Кіріспе

Филиппин Республика күні, сонымен қатар Филиппин-Америка достық күні деп те аталады. Филиппинде жыл сайын 4 шілдеде тойланады. Бұл мереке бұрын ресми түрде Тәуелсіздік күні ретінде белгіленген, 1946 жылы Филиппиннің Америка Құрама Штаттарынан тәуелсіздігін мойындаған Манила шартына қол қойылғандығын еске түсіреді.

Өмірбаян

Филиппин аралдары 1898 жылдан 1946 жылға дейін Американың иелігінде болды, бастапқыда аумақ ретінде, ал 1935 жылдан бастап доминион ретінде. 1941 және 1945 жылдар аралығында Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапония империясы аралдарды басып алды; президент Мануэль Луис Кесон басқарған эмиграциядағы доминион үкіметі Австралияда, кейін АҚШ-та орналасты. Елді қайтару кампаниясы 1944 жылдың қазан айында басталды, генерал Дуглас Макартур Серхио Осменьямен бірге Лейтеге десант түсірді, ол 1944 жылдың 1 тамызында Кесонның қайтысынан кейін президенттік лауазымын иеленді. Шайқастар ұзақ және қызыл болды; жапондықтардың бір бөлігі 1945 жылдың 2 қыркүйегінде Жапонияның ресми капитуляциясына дейін қарсылық көрсетуді жалғастырды. Ел 1946 жылдың 4 шілдесінде толық тәуелсіздік алды.

Еске алу

Бастапқыда ұлттың Тәуелсіздік күні (Araw ng Kalayaan) 4 шілдеде тойланды. Президент Диосдадо Макапагал оны 1898 жылы Эмилио Агиналдоның Испаниядан Филиппиннің тәуелсіздігі туралы жариялаған күні – 12 маусымға көшірді. Оның орнына Филиппин Республикасы күні құрылды және Макапагалдың кезінде АҚШ-тың Тәуелсіздік күнімен бірге тойланатын мереке ретінде сақталды. 1955 жылы президент Рамон Магсейсей № 212, 1955 жарлығымен 15 қарашадағы Филиппин-Америка күнін жыл сайын атап өтуді белгіледі – бұл Комонвелл құрылған күнінің жылдығы. Президент Фердинанд Маркостың билігі кезінде Филиппин-Америка күні "Филиппин-Америка достық күні" деп өзгертіліп, 4 шілдеге көшірілді, бұл Республика күнін тойлауға кедерес келтірді. 1987 жылғы Әкімшілік кодекстің 26-бабында 4 шілде күні кірмейтін жалпы ұлттық мерекелер мен арнайы күндердің тізімі көрсетілген.

Жаңа мереке

2013 жылдың 9 қаңтарында президент Бениньо Акино III (бұрынғы президенттің ұлы) № 533 жарлыққа қол қойып, 23 қаңтарды «Araw ng Republikang Pilipino» (Филиппин Республикасы күні) деп жариялады, ол Филиппиннің Бірінші Республикасы жарияланған күнінің мерейтойы. 2018 жылдың 5 сәуірінде президент Родриго Дутерте № 11014 заңға қол қойып, жыл сайынғы 23 қаңтарды «Филиппиннің Бірінші Республикасы күні» деп белгіледі, сонымен қатар оны бүкіл ел бойынша ерекше жұмыс күні деп жариялады.