Кіріспе
Венгриялық пианист және композитор Кристиан Жорж Цифра (; туған аты Cziffra Krisztián György; 5 қараша 1921 – 15 қаңтар 1994) – венгриялық француз виртуозы пианист және композитор. Ол ХХ ғасырдың ең ұлы виртуоз пианистерінің бірі саналады. Оның ұстаздарының арасында Франц Листтің сүйікті шәкірті Истван Томанның оқушысы Эрне Дохнани болды. Будапештте туған ол 1968 жылы Франция азаматы атанды. Цифра Франц Лист, Фредерик Шопен және Роберт Шуманның шығармаларын жазуымен, сондай-ақ Николай Римский-Корсаковтың «Бамблбидің ұшуы» және Иоганн Штраус II-нің «Көк Дунай» сияқты фортепианоға арналған бірнеше оркестрлік шығармалардың техникалық қиындыққа толы өңдеулерімен немесе парафразаларымен танымал. Өзінің естеліктерінде Цифра цимбал ойнайтын әкесін «кабаре артисі» деп сипаттайды. Оның ата-анасы Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын Парижде тұрған, бірақ олар жау шетелдіктер ретінде қуылған. Оның пианиномен алғашқы танысуы үлкен әпкесі Йоланде ойнағанда болды. Ол тік пианино сатып алу үшін қажетті соманы жинауға мүмкіндік беретін жұмыс тауып, пианино оқуға шешім қабылдады. Бала кезінде дені нашар болған Цифра әпкесінің ойнағанын жиі көріп, одан үлгі-өнеге алды. Ол нотасыз үйренді, ата-анасы айтқан әндерді қайталап, импровизация жасады. Кейін ол жергілікті циркте танымал музыкамен импровизация жасап ақша тапты, 1947-1950 жылдары Еуропалық джаз тобымен гастрольдік сапарларда болып, керемет джаз пианисі және виртуоз ретінде танылды. 1950 жылы Венгриядан қашуға тырысқаннан кейін Цифра қайтадан тұтқындалып, 1950-1953 жылдары ауыр еңбекке тартылды. 1956 жылы ол әйелі мен ұлымен бірге Венаға қашып өтті, онда олар жылы қабылданды. Келесі жылы Париждегі сәтті дебютінен кейін ол Лондондағы Royal Festival Hall-да Листтің бірінші фортепиано концерті мен «Венгриялық фантазияны» орындады, бұл да жақсы қабылданды. Өкпе рагының асқынуларынан қайтыс болды. Ол ұлының қасына жерленген.
the pianist
Christian Georges Cziffra (; born Cziffra Krisztián György; 5 November 192115 January 1994) was a Hungarian French virtuoso pianist and composer. He is considered to be one of the greatest virtuoso pianists of the twentieth century. Among his teachers was Ernő Dohnányi, a pupil of István Thoman, who was a favourite pupil of Franz Liszt. Born in Budapest, he became a French national in 1968. Cziffra is known for his recordings of works of Franz Liszt, Frédéric Chopin and Robert Schumann, and also for his technically demanding arrangements or paraphrases of several orchestral works for the piano, including Nikolai Rimsky Korsakov's Flight of the Bumblebee and Johann Strauss II's The Blue Danube. In his memoirs, Cziffra describes his father, a player of the cimbalom, as "a cabaret artist". His parents had lived in Paris before World War I, when they were expelled as enemy aliens. His earliest exposure to the piano came from watching his elder sister Yolande practice. She had decided she was going to learn the piano after finding a job which allowed her to save the required amount of money for buying an upright piano. Cziffra, who was weak as a child, often watched his sister practice, and mimicked her. He learned without sheet music, instead repeating and improvising over tunes sung by his parents. Later he earned money as a child improvising on popular music at a local circus. touring with a European jazz band from 1947 to 1950 and earning recognition as a superb jazz pianist and virtuoso. After attempting to escape Hungary in 1950, Cziffra was again imprisoned and subject to hard labour in the period 1950–1953. In 1956, he successfully escaped with his wife and son to Vienna, where he was warmly received. His successful Paris debut the following year preceded his London debut at the Royal Festival Hall playing Liszt's first piano concerto and Hungarian Fantasy which was also well received. resulting from a series of complications from lung cancer. He is buried next to his son.
Аудио
Жоғарыда аталған коммерциялық түрде жарық көрген жазбалар дискографиясынан өзге, толық концерттік өнер көрсетулердің аудио жазбалары да бар. Олардың бір бөлігі коммерциялық дискілерде шығарылған, ал кейбіреулерін коммерциялық емес жолмен алуға болады, алайда қалғандары жоғалып кеткен.