Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Зеленоград (Зеленоград) – Ресей Федерациясының Мәскеу қаласында орналасқан қала және әкімшілік округ. Зеленоград қаласы және оның құзырындағы аумақ Зеленоград әкімшілік округін (Зеленоградск әкімшілік округі) құрайды. Бұл округ Мәскеу облысының ішінде орналасқан анклав, Мәскеу орталығының солтүстік-батысында, М10 тас жолы бойында. Зеленоград – Мәскеудің ауданы бойынша ең кішкентай, халқы бойынша екінші кішкентай әкімшілік округі, ал Мәскеу облысындағы ауданы және халқы бойынша ең үлкен анклавы. Егер Зеленоград жекелеген елді мекен болғанда, ол Мәскеу облысындағы бесінші ірі қала және Ресейдің 100 ірі қаласының бірі болар еді. 2012 жылы Мәскеу аумағы кеңейтілгенге дейін Зеленоград Мәскеудің әкімшілік округтері арасында жалпы ауданына шаққандағы көгалданған аумақтың үлесі бойынша екінші орында тұрды (шамамен 30%). Зеленоград 1958 жылы Кеңес Одағында жаңа қала ретінде салынды және «Советтік/Ресейлік Кремний алқабы» деп аталған электроника, микроэлектроника және компьютер өнеркәсібінің орталығы ретінде дамыды. Қазір де Ресейдегі электрониканың маңызды орталығы болып табылады. Қаланың түсі жасыл, ал оның символы – батпақ тышқаны.
Zelenograd (Зеленоград, , ) is a city and administrative okrug of Moscow, Russia. The city of Zelenograd and the territory under its jurisdiction form the Zelenogradsky Administrative Okrug (ZelAO), an exclave located within Moscow Oblast, north west of central Moscow, along the M10 highway. Zelenograd is the smallest administrative okrug of Moscow by area, the second lowest by population, and the largest Moscow exclave by area and by population within Moscow Oblast. Zelenograd, if it were a separate settlement, would be the fifth largest city in Moscow Oblast and one of the 100 largest cities of Russia. Before the expansion of the territory of Moscow in 2012, Zelenograd occupied second place among the administrative okrugs of Moscow, second only to the Eastern Administrative Okrug, in terms of the share of greenery in its total area (approximately 30%). Zelenograd was founded in 1958 as a new town in the Soviet Union, and developed as a center of electronics, microelectronics and the computer industry known as the "Soviet/Russian Silicon Valley". It remains an important center of electronics in Russia. The city color is green and its emblematic animal is the squirrel.
Тарих
Зеленоград 1958 жылы бұрын бос, орманды жерде Крюково ауылы мен теміржол станциясының жанында аты жоқ жоспарлы қала ретінде құрылды. Оның архитектурасы және қалалық құрылысы бір жалпы архитектуралық жоспарға (бас сәулетшілер Игорь Рожин (1956–1963), содан кейін Игорь Покровский (1963–2002)) бағынады, бұл жоспарға бақ-қала қозғалысы, Финляндиядағы Тапиола ауданының дамуы және Ұлыбританиядағы жаңа қалалар (Харлоу және басқалары) күшті әсер еткен. Қала бастапқыда тоқыма өнеркәсібінің орталығы ретінде жоспарланған, бірақ 1962 жылы Александр Шокин (Электрондық Технология Мемлекеттік Комитетінің төрағасы, кейін Электрондық Технология Министрі) қаланың болашақ даму бағытын электроникаға өзгертуді ұсынды. Совет электроникасы тарихын зерттегендердің кейбіреулері осындай идеяны кеңес үкіметіне екі қашқан Силикон Аңғары инженері – Альфред Сарант (Ресейде Филип Старос ретінде танымал) және Джоэл Барр (Жозеф Берг) ұсынғанын айтады. 1963 жылдың 15 қаңтарында қала ресми түрде қала мәртебесін және Зеленоград атауын алды, ал 1968 жылдың 25 қарашасында Зеленоград Мәскеу облысының (30 облыстың бірі) құрамына кірді. 1988 жылы Зеленоградқа бұрынғы Крюково ауылы қосылды, ол Мәскеу шайқасы кезінде (1941 жылдың қазаны – 1942 жылдың қаңтары) маңызды орындардың бірі болды. Зеленоградта және оның айналасында Мәскеуді қорғаушыларға және Ұлы Отан соғысының батырларына арналған бірнеше ескерткіштер орналасқан, олардың ең танымал – «Штыки» ескерткіші, онда белгісіз сарбаздың қалдықтары Мәскеудегі Александр бағындағы Кремль қабырғасына қайта жерлену үшін алынды. 1989 жылға дейін Зеленоград белгілі бір жағынан де-факто жабық қала болды: қаланың орталық бөліктерінде, зауыттардың, оқу және ғылыми-зерттеу мекемелерінің жанында суретке түсуге тыйым салынды, ал шетел азаматтарына қалаға кіруге рұқсат берілмеді. 1991 жылы Зеленоград Мәскеудің әкімшілік округінің біріне айналдырылды.
Zelenograd was founded in 1958 as an unnamed planned city near the village and railway station of Kryukovo on a previously empty, forested place, and its architecture and civic layout yields to one general architectural plan (chief architects Igor Rozhin (1956–1963), then Igor Pokrovsky (1963–2002)), which has appreciable influence from the garden city movement, the development of the Tapiola district in Finland, and new towns in the United Kingdom (Harlow and others). The city was planned as a center of the textile industry initially, but in 1962, Alexander Shokin (Chairman of State Committee of Electronic Technology, then first Minister of Electronic Technology) proposed to change the line of future city business to electronics. Some researchers of Soviet electronics history mentioned that a similar idea was proposed to the Soviet government by two fugitive Silicon Valley engineers Alfred Sarant (more known in Russia as Philip Staros) and Joel Barr (Joseph Berg). On January 15, 1963, the city received official city status and name Zelenograd, and on November 25, 1968, Zelenograd received the status of district of Moscow (one of the 30 districts) simultaneously. In 1988, Zelenograd incorporated the former village of Kryukovo, one of the important sites during the Battle of Moscow (October 1941 – January 1942). Several monuments to the Defenders of Moscow and the heroes of the Great Patriotic War are located in Zelenograd and the surrounding area, the most famous of which is the Shtyki Memorial, from which the remains of the Unknown Soldier were taken for reinterment at the Kremlin Wall in the Alexander Garden in Moscow. Before 1989, Zelenograd was a de facto closed city in some aspects: it was prohibited to take photos in the central parts of the city, near the plants, teaching and research facilities, and foreigners were not admitted into the city. In 1991, Zelenograd was reformed in one of the administrative okrugs of Moscow.
География
Сходня өзені Алабушево ауылының жанында (Зеленоград қалалық әкімдігіне бағынған елді мекендердің бірі) бастау алып, қала шебінде Кіші және Үлкен қалалық тоғандарды құрайтын екі тоғанды қалыптастырады.
The Skhodnya River originates near the village of Alabushevo (one of settlements, which are under Zelenograd jurisdiction) and forms two ponds within the precincts of city Small and Large City Pond.
Өнеркәсіп саласы
Зеленоградта Ұлттық зерттеулік электронды технологиялар университеті (МИЭТ) орналасқан. Зеленоград 1997 жылы құрылғаннан бастап 2005 жылға дейін (штаб-пәтері Мәскеуге көшірілгенге дейін) Sitronics Concerne компаниясының бас кеңсесі болды, сондай-ақ Зеленоград – Mikron және Angstrem компанияларының бас кеңсесі. Зеленоград техникалық-инновациялық типтегі арнайы экономикалық аймақтардың бірі. 2005 жылдың 21 желтоқсанынан бастап «Зеленоград» АЭА ресми түрде 2 аймақтан тұрады: «Алабушево» аймағы (141,87 га) – жаңа өндіріс орындары мен ғылыми-зерттеу орталықтары үшін негізгі аймақ; және «МИЭТ» аймағы (4,47 га) – технологиялық парк (көбінесе МИЭТ-тің еншілес кәсіпорындары).
Zelenograd is home to the National Research University of Electronic Technology (MIET). Zelenograd was the headquarters of Sitronics Concerne since its founding in 1997 until 2005 (when its headquarters moved to Moscow) and Zelenograd is the headquarters of Mikron and Angstrem both largest Russian integrated circuit manufacturers. Zelenograd is one of technical innovative type Special economic zones. Since December 21, 2005 SEZ "Zelenograd" officially consists of 2 areas: Area "Alabushevo" (141.87 ha), a main area for new plants and research centers; and Area "MIET" (4.47 ha), a technology park (mostly MIET spin off enterprises).
Спорт
Жергілікті футбол командасы Зеленоград (қос аты – Зелено-Белые, немесе Жасыл-Ақтар) 2002 жылы құрылды және 2007-2010 жылдары Ресейдің екінші лигасында ойнады. 2006 жылы жергілікті регби командасы Зеленоград құрылды және 2008 жылғы Ресей регби чемпионатында өнер көрсетті (бірақ 2009 жылғы чемпионатқа ілікпеді).
A local football team Zelenograd (nicknamed Zelyono Belye, or Green Whites) was founded in 2002 and in 2007 2010 had been playing in the Russian Second Division. A local rugby team Zelenograd was founded in 2006 and played in Russian Rugby Championship 2008 (but it could not get to Championship 2009).