Режис де Тробрианның бұйрығы бойынша шабуылға алынбауы керек еді. Бейкерге лагерьдің Ауыр Жүгірушіге қарасты екені айтылғанда, Бейкер: "Бұл ешқандай маңызға ие емес, олардың бір тобы немесе екінші тобы; олардың бәрі Пиеган [Blackfeet] және біз оларға шабуыл жасаймыз" деді. Содан кейін Бейкер сержантқа Кипп егер ұйықтаған Пиеган лагерін ескертуге тырысса, оны атуға бұйырды және шабуылға көшуге команда берді. Кипп шабуылды тоқтатуға тырысып айқайлады, ал Бейкер оны тұтқындады. Бұл дауыс Пиеган лагерін және Бас Ауыр Жүгірушіні ескертті. Ауыр Жүгіруші солдаттарға қарай жүгіріп келді, "қайғырып, дауыстап, бір қағазды көрсетіп: "Үндістер бюросынан берілген қауіпсіздік куәлігі!" - деді.
Scout Joe Kipp recognized that the camp belonged to Heavy Runner, considered peaceful and not to be attacked per orders from Fort Shaw commander Colonel Philippe Régis de Trobriand. When told that the camp belonged to Heavy Runner, Baker responded, "That makes no difference, one band or another of them; they are all Piegans [Blackfeet] and we will attack them." Baker then ordered a sergeant to shoot Kipp if he tried to warn the sleeping camp of Blackfeet and gave the command to attack. Kipp shouted to try to prevent the attack, and Baker placed him under arrest. The noise alerted the Piegan camp and Chief Heavy Runner. Heavy Runner ran toward the soldiers, "shouting and waving a piece of paper—a safe conduct from the Indian Bureau."
Салдары
Бұл шабуыл туралы естіген соң, Тау басшысының жасағы Канадаға қашып өтті. Пиган ауыз әдебиеті АҚШ әскерінің барлық өлген жергілікті американдық ер адамдарын отқа тастағанын айтады. Бейкердің әскерлерінің шамамен есептеуі бойынша 173 адам қаза тапқан. Тек бір атты әскер, жекелеген Маккей қаза тапты, ал тағы бір әскер атынан құлап, аяғы сынғандықтан жарақат алды. Скаут Джо Кипп қаза тапқандардың санын даулап, кейіннен "Қара аяқтардың" жалпы саны 217 болғанын мәлімдеді.
Learning of the raid, Mountain Chief's band escaped over the border into Canada. Piegan oral history recounts that the U. S. Army threw every dead Native American man into a fire. A rough count by Baker's men showed 173 dead. Only one cavalryman, Private McKay, was killed, and another soldier was injured after falling off his horse and breaking his leg. The count of casualties was disputed by scout Joe Kipp, who later said the total Blackfeet dead numbered 217.
Бір-біріне қайшы келетін мәліметтер
Полковник Режис де Тробриан жоғары тұрған офицерлеріне экспедицияның сәтті аяқталғаны туралы есеп берді, оларға “өткен жаздағы кісі өлтірушілер мен қарақшылар” өлтірілгенін хабарлады. Шеридан 29 қаңтарда де Тробрианның алғашқы есебін алды, ол кейін “Бұл Монтанадағы үндістермен болатын мәселелерді аяқтайды” деген уәдемен Шерманға жіберілді. Шеридан Бейкердің басқаруын да мақтады: “Генерал-лейтенант әскерлердің және олардың командирінің рухын және мінез-құлқын жеткілікті бағалай алмайды және осы үндістерге жасалған қатаң, бірақ қажетті және лайықты жазаның нәтижесі ретінде Монтана азаматтарын болашақ қауіпсіздікке қол жеткізу мүмкіндігі үшін құттықтайды”. Де Тробриан Бейкердің неге дұрыс емес лагерьге шабуыл жасағанын түсіндіруі керек болды. Сондықтан, ол Бейкердің “жауынгерлік” лагерьге шабуыл жасағанын және Ауыр Жүгірушінің “өзінің кінәсінен” қаза тапқанын айтты, себебі ол виски іздеу үшін сауда посттарының қауіпсіздігін тастап кеткен. Де Тробрианның сөзіне сүйенсек, Тау басшысы өзінің ізбасарларымен бірге лагерден қашып кеткен. Қара аяқты агенті Уильям Б. Пиз экспедиция офицерлерімен сұхбаттасқаннан кейін 30 қаңтарда өзінің жоғары тұрған адамы Альфред Саллиге оқиға туралы хабарлады. Салли Пизге оқиғадан аман қалғандармен сұхбат жүргізуді бұйырды. Пиз офицерлер мен аман қалғандармен сұхбаттасу нәтижесінде 18 қарт ер адам, 90 әйел және 50 бала қаза тапқанын хабарлады. Пиздің мәліметінше, 12 мен 37 жас аралығындағы он бес жігіт қана қаза тапқан. Пиз сондай-ақ 51 қара аяқты аман қалғандарды тіркеді: 18 әйел, 19 бала, 9 жас жігіт қашып кеткен және шабуыл кезінде аң аулап жүрген 5 ер адам. Армия Бейкердің шабуылын ақтады және оны батыр ретінде көрсетті. Де Тробриан Пиеган әйелдерінің көпшілігін күйеулері “қызыл шайтандар тұтқындаған ақ әйелдерге ақ ерлер арасында жасалатын азаптаулардан” қорғау үшін өлтіргенін мәлімдеді. Генерал-майор Винфилд Скотт Хэнкок әскерлердің “үндістерді ашық шайқасқа шығару үшін бастапқыда шатырларға атуы керек” деді. Хэнкок сондай-ақ қырықтан кем әйел мен бала қаза тапқанын мәлімдеді. Лагерьдегілердің көпшілігі шешекке шалдыққан деген хабарлар армияның бейбіт тұрғындарға шабуыл жасауына наразылық тудырды. Кейінгі дау-дамайларға қарамастан, генерал Шеридан Бейкердің басшылығына сенім білдірді және АҚШ армиясын саяси жағынан қорғауға тырысты. Ол оқиғаға қатысты ресми тергеуді болдырмауға қол жеткізді. Мариас қырғынынан кейін Бейкерді күшті әскери командир ретінде қарастырды және оны генерал Шеридан Форт-Эллиске командирлік етуге таңдады. Форт-Эллисте Бейкер 1871 және 1872 жылдары Йеллоустоунға экспедицияларды зерттеуге жетекшілік етті, нәтижесінде 1872 жылдың 14 тамызында Прайор сағасында Отырған бұқа басқарған үнді жауынгерлерімен шайқас болды. Кейін 1872 жылдың қазан айында Бейкерді генерал Хэнкок маскүнемдік үшін тұтқындады. Ол ешқашан айыпталмады, бірақ армияға жылқы сатып алуға жіберілді. Хорас, жартылай үнді болғандықтан, туған жерінің қоғамдық қауымы оның қатысуын әкесінің кек алу ниетімен және қоғамдағы әлеуметтік және экономикалық жағдайымен ақтады, сондықтан оның рөлі үшін кешірілді. Натан Кларкты 1872 жылдың 19 қыркүйегінде Монтана штатының Дип-Крик қаласында метис Джеймс Свон “жүрекке пышақпен қадады”. Кларктың өлімі туралы Хелена Weekly Herald газетінде: “Кларк Сванның қызын қалаған, оған Сван да, қыз да қарсы болды” деп жазылған. Эндрю Грейбиллдің “Қызыл және ақ” кітабында Кларктың пышақтануы “аралас текті адамдардың кейбіреулерінің” “өзін-өзі жек көруінің” көрінісі ретінде сипатталған, Джеймс Свон қызының “ақ адамға” үйленуін қалаған. Бұл айыптамаға сену қиын, өйткені Сван отбасы Луисті Монтанада болған кезде өз үйінде қонақ етіп алды және отбасының Солтүстік-Батыс қарсыласына қатысуы белгілі. Бұл қыздың аты Аделаида Сван болса керек, өйткені ол 1872 жылдың 26 қарашасында Александр Азурға (метис) үйленді.
Colonel Regis de Trobriand reported to his superior officers on the success of the expedition, informing them that the "murderers, and marauders of last summer" had been killed. Sheridan received de Trobriand's initial report on January 29, which was then forwarded to Sherman with the promise that "this will end Indian troubles in Montana." Sheridan also praised Baker's command: "The lieutenant general cannot commend too highly the spirit and conduct of the troops and their commander and as one of the results of this severe but necessary and well merited punishment of these Indians, he congratulates the citizens of Montana upon the prospect of future security." However, de Trobriand needed to explain why Baker had attacked the wrong camp. So, he implied that Baker had attacked a "hostile" camp and that Heavy Runner had been killed by "his own fault" because he had left the safety of the trading post in search of whiskey. According to de Trobriand, Mountain Chief had fled the camp with his followers. Blackfeet agent William B. Pease reported the massacre to his superior, Alfred Sully, on January 30 after interviewing the expedition's officers. Sully ordered Pease to interview survivors of the massacre. Based on his interviews with officers and survivors, Pease reported a death toll of eighteen older men, ninety women, and fifty children. According to Pease, only fifteen young men aged twelve to thirty seven were killed. Pease further reported fifty one Blackfeet survivors: eighteen women, nineteen children, nine young men who had escaped, and five men who had been out hunting at the time of the attack. The army justified Baker's attack and portrayed him as a hero. De Trobriand claimed that many of the Piegan women had been killed by their husbands to protect them "from tortures among the white men which are inflicted upon white women when captured by those Red fiends." Major General Winfield Scott Hancock claimed that it was necessary for the troops to "fire into the lodges at the outset to drive the Indians out to an open contest." Hancock also claimed that fewer than forty women and children had been killed. The news that many in the camp had been suffering from smallpox added to the outrage about the army's attack on non combatants. Despite the subsequent controversy, General Sheridan expressed his confidence in Baker's leadership while struggling to protect the U. S. Army politically. He succeeded in preventing an official investigation into the incident. Following the Marias Massacre, Baker was widely viewed as a strong military commander and was selected to command Fort Ellis by General Sheridan. At Fort Ellis, Baker was in command of surveying expeditions into Yellowstone in 1871 and 1872, culminating in a skirmish between his forces and Indian warriors led by Sitting Bull at Pryor's Creek on August 14, 1872. Baker was later arrested by General Hancock for drunkenness in October 1872. He was never charged but was relegated to purchasing horses for the army. Horace—who was half Indian—was ultimately pardoned for his role in the massacre by the Native community, who viewed his participation as justified by a desire to avenge his father and because of his social and economic standing in the community. Nathan Clarke was "stabbed to the heart" on September 19, 1872 in Deep Creek, Montana by James Swan, a Métis man. Clarke's death was reported in the Helena Weekly Herald with the cause: "Clark wanted Swan's daughter, to which both Swan and the girl objected." Andrew Graybill's The Red and the White portrays Clarke's stabbing as an expression of the "self loathing" of "some people of mixed ancestry," asserting that James Swan preferred his daughter marry "a white man." This accusation lacks credibility, given the Swan family's hosting of Louis Riel at their home during his time in Montana and the family's subsequent participation in the North West Resistance. The daughter in question was likely Adelaide Swan, as she married Alexandre Azure (a Métis man) on November 26, 1872.
Тарихи маңызы
Шеридан үнді агенттерін әскери қызметкерлермен алмастыруға тырысты, өйткені олар үндістерді тиімдірек бақылай алады деп сенді. Шеридан Конгресске жыл сайынғы көлік шығындары бойынша ғана үкіметке 3,5 миллион доллар үнемдеуге болатынын хабарлады. 1870 жылғы Армияға қаражат бөлу туралы заң Шериданға үндістердің істерін басқаруға мүмкіндік берді, бірақ оның қырғынға қатысуы оның мансабында жоғарылауына кедергі келтірді. Тағайындамалардың сапасын жақсарту үшін Грант көптеген квакерлерді және басқа да діни ұйымдармен байланысты адамдарды үнді агенттері ретінде тағайындады.
Sheridan had been attempting to replace Indian agents with military personnel, as he believed that they could better control the Indians. Sheridan reported to Congress that he could save the government $3.5 million in annual transportation costs alone. Although the Army Appropriation bill in 1870 allowed Sheridan to take over Indian affairs, his involvement in the massacre prevented him from advancing. In an attempt to raise the quality of appointees, Grant appointed as Indian agents numerous Quakers and other persons affiliated with religious groups.
Мұра
Көптеген жылдар бойы Blackfeet Community College студенттері мен оқытушылары қаңтардың 23-інде сол жерде жыл сайынғы еске алу рәсімін өткізіп келеді. Бір жылы олар Джо Кипп санаған құрбан болғандардың санына сәйкес, 217 тас қойды. 2010 жылы Бейкер қырғынының ескерткіші сол жерде орнатылды.
For many years, students and faculty from Blackfeet Community College have held an annual memorial on January 23 at the site. One year they placed 217 stones at the site to commemorate the victims, as counted by Joe Kipp. In 2010, the Baker Massacre Memorial was erected at the site.
Танымал мәдениетте
"Ақымақтардың қайырығы" - америкалық жазушы Джеймс Уэлчтің романы, және оның шешімі Мариас қырғынымен аяқталады. "Әдемі жер, әдемі жер" романы, А. Б. Гатри-младшийдің туындысы, сонымен қатар осы қырғынмен аяқталады. Густав Чейни Доанға болашақ Йеллоустоун ұлттық паркінің алғашқы геологиялық зерттеуіне қатысқаны үшін құрмет көрсетіліп, бір шыңы "Доан тауы" деп аталды. 2022 жылы таудың аты "Түпкі халықтар тауы" деп өзгертілді.
Fools Crow, a novel written by Native American writer James Welch, culminates with the Marias Massacre. Fair Land, Fair Land, a novel written by A. B. Guthrie Jr., also ends with the Massacre. Gustavus Cheyney Doane was honored for participation in the first geological survey of what became Yellowstone National Park by naming one of the peaks "Mount Doane". The mountain was renamed in 2022 to First Peoples Mountain.