Кіріспе

Кез келген медициналық жағдай, ол тегін жүйеге әсер етеді

Тері жағдайы, сондай-ақ кетенатты жағдай деп те аталады, – бұл денені қоршап тұратын және тері, тырнақ, қатысты бұлшық еттер мен бездерді қамтитын ағза жүйесіне әсер ететін кез келген медициналық жағдай. Бұл жүйенің негізгі функциясы – сыртқы ортаға қарсы тосқауыл ретінде қызмет ету. Адам тегін жүйесінің жағдайлары дерматоздар деп аталатын аурулардың кең спектрін құрайды, сондай-ақ көптеген патологиялық емес жағдайларды (мысалы, кейбір жағдайларда меланонихия және ракетка тәрізді тырнақтар сияқты) қамтиды. Дәрігерге барудың көп бөлігі тері ауруларымен байланысты болғанымен, мыңдаған тері жағдайлары сипатталған. Сондықтан, қазіргі оқулықтардың көпшілігі орналасуына (мысалы, шырышты қабықтың жағдайлары), морфологиясына (созылмалы көпіршіктер), себептеріне (физикалық факторлардың нәтижесінде туындаған тері жағдайлары) және т.б. негізделген жіктеме ұсынады. Клиникалық жағынан, кез келген тері жағдайын диагностикалау үшін, оның орналасуы (мысалы, қолдар, бас, аяқтар), симптомдары (қышыма, ауырсыну), ұзақтығы (жедел немесе созылмалы), орналасуы (жеке, жалпыланған, сақина тәрізді, сызықтық), морфологиясы (макулалар, папулалар, көпіршіктер) және түсі (қызыл, сары және т.б.) сияқты ағымдағы тері зақымдары туралы маңызды ақпарат жинау қажет. Кейбір диагноздар үшін клиникалық көрініспен және кез келген зертханалық деректермен салыстыруға болатын гистологиялық ақпаратты қамтитын тері биопсиясы қажет болуы мүмкін. Терідегі ультрадыбыстың енгізілуі тері ісіктерін, қабыну процестерін және тері ауруларын анықтауға мүмкіндік берді.

Терінің әсер еткен қабаты

Терінің салмағы орташа есеппен шамамен 3-4 кг құрайды, ал ауданы 1,5-2 м² шамасында болады. Ол үш ерекше қабаттан тұрады: эпидермис, дерма және тері асты ұлпасы. Соңғы қабаттағы шаштар пілсобацеялық бірліктер деп аталатын құрылымдарда орналасқан, олар шаштық, май безі және арректор пили бұлшық етінен тұрады. Эмбрионда эпидермис, шаш және бездер эктодермадан пайда болады, ал дерма мен тері асты ұлпаларын құрайтын мезодерма оларға химиялық әсер етеді.

Эпидермисі

Эпидермис – терінің ең үстіңгі қабаты, бірнеше қабаттан тұратын жалпақ эпителий: stratum corneum, stratum lucidum, stratum granulosum, stratum spinosum және stratum basale. Эпидермисте төрт түрлі жасуша бар: кератиноциттер, меланоциттер, Лангерганс жасушалары және Меркель жасушалары. Бұл жасушалардың арасында кератиноциттер басым бөлігін құрайды, эпидермистің шамамен 95% -ын мекендейді.

Теріс

Дерма – эпидермис пен тері асты ұлпасының арасындағы тері қабаты. Ол екі бөлімнен тұрады: папиллярлық дерма және ретикулярлық дерма. Сыртқы папиллярлық дерма эпидермистің үстіндегі рете қырқаларымен тігіз байланысады, олардың арасында екі қабат базалық мембрана аймағы арқылы өзара әрекеттеседі. Дермадағы қан тамырларының функциясы төртке бөлінеді: қоректік заттармен қамтамасыз ету, температураны реттеу, қабыну процесін бақылау және жараның жазылуына қатысу.

Тері асты ұлпасы

Тері асты ұлпасы – дерма мен астыңғы фасция арасындағы май қабаты. Бұл ұлпаны екі негізгі бөлікке бөлуге болады: нағыз май қабаты, немесе panniculus adiposus, және терең жасушалық бұлшық қабаты – panniculus carnosus.

Тарих

1572 жылы Италияның Форли қаласындағы Джеронимо Меркуриали «De morbis cutaneis» («Тері аурулары туралы») еңбегін аяқтады. Ол дерматологияға арналған тұңғыш ғылыми жұмыс деп есептеледі.

Диагноздар

Тері мен оның қосымшаларын, сондай-ақ шырышты қабықтарды физикалық тексеру тері жағдайларын дұрыс диагностикалаудың маңызды бөлігі болып табылады. Осы жағдайлардың көпшілігі "зақымдар" деп аталатын тері бетіндегі өзгерістермен көрінеді, олардың белгілі бір ерекшеліктері болады. Дегенмен, тері зақымдарының макроскопиялық морфологиясын, құрылымын және таралуын сипаттау үшін қолданылатын, төменде тізілген, қалыпты қолданылатын терминдер бар.