Кіріспе

Америка Құрама Штаттарының Әскери-теңіз күштерінің адмиралы Сэмюэл Филипс Ли (13 ақпан 1812 – 5 маусым 1897) – Америка Құрама Штаттарының Әскери-теңіз күштері офицері. Америка Азамат соғысында ол Нью-Орлеан операциясына қатысып, содан кейін Вирджиния және Солтүстік Каролина жағалауларын және ішкі суларын бақылаған Солтүстік Атлантикалық блокадалық эскадрильясына қолбасшылық етті, ал соңында Миссисипи өзені эскадрильясын басқарды. Роберт Лидің туысы болғандықтан, ол Конфедерация тарапына қосылмай, АҚШ-қа адалдығын сақтап, соғыс отбасыларды қалай бөліп тастағанын көрсетті. Ли Франсис П. Блэр ағаның қызы Элизабет Блэрге үйленді, ал олардың Вашингтондағы үйі қазір президенттің ресми қонақ үйі ретінде пайдаланылады.

Ерте өмір және білім

Ли 1812 жылғы 13 ақпанда Вирджиния штатының Фэрфакс округіндегі Салли плантациясында Франсис Лайтфут Ли II және Джейн Фицджеральд отбасында дүниеге келді. Ол Ричард Генри Лидің немересі еді. Шығыс Үндістанда, ол өз бастамасымен кемемен үйіне қайтып, Оңтүстік жағалауын блокадалауға қосылды. Жаңа Орлеандағы теңіз шайқасынан кейін Миссисипи өзенімен Виксбургке дейін шағын кемелерді жоғары көтеріп, батыстан Конфедерацияға жабдықтау жолын кесуді, ал кейін Виксбургтің капитуляциясын қамтамасыз ету үшін бес үлкен кемеге қол қойды, Фаррагут пен басқалар оның орын алуына сенімді болды. Конфедерация Лидің капитуляция ұсынысын қабылдамады және теңізден бомбалау қаупіне байланысты азаматтық тұрғындарды өзен қаласын эвакуациялауға бұйрық берді, бірақ ол ешқашан болған жоқ. Лидің орнына капитан Джеймс Палмер тағайындалды. Лидің адалдығы туралы сұраққа ол: «Мен комиссиямда Вирджиния деген сөзді тапқанда ғана Конфедерацияға қосыламын» деп мәлімдеді. Тарихшылар бұл цитатаны соғыстың отбасыларды қалай бөліп тастағанын көрсету үшін оның туысы Роберт Э. Лидің іс-әрекеттерімен салыстырып жиі келтіреді. 1862 жылдың қыркүйегінде Ли Солтүстік Атлантиканы блокадалау эскадрильясының қолбасшысы болып тағайындалды, әрекет ететін контр-адмирал шенімен. Ол осы күшті екі жылдан астам уақыт бойы басқарды, ол Солтүстік Каролина жағалауын блокадалауға және Солтүстік Каролина мен Вирджинияның ішкі суларында операциялар жүргізуге жауапты болды – бұл Одақ пен Конфедерация күштері арасындағы аса белсенді шайқас аймақтары еді. 1863 жылдың қыркүйегінде, кейбір жабдықтар жетіспегендіктен, адмирал Уилмингтондағы (Солтүстік Каролина) теңіз базасына сол портты күзету үшін бір ғана шағын кеме жеткілікті екенін хабарлады. 1864 жылдың қазанында әрекет ететін контр-адмирал Ли Миссисипи өзені эскадрильясының қолбасшылығына ауысты және оны 1865 жылғы Азамат соғысының соңына дейін басқарды. Ли өзінің әйелі, Мэриленд штатының бұрынғы Элизабет Блэрдың ықпалымен Вашингтон қоғамында кеңінен танылды. 1859 жылы Лидің қайнағасы Фрэнсис Престон Блэр Ли мен оның әйелі Элизабет үшін өз үйінің жанында үй салды. Бұл екі үй Вашингтондағы Ақ үйге жақын орналасқан, кейін біріктіріліп, АҚШ үкіметінің меншігіне өтті. Бүгінде бұл Блэр Ли үйі, президенттің қонақ үйі ретінде пайдаланылады. Зейнетке шыққаннан кейін ол Мэриленд штатының Сильвер-Спринг қаласындағы отбасылық үйіне көшіп, 1897 жылғы 5 немесе 7 маусымда қайтыс болды.

Мұра

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің екі кемесі контр-адмирал Сэмюэл Филлипс Лидің құрметіне аталған. Олар – 1920 жылдың қазанында қолданысқа беріліп, 1923 жылдың қыркүйегінде жағалауға отырып қираған эсминец «С. П. Ли» және 1968 мен 1974 жылдар аралығында теңіз қызметінде болған зерттеу кемесі USNS «S. P. Lee» (кейін T AG 192).