Кіріспе

Американдық лингвист Дерек Бикертон (25 наурыз 1926 жыл - 5 наурыз 2018 жыл) - Англияда туған лингвист және Гавайи университетінің профессоры. Ол Гайана мен Гавайидегі креол тілдерін зерттеу негізінде, креол тілдерінің ерекшеліктері жеке адамдардың да, адамзаттың да тілдік дамуы туралы маңызды түсініктер береді деп санайды. Бикертон тілдік биопрограмма гипотезасын жасаған және оның негізгі жақтаушысы. Бұл гипотезаға сәйкес, креол тілдерінің ұқсастығы олардың бұрынғы пиджин тілінен балалардың қатысуымен қалыптасуына байланысты, ал барлық балалардың туа біткен грамматикалық қабілеті ортақ. Бикертон сонымен қатар бірнеше роман жазған. Оның романдары Sun Ra Revival Post Krautrock Archestra тобының шығармаларында сөздік және музыкалық мотивтер арқылы қолданылған.

Өмірбаян

Бикертон 1926 жылы Чеширде дүниеге келген. 1949 жылы Англияның Кембридж университетін бітірген Дерек Бикертон 1960 жылдары академиялық өмірге қадам басты, бастапқыда Гананың Кейп-Кост университетінде ағылшын әдебиетінен лекция оқыды, содан кейін Лидс университетінде тіл білімі саласында бір жылдық аспирантурадан кейін, 1967-71 жылдары Гуяна университетінде тіл білімінен аға лектор болып жұмыс істеді. Ол жиырма төрт жыл бойы Гавайи университеті Маноада (1972-1996) доцент және лингвистика профессоры қызметін атқарды, осы арада 1976 жылы Кембридж университетінен тіл білімі бойынша докторлық диссертациясын қорғады. Ол заманауи суретші Эшли Бикертонның әкесі. Оның басқа балалары – Джули Бикертон Бравата және Джим Бикертон.

Зерттеу

Креаль тілінің қалыптасуына қатысты сұрақтарға жауап табу үшін 1970 жылдардың аяғында Бикертон алты жұп адамды, олардың әрқайсы әртүрлі тілде сөйлейтін, және ата-аналарының тілін үйренуге тым ерте болған балаларымен бірге, аралда тастап кетуді көздейтін эксперимент ұсынды. Ұлттық ғылым қоры бұл экспериментті этикалық тұрғыдан дұрыс емес деп танып, оны қаржыландырудан бас тартты.