Делі Дубары: Британдық империя кезеңіндегі таққа отыру салтанаты. 1877, 1903, 1911 жылдары өткізілген шаралар туралы ақпарат. Тарих, Үндістан, монархия.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдықтардың Үндістанда император немесе императрица таққа отыруымен байланысты ұйымдастырған жиналысы.
Assembly organised by the British in India, at the accession of an Emperor or Empress
Дели Дурбары (әдеби мағынасы "Дели соты") – британдықтардың Үндістандағы Делидегі Коронация саябағында императорлық стильдегі жаппай жиналысын ұйымдастыруы. Ол Императорлық Дурбар деп те аталады және Британ империясының өркендеген шағында 1877, 1903 және 1911 жылдары үш рет өткізілді. 1911 жылғы Дурбарға Джордж V есімді монарх қатысқан жалғыз жиын болды. Бұл термин парсы тіліндегі "дурбар" сөзінен алынған.
The Delhi Durbar (lit. "Court of Delhi") was an Indian imperial style mass assembly organized by the British at Coronation Park, Delhi, India, to mark the succession of an Emperor or Empress of India. Also known as the Imperial Durbar, it was held three times, in 1877, 1903, and 1911, at the height of the British Empire. The 1911 Durbar was the only one that a sovereign, George V, attended. The term was derived from the common Persian term durbar.
1903 жылғы Дурбар
Дурбар король Эдуард VII мен королева Александраның Индия императоры және императоршасы ретінде таққа отыруын тойлау үшін өткізілді. Екі апталық мерекелік шараны Үндістанның вице-королі лорд Керзон егжей-тегжейлі жоспарлады. Бұл – салтанаттылықтың, күштің және бір сәтте орындалған тиянақтылықтың көрнекі көрінісі болды. 1877 жылғы Дели Дурбары да, 1911 жылы өткен Дурбар да лорд Керзонның 1903 жылғы мерекесінің көркемдігімен теңесе алмады. 1902 жылдың соңындағы бірнеше айдың ішінде шөлейт дала әуе шатырлары бар қалаға айналдырылды, Делиден келушілерді тасымалдау үшін уақытша жеңіл теміржол, өз маркалары бар пошта бөлімі, телефон және телеграф байланысы, түрлі дүкендер, арнайы жасалған форма киген полиция күші, аурухана, сот және күрделі санитарлық, дренаждық және электр жарық жүйелері құрылды. Естелік нұсқаулықтар сатылып, лагерь карталары таратылды. Сауда мүмкіндіктері шеберлікпен пайдаланылды. Мерекеге орай арнайы «Дели Дурбары» медалі соғылды. Эдуард VII, Керзонның көңілін қалдырғандай, өзі қатыспады, бірақ өзінің інісі Коннаут герцогін жіберді, ол Бомбейден пойызбен көптеген салтанатты қонақтармен келді, ал Керзон мен оның үкіметі Калькуттадан қарсы бағытта келді. Оларды күтіп тұрған жиын бір орында жиналған ең құнды әшекейлер жинағын көрсетті. Әрбір үнділік ханзада ғасырлар бойы жиналған асыл тастармен әшекейленді. Махараджалар бүкіл Үндістаннан кең серкелерімен келді, олардың көпшілігі алғаш рет кездесті, ал лорд Китченер басқаратын Үндістан армиясының қатарлары парадқа шығып, әскери оркестрлерін орындады және қарапайым халықтың көпшілігін ұстады. Бірінші күні Керзон және махараджалар мерекелік аймаққа филдерге мініп кірді, кейбіреулерінің сүйір тістеріне зәулім алтын шамдандар орнатылған еді. Дурбар рәсімі Жаңа жыл күніне сәйкес келді, одан кейін поло және басқа да спорт түрлері, кешкі ас, би кештері, әскери парадтар, оркестрлер мен көрмелер өтті. Әлемдік баспасөз шараны жариялау үшін ең жақсы журналистерін, суретшілерін және фотографтарын жіберді. Оқиғаға түсірілген фильмдер бүкіл Үндістандағы уақытша кинотеатрларда көрсетіліп, елдегі алғашқы киноиндустрияның басталуына ықпал еткені айтылады. «Үндістан поштасы» 1903 жылғы 1 қаңтарда сағат 12:00-де арнайы штамппен екі естелік сувенирлік парақтар жинағын шығарды, бұл бүгінгі күні марка коллекционерлері үшін аса құнды зат саналады. Іс-шара Лорд Керзон мен леди Керзонның әшекейлері мен құс қанатының ою-өрнегі бар көйлегімен басқарған салтанатты тажына тарту биімен аяқталды.
The durbar was held to celebrate the succession of King Edward VII and Queen Alexandra as Emperor and Empress of India. The two full weeks of festivities were devised in meticulous detail by Lord Curzon, Viceroy of India. It was a dazzling display of pomp, power, and split second timing. Neither the earlier Delhi Durbar of 1877, nor the later Durbar held there in 1911, could match the pageantry of Lord Curzon's 1903 festivities. In a few short months at the end of 1902, a deserted plain was transformed into an elaborate tented city, complete with temporary light railway to bring crowds of spectators out from Delhi, a post office with its own stamps, telephone and telegraphic facilities, a variety of stores, a police force with specially designed uniforms, a hospital, a magistrate's court and complex sanitation, drainage, and electric light installations. Souvenir guidebooks were sold and maps of the camping ground distributed. Marketing opportunities were craftily exploited. A special Delhi Durbar Medal was struck, as part of the celebrations. Edward VII, to Curzon's disappointment, did not attend but sent his brother, the Duke of Connaught who arrived with a mass of dignitaries by train from Bombay just as Curzon and his government came in the other direction from Calcutta. The assembly awaiting them displayed possibly the greatest collection of jewels to be seen in one place. Each of the Indian princes was adorned with the most spectacular of his gems from the collections of centuries. Maharajahs came with great retinues from all over India, many of them meeting for the first time while the massed ranks of the Indian armies, under their Commander in Chief Lord Kitchener, paraded, played their bands, and restrained the crowds of common people. On the first day, the Curzons entered the area of festivities, together with the maharajahs, riding on elephants, some with huge gold candelabra stuck on their tusks. The durbar ceremony itself fell on New Year's Day and was followed by days of polo and other sports, dinners, balls, military reviews, bands, and exhibitions. The world's press dispatched their best journalists, artists and photographers to cover proceedings. The popularity of movie footage of the event, shown in makeshift cinemas throughout India, is often credited with having launched the country's early film industry. The India Post issued a set of two commemorative souvenir sheets with special cancellation struck on 1 January 1903 – 12 noon, a much sought after item for stamp collectors today. The event culminated in a grand coronation ball attended only by the highest ranking guests, presided over by Lord Curzon and Lady Curzon in her jewels and peacock gown.
1911 жылғы Дурбар
1911 жылғы 22 наурызда патшалық жарлық бойынша, желтоқсан айында Дурбар Ұлыбританияда бірнеше ай бұрын король Георг V мен королева Мэридің тәж кию рәсімін еске алу және оларды Үндістан императоры мен император ретінде жариялау мақсатымен өткізілетіні хабарланды. Үндістандағы әрбір губернатор мен хандық мемлекеттердің барлық билеушілері құрмет көрсету үшін шақырылды. Король мен королева 11 қарашада Портсмуттен жаңа P&O мұхит кемесімен аттанып, 7 желтоқсанда Делиге келді. Қала қақпалары арқылы жасалған салтанатты кіру рәсіміне, бас қолбасшы лорд Киченер басқарып, 50 000 әскер қатысты. Король үй кавалериясының сүйемелдеуімен австралиялық атқа мініп, қауырсынды бас киіммен әскери форма киді, бұл көпшіліктің күтінішінше, ол пілге мініп, тәж киіп келеді деген үмітін ақтамады. Королева ашық каретада одан кейін ерді. Келесі күндер үнділік княздерге арналған қабылдаулармен, шіркеу шеруімен және полк туларын табыстаумен өтті. Олар тақ отырып, Делидің ерекше хабаршысы, бригадир-генерал Уильям Пейтонның ағылшын тілінде жарияланымды оқығанын, содан кейін көмекші хабаршы, капитан Малик Умар Хаят Ханның урду тілінде оқығанын тыңдады. Содан кейін король жұбы күмбезді патшалық павильонына көтерілді, онда король-император Үндістан астанасын Калькуттадан Делиге көшіру туралы жариялады. Салтанатты шара барысында Бенгалияның бөлінуінің жойылғаны да хабарланды. Король мен королева кеткеннен кейін, қуанған көпшілік аренаға ағылып кірді. 14 желтоқсанда король-император 40 000 әскердің әскери парадына төрағалық етті, ол үлкен кавалерия шабуылымен аяқталды. Дели саябағында салтанатты рәсім өтті, онда біріншісі королеваға Үндістан жұлдызы ордені табысталды. Одан кейін жүз орден үнділік княздер мен жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкерлерге берілді. Дурбардан кейін король мен королева он күнге Непалға сапар шекті, онда король жолбарыс аулауға қатысты. Калькуттаға барғаннан кейін олар пойызбен Бомбейге дейін Үндістанды кезіп өтті, ол жерден 10 қаңтарда RMS Medina кемесімен аттанды. Жалпы, Дурбар британдық билікке қолдау көрсетуді нығайту мақсатына жетті, бұл Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде көрсетілген қолдаумен дәлелденді. Король Георг V мен королева Мэри қолданған тақтар Президент Бхаванның Мәрмәр залы галереясы мен мұражайында қойылған.
On 22 March 1911, a royal proclamation announced that the Durbar would be held in December to commemorate the coronation in Britain a few months earlier of King George V and Queen Mary and allow their proclamation as Emperor and Empress of India. Every governor and all the rulers of princely states in India were summoned to pay obeisance. The King and Queen left Portsmouth on 11 November aboard , a new P&O ocean liner, arriving in Delhi on 7 December in a grand State Entry through the city gates in which 50,000 troops participated, led by Lord Kitchener, the Commander in Chief, India. Escorted by a guard of the Household Cavalry, the King rode an Australian charger and was dressed in military uniform with a plumed pith helmet, to the disappointment of the people in the crowd, who had been expecting him to be riding an elephant and wearing a crown. The Queen followed in an open carriage. The following days were taken up with receptions for the Indian princes, a church parade and the presentation of regimental colours. Seated on thrones, they listened as the Delhi Herald Extraordinary, Brigadier General William Peyton, read out the proclamation in English, followed by the Assistant Herald, Captain Malik Umar Hayat Khan, who read it in Urdu. Afterwards, the royal couple ascended to the domed royal pavilion, where the King Emperor announced the move of India's capital from Calcutta to Delhi. The annulment of the partition of Bengal was also announced during the ceremony. After the departure of the king and queen, the enthusiastic crowd surged into the arena. On 14 December, the King Emperor presided over a military review of 40,000 troops, culminating in a great cavalry charge. There followed an investiture in Delhi Park, the first was the Queen who received the Order of the Star of India. a hundred of which were awarded to Indian princely rulers and the highest ranking government officers. Following the Durbar, the King and Queen left for ten days in Nepal, where the King was taken tiger hunting. After visiting Calcutta, they journeyed across India by train to Bombay, which they left on 10 January on RMS Medina. Generally the Durbar achieved its purpose of cementing support for British rule among the native princes, as was demonstrated by the support given during the First World War. The thrones used by King George V and Queen Mary are on display at Marble Hall Gallery and Museum at Rashtrapati Bhavan.
1937 немесе 1938 жылғы кейінге қалдырылған Дурбар
1936 жылғы қаңтарда Джордж V қайтыс болғаннан кейін оның үлкен ұлы Эдуард VIII таққа отырды. 1936 жылғы қарашада парламенттің ашылуындағы алғашқы және жалғыз сөйлесінде ол 1937 жылы таққа отырғаннан кейін қыс мезгілінде Делидегі Дурбарға қатысатынын мәлімдеді. 1936 жылғы желтоқсанда Эдуард VIII тақтан бас тарғанда, бастапқыда оның інісі VI Георг Дурбарды жоспарланғандай жалғастыратыны, Үндістанның мемлекеттік хатшысы Лорд Зетланд пен вице-король Лорд Линлитгоу оған ынталы қолдау көрсеткені күтілді. Алайда, премьер-министр Стэнли Болдуин мен оның дәрігерлерінің кеңесімен Джордж мамыр айында таққа отырғаннан кейін Үндістанға саяхаттау оның денсаулығына тым ауыр соққы боларын шешті. 1937 жылғы 9 ақпанда Дурбардың «кейінгі уақытқа» шегерілгені туралы хабарланды. Бұл шешімге себеп – патшаның денсаулығы мен психикалық жағдайы туралы тараған қауесеттерге сенбеу үшін, «оның билігінің алғашқы жылында ұзақ уақытқа жоғалмауы» қажеттігі болды. 1937 жылғы тамыз айына қарай Үндістандағы жағдай өзгерді. 1935 жылғы Үндістан үкіметі заңы Үндістанның өзін-өзі басқаруына бағытталған шараларды бастады; тәуелсіздікке ұмтылған Үндістан Ұлттық Конгресі 1937 жылғы провинциялық сайлауда он бір провинцияның жетісінде жеңіске жетті және олар Дурбарды бойкоттап қана қоймай, оны қаржыландырудан да бас тартатынын мәлімдеді. Линлитгоу тамыз айында Зетландқа патша Үндістанға барса «жағымсыз жағдайларға» тап болатынын ескерту керектігін жазды. Зетланд бұл мәселені жаңа премьер-министр Невилл Чемберленмен талқылады, ал вице-король провинциялық губернаторлардың пікірін сұрады, олардың барлығы бұл идеяға қарсы болды. Осы уақытта Конгресс партиясының жетекшісі Джавахарлал Неру Үндістан баспасөзіне британдық үкімет патшаны кез келген «жағымсыз оқиғадан» қорғағысы келсе, «оны Англияда қалдыруы керек» деді. Чемберлен көндіріліп, бастапқыда патшаның 1937 жылғы қазан айындағы сөйлесінде Үндістанға сапар туралы ешқандай мәлімдеме жасаған жоқ, бірақ патшаның қысымымен және вице-корольдің кеңесіне қайшы, «Мен қызығушылықпен және қуанышпен Менің Үндістан империяма бару мүмкіншілігін күтемін» деген сөзді қосты. Линлитгоу мен Зетленд патшаны Үндістанға тіпті шағын сапарға барудан бас тартуға тырысты, қаржылық шығынға басымдық берді. Олар 1 миллион фунт стерлингтік шығын туралы айтты, оның барлығы Үндістанның орталық үкіметінің мойнына түсер еді және Үндістанның қаржы министрі Джеймс Григг оны қолдауға дайын емес екенін кеңес берді. Ақырында, 1938 жылғы ақпан айында Чемберлен патшаға «әлемдік жағдай тұрақталғанша және қаржылық перспективалар нақтыланғанша» сапарды тағы да кейінге шегеруді ресми түрде ұсынды. Соңында, Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуы және Үндістанның тәуелсіздігіне қарай ұмтылысы патшаның кез келген сапарын дерлік мүмкін емес етті.
On the death of George V in January 1936, his eldest son acceded as Edward VIII. In his first and only speech from the throne at the State Opening of Parliament in November 1936, he announced that he would attend a Durbar in Delhi during the winter following his coronation in 1937. When Edward abdicated in December 1936, it was initially envisaged that his brother George VI would continue with the Durbar as already planned, with the enthusiastic backing of the Secretary of State for India, Lord Zetland and the Viceroy, Lord Linlithgow. However, persuaded by the prime minister, Stanley Baldwin and his doctors, George decided that travelling to India in the aftermath of his coronation in May would place too great a strain on his health, and it was announced on 9 February 1937 that the Durbar had been postponed until "a later date". The reason given was that it was "impossible to contemplate a prolonged absence during the first year of his reign", so as not to give credence to rumours circulating about the king's physical and mental wellbeing. By August 1937, the situation in India had changed. The Government of India Act 1935 had set in motion modest moves towards Indian self government; the pro independence Indian National Congress had dominated the 1937 Indian provincial elections in seven out of eleven provinces, and had made it clear that they would not only boycott the Durbar but refuse to vote the funds to pay for it. Linlithgow wrote to Zetland in August saying that the king ought to be warned of "unpleasantness" if he visited India. Zetland took up the matter with the new prime minister, Neville Chamberlain, while the viceroy sought the opinion of the provincial governors, who were all against the idea. Meanwhile, Jawaharlal Nehru, the leader of the Congress party, told the Indian press that if the British Government wanted to protect the king from any sort of "untoward incident", then they ought to "keep him in England". Chamberlain was persuaded and initially omitted any mention of royal visit to India from the king's speech of October 1937, but under pressure from the king and against the advice of the viceroy, included the non committal line; "I am looking forward with interest and pleasure to the time when it will be possible for Me to visit My Indian Empire". Linlithgow and Zetland then made a determined effort to dissuade the king from visiting India, even on a more modest scale, using the pretext of finance rather than Indian politics. Quoting a cost of £1 million, all of which would fall on the central government of India and which, they advised, the Indian Finance Minister, James Grigg, was unwilling to support. Finally, in February 1938, the king had to be formally advised by Chamberlain to again postpone any visit "until the general world outlook has become more settled and the financial prospects [are] more definite". Eventually, the onset of the Second World War and the movement towards Indian independence rendered the prospect of any royal visit nearly impossible.