Кіріспе
19 ғасырдағы Калифорния және Орегон штаттарының Модок тайпасының басшысы Кинтпуаш, сондай-ақ Киентпауш, Киентпуш және Капитан Джек (шамамен 1837 – 3 қазан 1873) Калифорния және Орегонның Модок тайпасының басшысы болды. Кинтпуаш есімі Модок тілінде «суды күшпен соғады» деген мағынаны білдіреді. Ол Кламат резервациясынан өздерінің Калифорниядағы жерлеріне қайта оралуға ниеттенген топқа жетекшілік етті, олар қайта оралуға қарсылық көрсетті. 1872-1873 жылдары олардың шағын күші лавалы алқаптарды пайдаланып, Модок соғысында АҚШ армиясының көптеген әскерлерін бірнеше ай бойы тойтарып тұрды. Кинтпуаш – соғыс қылмыстарымен айыпталған жалғыз американдық үнді басшысы және генерал Эдвард Канби мен пастор Элеазар Томасқа бейбітшілік комиссиясының мәжілісінде жасаған шабуылдық өлтірулері үшін армиямен бірге бірнеше ізбасарларымен бірге өлім жазасына кесілді. Модок басшылары «соғыс заңдарын бұзып кісі өлтіргені» үшін армия тарапынан дарға асылды.
Kintpuash, also known as Kientpaush, Kientpoos, and Captain Jack (c. 1837 – October 3, 1873), was a chief of the Modoc tribe of California and Oregon. Kintpuash's name in the Modoc language meant 'Strikes the water brashly.' He led a band from the Klamath Reservation to return to their lands in California, where they resisted return. From 1872 to 1873, their small force made use of the lava beds, holding off more numerous United States Army forces for months in the Modoc War. Kintpuash was the only Native American leader ever to be charged with war crimes, and he was executed by the Army, along with several followers, for their ambush killings of General Edward Canby and Reverend Eleazar Thomas at a peace commission meeting. The Modoc leaders were hanged for "murder in violation of the laws of war" by the Army.
Өмір
Кинтпуаш 1837 жылы шамамен Туле көлінің жанындағы Модок отбасында дүниеге келді. Модоктар осы жерде 5 мың акр жерді мекендеді, кейіннен Еуропалық отарлаудан соң бұл жер Калифорния мен Орегонның шекарасы болды. 1864 жылы Модоктар Туле көлінің жанындағы ата-бабаларының жерінде әлі де тұрып жатты. Бұл аумақтағы құнарлы жерді тартып алып, егін салуды қалаған ақ колонизаторлардың қысымы салдарынан Кинтпуаш және оның отбасы АҚШ тарапынан Орегонның оңтүстік-батысындағы Кламат резервациясына күштеп көшірілді. Бұл жерді бастысы олардың дәстүрлі қарсыластары, әлдеқайда үлкен Кламат тайпасы мекендеген. Кламаттар саны жағынан жаңа келгендерден көп болды, сонымен қатар резервация дәстүрлі Кламат жерінде орналасқан еді; Модоктар Кламаттармен нашар қарым-қатынас пен жанжалдарға шағымданды. 1865 жылы американдық отарлаушылардың Джек капитан деп атаған Кинтпуаш Модоктардың бір тобын резервациядан Калифорниядағы үйлеріне қайтарды. 1869 жылы АҚШ армиясы бұл топты ұстап, Кламат резервациясына қайта әкелді. Жағдайлар жақсармағанын көрген Кинтпуаш, 1870 жылдың сәуір айында 180-ге жуық Модоктар тобымен Туле көлі аймағына қайта оралды.
Модок соғысы, 1872-73 жж.
1872 жылы АҚШ әскерлері Кинтпуаштің тобын ұстап, оларды резервацияға кері қайтару үшін жіберілді. 29 қарашада Орегон штатындағы Жоғалған өзенде олардың капитуляциясы туралы келіссөздер жүріп жатқанда, бір солдат пен Модок жауынгерінің арасында қақтығыс болды. Осыдан кейін Жоғалған өзендегі қысқаша шайқас өтті. Кинтпуаш тобымен бірге қазір Лава жазықтары ұлттық ескерткіші ретінде қорғалатын аймаққа қашып кетті. Топ осы табиғи бекініске орналасты. Оның жауынгерлері лава жазықтарындағы көптеген үңгірлер мен бекіністерді қорғану үшін пайдаланды, ал әйелдер мен балалар қауіпсіздікте болды. Модоктарды ақыры тауып алған армия 1873 жылдың 17 қаңтарында шабуыл жасады; армия 35 қаза тапты және көптеген жараланғандар болды, ал Модоктар ешқандай шығынға ұшырамады. Кинтпуаштің кеңесшілері Модок және еуропалық американдық мәдениеттердің айырмашылығын түсінбегендіктен, олардың жауынгерлері генерал Эдвард Канбиді өлтірсе, армия кетеді деп ұсынды. Кинтпуаш халықтарына өз жерлерінде қалуға мүмкіндік беретін бейбіт шешімді күтті. Ол федералдық бейбітшілік комиссиясымен келіссөздер жүргізді. Айлар бойы созылған келіссөздер кезінде Модоктың соқпақшылдарының ықпалы артты. Кинтпуаш ұятқа қалды, оның қарсыластары оған Модок әйелінің бас киімін лақтырып, оның ерлігінен айырды. Өзінің беделін арттыру үшін Кинтпуаш олардың жоспарына келісті: ол комиссиямен (төрағасы Канби болатын) кездесу ұйымдастырды, оларды өлтіру мақсатымен. 11 сәуірдегі бейбітшілік комиссиясының келесі отырысында Кинтпуаш және басқа бірнеше Модок алдын ала келісілген сигнал бойынша тапаншаларын шығарды; ол генерал Канбиді басына екі рет атып, мойнын кесті, ал Бостон Чарли Калифорниялық пастор Элеазар Томасқа шабуыл жасады; тағы екі комиссар жараланды. Модоктар лава жазықтарына қашып кетті. Канби – Үнді соғыстарында қаза тапқан жалғыз генерал. (Кастердің тұрақты шені подполковник болған). Осыған жауап ретінде Канбидің орнын бассан генерал Джефферсон С. Дэвис Модоктардың қарсылығын басып тастауға ниеттеніп, 1000-нан астам сарбазды қосымша күш ретінде әкелді. 14 сәуірде армия лава бекінісіне шабуыл жасады, көптеген Модоктар тұтқынға түспеу үшін тарап кетті.
Бас тарту және өлім жазасы
Келесі бірнеше ай бойы модоктардың түрлі топтары әскермен күресін жалғастырды, ал кейбіреулері басылып берді. Кинтпуаш әскерден қашуға үлкерді, бірақ кейбір модоктар оны ұстап беруге келісті; олардың арасында Хукер Джим, Богус Чарли, Шакнасти Джим және Стимбоут Франк болды. 1 маусымда Кинтпуаш қаруын салтанатты түрде жерге қойып, басылып берді. Оны Форт-Кламатқа алып кетті. Әскери сотта қаралып, кінәлі деп табылғаннан кейін Кинтпуаш генерал Кенби мен пастор Томасқа қастандық жасағаны үшін 1873 жылғы 3 қазанда дарға асылды. Қара Джим, Джон Шончин және Бостон Чарли да айыпталып, онымен бірге дарға асылды. Тағы бірқатар жауынгерлер түрмеге жіберілді.
Қалдықтардың тағдыры
Айыпталғаннан кейін Кинтпуаш денесі жүк вагонымен Ирекаға тасымалданды. Оның денесі Шығыс штаттарындағы цирк көрмесі ретінде пайдалану үшін бальзамдалған деген әңгіме тарады. Бірақ бұл деректермен расталмады. Әскер Модоктардың қалдықтарының тағдырын құпия ұстауға тырысты. Форт-Кламаттағы жаза орындалғаннан кейін Модоктардың бас-аяқтары кесіліп, 25 қазан күні пойызбен Вашингтон қаласындағы Әскери медициналық мұражайға зерттеу үшін жіберілді. 1898 жылы әскер бас сүйектерін Смитсондар институтына өткізді. 1970 жылдары Кинтпуаш ұрпақтары оның бас сүйегі Смитсонда екенін біліп, оны қайтару туралы өтініш жасады. 1984 жылы Смитсондар институты Кинтпуаш бас сүйегін оның туыстарына қайтарды, олар тайпа өкілдері ретінде Бостон Чарли, Блэк Джим және Джон Шончиннің бас сүйектерін, сондай-ақ лава жазықтарынан табылған белгісіз Модок әйелінің қалдықтарын қабылдады.
Мұра
Модоктар қорғанысқа орналасқан жер қазір капитан Джектің бекінісі деп аталады. Бұл Лава төсектері ұлттық монументінің қорғалатын аймағының бір бөлігі. Бонневилл электр энергиясы басқармасына қарасты Капитан Джек қосалқы станциясы Кинтпуаш құрметіне аталған. Ол қазір капитан Джектің бекінісі деп аталатын жерге жақын орналасқан. Бұл жоғары кернеулі электр беру желісі – Path 66-ның солтүстік ұшын құрайды.