Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1975 жылғы Ж.Г. Баллард романы
1975 novel by J. G. Ballard
"Жоғары көтеріліс" – британдық жазушы Ж.Г. Баллардтың 1975 жылғы романы. Роман сәндік биік ғимараттың құлдырауын және оның бай тұрғындарының бірте-бірте зорлық-зомбылық пен хаосқа батып кетуін суреттейді. Баллардтың "Апат" (1973) және "Бетон арал" (1974) романдары сияқты, "Жоғары көтеріліс" заманауи әлеуметтік және технологиялық ортаның адам психикасын бұрын зерттелмеген, қызықтырушы және жаңаша әсер ететін жолдармен қалай өзгерте алатынын зерттейді. 2015 жылы режиссер Бен Уитли бұл романды сол атпен фильмге бейімдеді.
High Rise is a 1975 novel by British writer J. G. Ballard. The story describes the disintegration of a luxury high rise building as its affluent residents gradually descend into violent chaos. As with Ballard's previous novels Crash (1973) and Concrete Island (1974), High Rise inquires into the ways in which modern social and technological landscapes could alter the human psyche in provocative and hitherto unexplored ways. It was adapted into a film of the same name, in 2015, by director Ben Wheatley.
Сюжет
Ажырасқаннан кейін дәрігер және медицина мектебінің оқытушысы Роберт Лэйн Лондонның шетіндегі жаңадан салынған биік үйдің 25-ші қабатындағы жаңа пәтеріне көшеді. Бұл мұнаралы үйдің әулетті тұрғындарына қазіргі заманғы өмірдің барлық ыңғайлы жағдайларын және керек-жарақтарын ұсынады: супермаркет, банк, мейрамхана, шаштараздық, жүзу бассейндері, спортзал, өз мектебі және жоғары жылдамдықты лифттер. Оның заманауи мүмкіндіктері тұрғындарға сыртқы әлемге деген қызығушылықты бірте-бірте жоюға мүмкіндік береді, оларға баспана мен қауіпсіз ортаны қамтамасыз етеді. Лэйн үйдің бір қабаты жоғарыда тұратын хатшы Шарлотта Мелвиллпен және үйдің төменгі қабаттарында отбасымен тұратын деректі фильмдер режиссері Ричард Уайлдермен танысады. Биік үйдегі өмір тез нашарлай бастайды, өйткені ұсақ қуат үзілістері мен көршілер арасындағы, сондай-ақ бәсекелес қабаттар арасындағы ұсақ-түйек даулар зорлық-зомбылыққа ұласады. Тұрғындар лифттерді басып алуға тырысып, оларды өздері үшін сақтап қалуға тырысқанда ғимараттың ішінде жиі қақтығыстар болып тұрады. Топтар жүзу бассейндеріне құқықтарын қорғау үшін жиналады, ал кештің қонақтары «жау қабаттарына» шабуыл жасап, оларды тонап, бүлдіреді. Ғимараттың төменгі, ортаңғы және жоғарғы қабаттары бірте-бірте ерекше топтарға бөліне бастайды. Ұзақ күтпей тұрғындар әлеуметтік шектеулерді елемей, ғимараттың сыртындағы өмірден бас тартып, уақыттарын ғимарат ішіндегі зорлық-зомбылықты күшейтуге арнайды; адамдар жұмыстарын тастап, отбасылар үйде тұрақталып, уақыттың өтетінін сезінбей қалады. Биік үйдің ыңғайлы жағдайлары бұзыла бастап, денелер жинала бастағанда ешкім қашуды немесе билік органдарына хабарлауды ойламайды, оның орнына ғимараттың құлауынан туған жаңа құштарлықтар мен тілектерді зерттейді. Лэйн жаңа ортаға бейімделгенде, Уайлдер ғимараттың ең жоғарғы қабаты – 40-қабатқа жетуге және соңында ғимараттың сәулетшісі Энтони Роялмен кездесуге кіріседі.
Following his divorce, doctor and medical school lecturer Robert Laing moves into his new apartment on the 25th floor of a recently completed high rise building on the outskirts of London. This tower block provides its affluent tenants all the conveniences and commodities that modern life has to offer: a supermarket, bank, restaurant, hair salon, swimming pools, a gymnasium, its own school, and high speed lifts. Its cutting edge amenities allow the occupants to gradually become uninterested in the outside world, providing them with accommodation and a secure environment. Laing meets fellow tenants Charlotte Melville, a secretary who lives one floor above him, and Richard Wilder, a documentary film maker who lives with his family on the building's lower floors. Life in the high rise begins to degenerate quickly, as minor power failures and petty grievances among neighbours and between rival floors escalate into an orgy of violence. Skirmishes become frequent throughout the building as whole floors of tenants try to claim lifts and hold them for their own. Groups gather to defend their rights to the swimming pools, and party goers attack "enemy floors" to raid and vandalise them. The lower, middle, and upper floors of the building gradually stratify into distinct groups. It does not take long for the occupants to ignore social restraints, abandoning life outside the building and devoting their time to the escalation of violence inside; people quit their jobs, and families stay indoors permanently, losing all sense of time. As the amenities of the high rise break down and bodies begin to pile up, no one considers leaving or alerting the authorities, instead exploring the newly found urges and desires engendered by the building's disintegration. As Laing navigates the new environment, Wilder sets out to reach floor 40—the top of the building—and finally confront the building's architect, Anthony Royal.
Мұра
High Rise Joy Division әншісі Иан Кертистің ең сүйікті кітаптарының бірі екені мәлім. Кітап 1987 жылғы Doctor Who сериалы Paradise Towers-қа ықпал еткен деп есептеледі. Hawkwind осы кітапты 1979 жылғы PXR5 альбомындағы сол аттас әннің негізі ретінде пайдаланды. Джон Греймен бірге Дж. Г. Баллард туралы лекцияда Уилл Селф, Withnail and I режиссері Брюс Робинсонның оқиғаны түсіндіруін айтты: "белгісіздік, ғимараттың тұрақ орны, ғимараттың жоғарғы қабатындағы супер-эгоны бағындыруда эгоға ену". Одан кейін Баллардтың осы түсіндіруді ұнатпайтынын, ал Селф "фрейдтік идеялар айналып, біріге алмайды" деген түсіндіруді ұнататынын, себебі олар "жеке мифомандармен сыртқы шындықты көрсетпестен қабылданады" деді. Godspeed You! Black Emperor оны өзінің ұсынылатын оқу тізіміне қосты, бұл олардың All Tomorrow's Parties фестиваліндегі өнер көрсетуімен және фестивальді ұйымдастыруымен сәйкес келеді.
High Rise was known to be among Joy Division singer Ian Curtis's favourite books. The book has been cited as an influence upon the 1987 Doctor Who serial Paradise Towers. Hawkwind used the book as the basis for a song of the same name on their 1979 album PXR5. In a lecture on J. G. Ballard with John Gray, Will Self represented Withnail and I director Bruce Robinson's interpretation of the story which has "the unconscious, the car park of the building, penetrating the ego in the conquest of the super ego in the top of the building." He then stated that Ballard would have hated that interpretation, with Self preferring instead the interpretation that "Freudian ideas swirl and fail to coalesce," as they are "appropriated by individual mythomanes without actually reflecting an external reality." Godspeed You! Black Emperor listed it among their recommended reading list to coincide with their appearance and curation of the All Tomorrow's Parties festival.
Көркем шығарма
Романның алғашқы басылымының мұқабасында берлиннің Хансавиерт ауданындағы, неміс сәулетшісі Ханс Швипперт салған биік ғимарат суреттелген.
The cover of the novel's first edition shows a high rise in Berlin's Hansaviertel designed by the German architect Hans Schwippert.
Фильмге бейімделу
30 жылдан астам уақыт бойы британдық продюсер Джереми Томас осы кітаптың фильмге түсірілген нұсқасын жасауды армандаған. 1970 жылдардың соңында Николас Рог режиссерлік етіп, Пауль Майерсберг жазған сценарий бойынша фильм түсіруге жақын келген. Кейін канадалық кинорежиссер Винченцо Натали сценарий жазып, режиссерлік етуге тырысты, бірақ бұл да сәтсіз аяқталды. Содан кейін 2014 жылы фильм түсірілді. Джереми Томас продюсерлік етіп, Бен Уитли Эми Джамп жазған сценарий бойынша режиссерлік етті, ал Том Хиддлстон басты рөлде ойнады. Фильмнің әлемдік премьерасы 2015 жылдың 13 қыркүйегінде Торонто халықаралық кинофестивалінде өтті және 2016 жылдың басында кеңінен көрсетілді.
For over 30 years, British producer Jeremy Thomas had wanted to do a film version of the book. It was nearly made in the late 1970s, with Nicolas Roeg directing from a script by Paul Mayersberg. Later attempts with Canadian film maker Vincenzo Natali attached to write and direct also failed, before the film adaptation was finally made in 2014. With Jeremy Thomas producing, Ben Wheatley directing from a script by Amy Jump, and Tom Hiddleston starring in the lead role, the film had its world première at the Toronto International Film Festival on September 13, 2015, and was widely released in early 2016.