Шың Жозеф: Таудан Күмбірлеген Дауыс

Кіріспе

Америкалық түпкілікті көшбасшы (1840–1904)

Хин мах туу ях лат кект (немесе hinmatóowyalahtq̓it американдық орфографияда; 3 наурыз 1840 – 21 қыркүйек 1904), Chief Joseph, Young Joseph немесе Joseph the Younger деп танымал, 19 ғасырдың соңғы жартысында АҚШ-тың Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы Нез Персе тайпасының, вал лам ват каин (Wallowa) тобының көшбасшысы болды. 1870-ші жылдардың басында әкесі туэкакастың (Елбасы Жозеф Ақсақалдың) орнын басып, билікке келді. Бас Жозеф өзінің Нез Персе тобын тарихындағы ең қиын кезеңде басқарды, ол кезде АҚШ федералды үкіметі оларды солтүстік-шығыс Орегонның Уоллова аңғарындағы ата-бабаларының жерлерінен Айдахо аймағындағы едәуір қысқартылған резервацияға күштеп көшірді. 1877 жылдың көктемінде ақтармен болған бірқатар қақтығыстар, оның ішінде Джозефтің тобы мен Палуз тайпасының одақтас тобы, көшірілуге қарсылық көрсеткен Нез Перселер, Канадада Ситтинг Булл басшылығымен пана тапқан Лакота тайпасымен бірге саяси баспана іздеп АҚШ-тан қашып кетті. Жозеф пен басқа да Нез Персе басшылары бастаған кем дегенде 800 ер адам, әйелдер мен балаларды генерал Оливер О. Говард басқарған АҚШ армиясы 1170 миль (1883 км) қашықтыққа соғысқан шегініс кезінде, Нез Персе соғысы деп аталатын шайқаста қуып жетеді. Нез Перселердің соғыс дағдысы және қиын жағдайлардағы мінез-құлқы оларға қарсыластары мен американдық қоғамның кеңінен құрметін әкелді, ал АҚШ газеттеріндегі соғыс туралы хабарлар Бас Жозеф пен Нез Персе тайпасын танымал етті. 1877 жылдың қазан айында, бірнеше ай бойы қашып жүргеннен кейін, Джозефтің тобының тірі қалған көпшілігі Канада шекарасынан 64 шақырымдай қашықтықтағы Монтананың солтүстік аймағында қоршалып алынды. Соғыса алмай қалған Бас Жозеф армияға бағынды, оған және оның халқына Айдахоның батысындағы резервацияға оралуға рұқсат беріледі деп уәде берілді. Бірақ оны Оңтүстік Ұлы жазықтағы әртүрлі бекіністер мен резервациялар арасында тасымалдап, соңынан Вашингтон штатындағы Колвилл үнді резервациясына көшірді, ол 1904 жылы қайтыс болды. Бас Жозефтің өмірі американдық үндістер соғыстары тарихындағы маңызды оқиға болып саналады. Ол тайпасының күштеп жер аударылуына қарсы тұрғаны үшін, гуманист және бейбітшіл ретінде танылды.

Hin mah too yah lat kekt (or hinmatóowyalahtq̓it in Americanist orthography; March 3, 1840 – September 21, 1904), popularly known as Chief Joseph, Young Joseph, or Joseph the Younger, was a leader of the wal lam wat kain (Wallowa) band of Nez Perce, a Native American tribe of the interior Pacific Northwest region of the United States, in the latter half of the 19th century. He succeeded his father tuekakas (Chief Joseph the Elder) in the early 1870s. Chief Joseph led his band of Nez Perce during the most tumultuous period in their history, when they were forcibly removed by the United States federal government from their ancestral lands in the Wallowa Valley of northeastern Oregon onto a significantly reduced reservation in the Idaho Territory. A series of violent encounters with white settlers in the spring of 1877 culminated in those Nez Perce who resisted removal, including Joseph's band and an allied band of the Palouse tribe, fleeing the United States in an attempt to reach political asylum alongside the Lakota people, who had sought refuge in Canada under the leadership of Sitting Bull. At least 800 men, women, and children led by Joseph and other Nez Perce chiefs were pursued by the U. S. Army under General Oliver O. Howard in a 1170 mile (1883 km) fighting retreat known as the Nez Perce War. The skill with which the Nez Perce fought and the manner in which they conducted themselves in the face of incredible adversity earned them widespread admiration from their military opponents and the American public, and coverage of the war in U. S. newspapers led to popular recognition of Chief Joseph and the Nez Perce. In October 1877, after months of fugitive resistance, most of the surviving remnants of Joseph's band were cornered in northern Montana Territory, just 40 mile (64 km) from the Canadian border. Unable to fight any longer, Chief Joseph surrendered to the Army with the understanding that he and his people would be allowed to return to the reservation in western Idaho. He was instead transported between various forts and reservations on the southern Great Plains before being moved to the Colville Indian Reservation in the state of Washington, where he died in 1904. Chief Joseph's life remains an iconic event in the history of the American Indian Wars. For his passionate, principled resistance to his tribe's forced removal, Joseph became renowned as both a humanitarian and a peacemaker.

Өмірбаян

Бас Джозеф Хинмуутту ялатлат (немесе Хинматон Ялактит, не хин мах тоя ях лат кект Нез Персе тілінде: "Таудан төмен құлайтын нөсер жаңбыр"), не хинматойоялахтц'ит ("Биік жерлерге қарай жылдамдайтын нөсер жаңбыр") Солтүстік-шығыс Орегонның Уоллова аңғарында дүниеге келді. Ол жастық шағында Жас Жүсіп деп аталды, себебі оның әкесі, туэкакас, сол христиандық есіммен крещениеден өтті, кейін ол "Ескі Жүсіп" немесе "Ақсақал Жүсіп" деп танылды. Аймақтың ақ қоныс салушыларына бастапқыда мейірімді болғанымен, олар көбірек жер талап еткен кезде Жозеф Ақсақал олардан күдіктене бастады. Қоныс салушылар дәстүрлі индей жерлерін егіншілік және мал өсіру үшін тартып алғандықтан шиеленіс күшейді. 1855 жылы Вашингтон территориясының губернаторы Исаак Стивенс, жергілікті тұрғындар мен қоныс салушылар үшін бөлек аймақтарды анықтау үшін кеңес ұйымдастырды. Жозеф Ақсақал және басқа Нез Персе басшылары Уолла-Валла шартына қол қойды, осы арқылы АҚШ қазіргі Айдахо, Орегон және Вашингтон штаттарында орналасқан Нез Персе резервациясын құрды. 1855 жылғы резервация дәстүрлі Нез Персе жерлерінің көп бөлігін, соның ішінде Жозефтің Уоллова аңғарын сақтап қалды. Ағасы Жозефтің, Жас Жозепке 7,7 миллион акрлық отанды қорғау және әкесінің жерленген жерін күзетуді тапсырғаны жазылған. Алайда, 1863 жылы алтын ағынына байланысты жаңа қоныс салушылардың келуі үкіметті екінші кеңес шақыруға мәжбүр етті. Үкімет комиссарлары Нез Перседен Батыс Айдахо территориясындағы Лапвай ауылының маңында орналасқан және Уоллова аңғарынан басқа, әлдеқайда кішігірім резервацияны қабылдауын сұрады. Оларға қарсылық ретінде қаржылық сыйлықтар, мектептер және резервациядағы ауруханалар уәделенді. Бас Заңгер және оның одақтас басшыларының бірі Нез Персе ұлтының атынан шартына қол қойды, бірақ Жозеф Ақсақал және бірнеше басқа басшылар өз жерлерін сатуға қарсы болды және қол қоймады. Олардың қол қоймауы "шартқа қол қойған" және "шартқа қол қоймаған" Нез Персе тайпалары арасында жарылысқа әкелді. "Шартқа қол қойған" Нез Персе жаңа резервация шегіне көшті, ал "шартқа қол қоймаған" Нез Персе өздерінің атамекенінде қалды. Жозеф Ақсақал Уоллова жерін бірқатар қарулармен белгілеп, "Осы шекараның ішінде біздің халқымыздың барлығы дүниеге келді. Ол аталарымыздың қабірлерін қоршайды, және біз бұл қабірлерді ешкімге бермейміз" деді.

Chief Joseph was born Hinmuuttu yalatlat (alternatively Hinmaton Yalaktit or hin mah too yah lat kekt Nez Perce: "Thunder Rolling Down the Mountain"], or hinmatóoyalahtq'it ["Thunder traveling to higher areas"]) in the Wallowa Valley of northeastern Oregon. He was known as Young Joseph during his youth because his father, tuekakas, was baptized with the same Christian name and later become known as "Old Joseph" or "Joseph the Elder". While initially hospitable to the region's white settlers, Joseph the Elder grew wary when they demanded more Indian lands. Tensions grew as the settlers appropriated traditional Indian lands for farming and livestock. Isaac Stevens, governor of the Washington Territory, organized a council to designate separate areas for natives and settlers in 1855. Joseph the Elder and the other Nez Perce chiefs signed the Treaty of Walla Walla, with the United States establishing a Nez Perce reservation encompassing in present day Idaho, Oregon, and Washington. The 1855 reservation maintained much of the traditional Nez Perce lands, including Joseph's Wallowa Valley. It is recorded that the elder Joseph requested that Young Joseph protect their 7.7 million acre homeland, and guard his father's burial place. In 1863, however, an influx of new settlers, attracted by a gold rush, led the government to call a second council. Government commissioners asked the Nez Perce to accept a new, much smaller reservation of situated around the village of Lapwai in western Idaho Territory, and excluding the Wallowa Valley. In exchange, they were promised financial rewards, schools, and a hospital for the reservation. Chief Lawyer and one of his allied chiefs signed the treaty on behalf of the Nez Perce Nation, but Joseph the Elder and several other chiefs were opposed to selling their lands and did not sign. Their refusal to sign caused a rift between the "non treaty" and "treaty" bands of Nez Perce. The "treaty" Nez Perce moved within the new reservation's boundaries, while the "non treaty" Nez Perce remained on their ancestral lands. Joseph the Elder demarcated Wallowa land with a series of poles, proclaiming, "Inside this boundary all our people were born. It circles the graves of our fathers, and we will never give up these graves to any man."

Нез-Персе халқының басшылығы

1871 жылы Жозеф Кіші әкесінің орнын басып, Валлова тайпасының басшысы болды. Өлімі алдында әкесі ұлына кеңес берді:

Жозеф: "Әкемнің қолын қысып, оның сұрағанын істеуге уәде бердім. Әкесінің қабірін қорғамайтын адам жабайы аңнан да нашар" деді. Келісім жасалмаған Нез Персе тайпасы қоныс аударушылар мен кеншілер тарапынан көптеген зұлымдықтарға ұшырады, бірақ әскери күші жағынан басым америкалықтардың кек алуынан қорқып, Жозеф оларға қарсы ешқандай зорлық-зомбылыққа жол бермеді, керісінше, бейбітшілік орнату ниетімен оларға көптеген жеңілдіктер жасады. Гранде-Ронде тарихындағы қолжазбада 1872 жылы Орегон пионері Генри Янг пен оның екі досы Уоллова көлінің шығысындағы Прери-Крикке жер іздеп келгені айтылады. Янгтың тобы басшы Жозеф бастаған 40-50 Нез Персе тайпасымен қоршалды. Басшы Янгқа Прери-Крикке ақ адамдардың жақын келгеніне риза еместігін айтты, және Янгтың тобы зорлық-зомбылықсыз кетуге мәжбүр болды. 1873 жылы Жозеф федералды үкіметпен келіссөздер жүргізіп, халқының Валлова аңғарындағы жерлерінде қалуын қамтамасыз етті. Бірақ 1877 жылы үкімет саясатын өзгертті, және армия генералы Оливер О. Ховард Валлова тайпасы басқа Нез Персе тайпаларымен бірге Айдахо резервациясына көшпесе, шабуыл жасаймын деп қорқытты. Жозеф мәжбүрлікті қабылдады. Жаулықтың басталуына дейін генерал Ховард Жозефті және оның халқын басқа жерге көшіруге көндіру үшін Форт-Лапвайда кеңес өткізді. Жозеф генералға арнаған сөзінде адамдардың теңдігін баяндап, "[Ұлы Рух Басшысы бір тайпаға екінші тайпаға не істеу керектігін айту құқығын бергеніне сенбейтінімді" айтты. Ховард бұл сөзді өзінің билігіне қарсы келу деп түсініп, ашуланды. Тухулулузота наразылық білдірген соң, ол бес күнге түрмеге қамалды. Кеңестен кейін Жозеф, Уайт Бёрд және Looking Glass Ховардпен бірге резервациядағы әртүрлі аймақтарды тексеруге барды. Ховард оларға ақ және үндістердің бірге тұратын жерді ұсынды, және қазіргі тұрғындарды шығарып тастауға уәде берді. Жозеф және оның басшылары өздеріне тиесілі емес нәрсені алудан бас тартты, бұл олардың тайпалық дәстүріне қайшы болды. Резервацияда жарамды бос жер табуға тырысқанда, Ховард Жозефке 30 күн ішінде малдарына жинап, резервацияға көшіп кету керектігін хабарлады. Жозеф одан көбірек уақыт сұрады, бірақ Ховард олардың 30 күннен кейін Валлова аңғарында болуын соғыс актісі деп есептейтінін айтты. Үйге қайтып келген Жозеф халқының арасында кеңес өткізді. Ол кеңесте бейбітшілік туралы сөйледі, соғысқа қарағанда әкесінің қабірін тастап кетуді жөн көрді. Тухулулузота тұтқындалуына ренжіп, соғыс жақтады. 1877 жылдың маусым айында Валлова тайпасы резервацияға ұзақ сапарға дайындала бастады, алдымен Роки-Каньондағы басқа тайпалармен кездесті. Осы кеңесте де көптеген басшылар соғысқа шақырды, ал Жозеф бейбітшілік үшін күресін жалғастырды. Кеңес кезінде әкесі өлтірілген жас жігіт келіп, өзі және басқа бірнеше жас жігіт төрт ақ қоныс аударушыны өлтіріп, кек алғанын жариялады. Әлі де қантөгістен аулақ болуды үміттене отырып, Жозеф және басқа да келісім жасалмаған Нез Персе басшылары халқын Айдаходан шығара бастады.

Joseph commented: "I clasped my father's hand and promised to do as he asked. A man who would not defend his father's grave is worse than a wild beast." The non treaty Nez Perce suffered many injustices at the hands of settlers and prospectors, but out of fear of reprisal from the militarily superior Americans, Joseph never allowed any violence against them, instead making many concessions to them in the hope of securing peace. A handwritten document mentioned in the Oral History of the Grande Ronde recounts an 1872 experience by Oregon pioneer Henry Young and two friends in search of acreage at Prairie Creek, east of Wallowa Lake. Young's party was surrounded by 40–50 Nez Perce led by Chief Joseph. The Chief told Young that white men were not welcome near Prairie Creek, and Young's party was forced to leave without violence. In 1873, Joseph negotiated with the federal government to ensure his people could stay on their land in the Wallowa Valley. But in 1877, the government reversed its policy, and Army General Oliver O. Howard threatened to attack if the Wallowa band did not relocate to the Idaho reservation with the other Nez Perce. Joseph reluctantly agreed. Before the outbreak of hostilities, General Howard held a council at Fort Lapwai to try to convince Joseph and his people to relocate. Joseph finished his address to the general, which focused on human equality, by expressing his "[disbelief that] the Great Spirit Chief gave one kind of men the right to tell another kind of men what they must do." Howard reacted angrily, interpreting the statement as a challenge to his authority. When Toohoolhoolzote protested, he was jailed for five days. The day following the council, Joseph, White Bird, and Looking Glass all accompanied Howard to examine different areas within the reservation. Howard offered them a plot of land that was inhabited by whites and Native Americans, promising to clear out the current residents. Joseph and his chieftains refused, adhering to their tribal tradition of not taking what did not belong to them. Unable to find any suitable uninhabited land on the reservation, Howard informed Joseph that his people had 30 days to collect their livestock and move to the reservation. Joseph pleaded for more time, but Howard told him he would consider their presence in the Wallowa Valley beyond the 30 day mark an act of war. Returning home, Joseph called a council among his people. At the council, he spoke on behalf of peace, preferring to abandon his father's grave over war. Toohoolhoolzote, insulted by his incarceration, advocated war. In June 1877, the Wallowa band began making preparations for the long journey to the reservation, meeting first with other bands at Rocky Canyon. At this council, too, many leaders urged war, while Joseph continued to argue in favor of peace. While the council was underway, a young man whose father had been killed rode up and announced that he and several other young men had retaliated by killing four white settlers. Still hoping to avoid further bloodshed, Joseph and other non treaty Nez Perce leaders began moving people away from Idaho.

Нез Перси соғысы

АҚШ армиясының Айдаходан қашып кетуге тырысқан 750-ге жуық Нез Персе және Палуза тайпасының кішігірім одақтас тобы, соның ішінде басшы Джозеф және басқалары, кездескенінде, бұл оқиға Нез Персе соғысы деп аталды. Бастапқыда олар Монтана территориясындағы Кроу тайпасынан пана сұрауды үміттенеді, бірақ Кроу көмек көрсетуден бас тартқан соң, Нез Персе солтүстікке қарай, 1876 жылы Ұлы Сиу соғысынан кейін Канадаға қашқан Ситтинг Булл бастаған Лакота тайпасынан қорғаныс іздеуге бет бұрды. "Естіңдер, басшыларым!" : Nez Perce аңызы мен тарихында, Лукуллус В. МакУортер Нез Персе бейбіт халық болғанын, ал олардың жерлері тартылып алынған кезде АҚШ оларды соғысқа мәжбүр еткенін айтады. МакУортер Нез Персе жауынгерлерімен, мысалы, Сары Қасқырмен сұхбаттасып, олармен дос болды, ол: "Біздің жүрегіміз әрқашан Валлова аңғарында болды" деді. Роберт Форчик өзінің "Нез Персе 1877: Соңғы шайқас" кітабында соғыстың шешуші нүктесі – "Джозеф өзінің тайпасының дәстүрі Валлова аңғарынан бас тартуға рұқсат бермейтінін мәлімдеді" екенін жазады. Джозеф бастаған топ Айдахо резервациясына көшіру туралы келісімге ешқашан қол қоймады. Бас Жозеф пен Нез Персемен айналысуға жіберілген генерал Говард Нез Персе келісім туралы дұрыс айтқанын сенді: "Жаңа келісім-шарт ақыры Валлованы және одан да кеңірек аймақтарды алып тастады". Үш айдан астам уақыт бойы Нез Персе өздерін қуалаушылардан шеберлікпен оқшаланып, шайқасты, қазіргі Орегон, Вашингтон, Айдахо, Вайоминг және Монтана штаттары арқылы 1170 мильден (1883 км) астам жол жүрді. Осы шайқастардың бірін капитан Перри және капитан Тримбл мен лейтенант Теллер басқарған АҚШ армиясының екі кавалериялық бөлімі 1877 жылдың 17 маусымында Уайт-Берд каньонында бас Жозеф пен оның халқына қарсы жүргізді. Нез Персе шабуылды тойтарды, 34 сарбазды өлтірді, ал тек үш Нез Персе жараланды. Нез Персе армияның шабуылдарын тоқтатпады, ақырында Клервотер өзеніне жетіп, басқа Нез Персе басшысы, Looking Glass және оның тобымен бірікті, осылайша олардың тобының саны 740-қа жетті, бірақ олардың ішінде 200-і ғана жауынгер болды. Алайда, бұл аңыз, ескі қарындашпен жазылған баяндаманың түпнұсқасы ашылғанда, кейіннен ақын және заңгер болған лейтенант Чарльз Эрскин Скотт Вудтың жазуымен екені белгілі болды, ол ұлы басшының сөздерін сол жерде жазғанын мәлімдеді. Оның жиегінде: "Жозептің өзіне берілген талапқа берген жауабын осы жерге қосыңыз" деп жазылған. Джозеф техникалық түрде соғыс басшысы болмағандықтан және, мүмкін, кері шегінуге басшылық етпегендіктен, көптеген басшылар қайтыс болды. Оның сөзі назар аударды және оған құрмет әкелді. Ол генерал Уильям Текумсе Шерманның мақтауына ие болды және баспасөзде "Қызыл Наполеон" деп танылды. Алайда, Фрэнсис Хейнс "Бас Жозеф және Нез Персе жауынгері" еңбегінде, соғыс кезінде Нез Персенің майдандағы табыстары бас Жозефтің аңыздағы әскери генийінен емес, Нез Персе ерлерінің жеке жетістіктерінен туындағанын айтады. Хейнс өзінің пікірін Л. В. МакУортердің сөздерімен растайды, ол: "Бас Жозеф әскери адам емес, майданда оған дағды да, тәжірибе де жетпеген" деген қорытынды жасады. Сонымен қатар, Мерл Уэллс "Нез Персе және олардың соғысы" еңбегінде, АҚШ армиясының есебінде қолданылған әскери терминдермен 1877 жылғы Нез Персе соғысын түсіндіру Нез Персе әрекеттерін бұрмалайды деп мәлімдейді. Уэллс өзінің дәлелін былай жеткізеді: "Ақтардың не істеп жатқанын түсіндіруде әскери ұғымдар мен терминдерді қолдану орынды, бірақ үндістердің әрекеттеріне қатысты осы әскери терминдерден аулақ болу керек; Америка Құрама Штаттары "кері шегіну" және "тапсыру" сияқты әскери терминдерді қолдану Нез Персе соғысы туралы бұрмаланған түсінік тудырды, мұны түсіну Нез Персе тайпасының саяси және әскери жеңістерін түсінуге көмектеседі".

The U. S. Army's pursuit of about 750 Nez Perce and a small allied band of the Palouse tribe, led by Chief Joseph and others, as they attempted to escape from Idaho became known as the Nez Perce War. Initially they had hoped to take refuge with the Crow Nation in the Montana Territory, but when the Crow refused to grant them aid, the Nez Perce went north in an attempt to obtain asylum with the Lakota band led by Sitting Bull, who had fled to Canada following the Great Sioux War in 1876. In Hear Me, My Chiefs! : Nez Perce Legend and History, Lucullus V. McWhorter argues that the Nez Perce were a peaceful people that were forced into war by the United States when their land was stolen from them. McWhorter interviewed and befriended Nez Perce warriors such as Yellow Wolf, who stated, "Our hearts have always been in the valley of the Wallowa". Robert Forczyk states in his book Nez Perce 1877: The Last Fight that the tipping point of the war was that "Joseph responded that his clan's traditions would not allow him to cede the Wallowa Valley". The band led by Chief Joseph never signed the treaty moving them to the Idaho reservation. General Howard, who was dispatched to deal with Chief Joseph and the Nez Perce, tended to believe the Nez Perce were right about the treaty: "the new treaty finally agreed upon excluded the Wallowa, and vast regions besides". For over three months, the Nez Perce deftly outmaneuvered and battled their pursuers, traveling more than 1170 mile (1883 km) across present day Oregon, Washington, Idaho, Wyoming, and Montana. One of those battles was led by Captain Perry and two cavalry companies of the U. S. Army led by Captain Trimble and Lieutenant Theller, who engaged Chief Joseph and his people at White Bird Canyon on June 17, 1877. The Nez Perce repelled the attack, killing 34 soldiers, while suffering only three Nez Perce wounded. The Nez Perce continued to repel the Army's advances, eventually reaching the Clearwater River, where they united with another Nez Perce chief, Looking Glass, and his group, bringing the size of their party to 740, though only 200 of these were warriors. The popular legend deflated, however, when the original pencil draft of the report was revealed to show the handwriting of the later poet and lawyer Lieutenant Charles Erskine Scott Wood, who claimed to have taken down the great chief's words on the spot. In the margin it read, "Here insert Joseph's reply to the demand for surrender". Although Joseph was not technically a war chief and probably did not command the retreat, many of the chiefs who did had died. His speech brought attention, and therefore credit, his way. He earned the praise of General William Tecumseh Sherman and became known in the press as "The Red Napoleon". However, as Francis Haines argues in Chief Joseph and the Nez Perce Warrior, the battlefield successes of the Nez Perce during the war were due to the individual successes of the Nez Perce men and not that of the fabled military genius of Chief Joseph. Haines supports his argument by citing L. V. McWhorter, who concluded "that Chief Joseph was not a military man at all, that on the battlefield he was without either skill or experience". Furthermore, Merle Wells argues in The Nez Perce and Their War that the interpretation of the Nez Perce War of 1877 in military terms as used in the United States Army's account distorts the actions of the Nez Perce. Wells supports his argument: "The use of military concepts and terms is appropriate when explaining what the whites were doing, but these same military terms should be avoided when referring to Indian actions; the United States use of military terms such as 'retreat' and 'surrender' has created a distorted perception of the Nez Perce War, to understand this may lend clarity to the political and military victories of the Nez Perce."

Салдары

Жүсіп бас иген кезде оның 150 ізбасары қаза тапқан немесе жараланған еді. Дегенмен, олардың ауыр жағдайы осымен аяқталған жоқ. Жозеф Майлз бен Говардпен халқының қауіпсіз үйге оралуы жөнінде келіссөздер жүргізгенімен, генерал Шерман бұл шешімге келіспеді және Жозефтің және 400 ізбасарының қыздырылмаған теміржол вагондарымен Шығыс Канзастағы Форт Ливенвортқа жеткізіп, онда сегіз ай тұтқын лагерінде ұстады. Келесі жаздың соңында аман қалған нез-перселер теміржолмен Үндістан аумағына (қазіргі Оклахома штаты) апарылып, онда жеті жыл тұрды. Олардың көптегені сол жерде жұқпалы аурулардан қайтыс болды. 1879 жылы бас әскербасы Жозеф Вашингтонға барып, президент Рутерфорд Хейспен кездесіп, халқының мүддесін қорғауға тырысты. Жозефтің сөздік шеберлігіне құрмет көрсетілгенімен, Айдаходағы қарсылық АҚШ үкіметінің оның Тынық мұхитының солтүстік-батысына қайта оралу өтінішін қабылдауына кедергі келтірді. Соңында, 1885 жылы бас Жозеф пен оның ізбасарларына Тынық мұхитының солтүстік-батысына оралуға рұқсат берілді. Бірақ оның орнына Жозеф және басқалары Вашингтон штатының Неспелем қаласындағы Колвилл үнді резервациясына апарылды, бұл олардың Валова аңғарындағы туған жерінен және Айдаходағы қалған халқынан шалқап жатқандай алыс еді. Жозеф Колвилл резервациясындағы Валова тайпасын басқарды және кейде резервацияда тұратын басқа 11 тайпаның басшыларымен келіспеушіліктер туды. Әсіресе, Синкиус Колумбия тайпасының басшысы Мозес өзінің халқының жерлерінің бір бөлігін "Ұлы Әкеге қарсы соғыс жариялаған" Жозефтің халқына беруге наразылық білдірді. Өмірінің соңғы жылдарында Жозеф АҚШ-тың өз халқына қатысты саясатының әділетсіздігіне қарсы айқын сөйледі және Американың азаттық пен теңдік туралы уәдесі бір күні американдықтар үшін де орындалуы мүмкін деген үмітте болды. 1897 жылы ол өзінің ісін қолдау үшін тағы да Вашингтонға барды. Ол Нью-Йоркте бұрынғы президент Улисс Грантқа арналған шеруде Буффало Биллмен бірге аттанды, бірақ ол өзінің миссиясынан гөрі дәстүрлі бас киімімен көп талқыланды. 1903 жылы бас Жозеф өркендеп дамыған жас қала Сиэтлге сапар шекті, онда ол Вашингтон университетінің тарих профессоры Эдмонд Минидің қонағы ретінде Линкольн қонақүйінде тұрды. Сол жерде ол Эдвард Кертис атты фотографпен танысты, ол оның ең есте қаларлық және танымал суреттерінің бірін түсірді. Сол жылы Жозеф Вашингтонда президент Теодор Рузвельтпен де кездесті. Ол қайда барса да, халқының қалған бөлігінің Валова аңғарындағы үйлеріне қайтарылуын сұрап жалбарынды, бірақ бұл ешқашан орындалмады.

By the time Joseph had surrendered, 150 of his followers had been killed or wounded. Their plight, however, did not end. Although Joseph had negotiated with Miles and Howard for a safe return home for his people, General Sherman overruled this decision and forced Joseph and 400 followers to be taken on unheated rail cars to Fort Leavenworth, in eastern Kansas, where they were held in a prisoner of war campsite for eight months. Toward the end of the following summer, the surviving Nez Perce were taken by rail to a reservation in the Indian Territory (now Oklahoma); they lived there for seven years. Many of them died of epidemic diseases while there. In 1879, Chief Joseph went to Washington, D. C. to meet with President Rutherford B. Hayes and plead his people's case. Although Joseph was respected as a spokesman, opposition in Idaho prevented the U. S. government from granting his petition to return to the Pacific Northwest. Finally, in 1885, Chief Joseph and his followers were granted permission to return to the Pacific Northwest to settle on the reservation around Kooskia, Idaho. Instead, Joseph and others were taken to the Colville Indian Reservation in Nespelem, Washington, far from both their homeland in the Wallowa Valley and the rest of their people in Idaho. Joseph continued to lead his Wallowa band on the Colville Reservation, at times coming into conflict with the leaders of the 11 other unrelated tribes also living on the reservation. Chief Moses of the Sinkiuse Columbia, in particular, resented having to cede a portion of his people's lands to Joseph's people, who had "made war on the Great Father". In his last years, Joseph spoke eloquently against the injustice of United States policy toward his people and held out the hope that America's promise of freedom and equality might one day be fulfilled for Native Americans as well. In 1897, he visited Washington, D. C. again to plead his case. He rode with Buffalo Bill in a parade honoring former President Ulysses Grant in New York City, but he was a topic of conversation for his traditional headdress more than his mission. In 1903, Chief Joseph visited Seattle, a booming young town, where he stayed in the Lincoln Hotel as guest to Edmond Meany, a history professor at the University of Washington. It was there that he also befriended Edward Curtis, the photographer, who took one of his most memorable and well known photographs. Joseph also visited President Theodore Roosevelt in Washington, D. C. the same year. Everywhere he went, it was to make a plea for what remained of his people to be returned to their home in the Wallowa Valley, but it never happened.

Музыкалық құрмет

Брайан Адамның 1987 жылы шыққан "Into the Fire" альбомындағы "Native Son" әні Жозеф басшысының тарихына негізделген. 2014 жылы Микки және Моторкарлар "Hearts from Above" альбомын шығарды, оның ішінде "From Where the Sun Now Stands" әні бар. Ән оның танымал сөйлеген сөздеріне бірнеше сілтеме жасайды. 2000 жылы швед кантри-поп тобы Rednex оның танымал сөйлеген сөздерінен бір бөлігін "The Spirit of the Hawk" синглінде пайдаланды, ол бүкіл әлемде танымал болды. 2000 жылы Дэн Фогельберг "Something Old, Something New, Something Borrowed And Some Blues" альбомында "Don't Let That Sun Go Down" әнінде Жозеф басшысын еске алды, бұл ән 1994 жылы Ноксвиллде, Теннесси штатында тікелей жазылған. 1983 жылы Фред Смолл "The Heart of the Appaloosa" шығармасын жариялады.

Даңқ залдары

1973 жылы ол Ұлттық каубойлар және батыс мұрасы мұражайының «Батыстың ұлы тұлғалары» залына енгізілді.

Басқа

2012 жылдың маусым айында Бас Жозефтің 1870 жылдардағы соғыс көйлегі жеке коллекцияға 877 500 долларға сатылды. Бас Жозеф Уолт Дисней әлемінің Эпкоттағы «Америкалық оқиға» атты аудио-аниматроникалық шоуында бейнеленген, оны Делл Берти дауыстаған. Онда ол Бенджамин Франклин мен Марк Твеннің сөзін кесіп, ел тарихындағы американдық индейстерге жасалған зұлмға қарсы сөйлейді.