Кіріспе

Бір нәрсеге деген ынта, қызығушылық немесе бейімділік.

Қазіргі қолданыста ынта дегеніміз – адамның бір нәрсеге деген терең ынтасы, қызығушылығы немесе бейімділігін білдіреді. Бұл термин ойыншылдық, жаңашылдық, оптимизм, шаттық, сергектік және жоғары энергиямен байланысты. Бұл сөз бастапқыда Құдайға толық берілген немесе терең сенімділік танытқан адамды сипаттау үшін қолданылған.

Тарихи қолданысы

Энтузиазм сөзі грекше [[wikt: ἐνθουσιασμός сөзінен шыққан, ол [[wikt: ἐν (en, “ішінде”) және [[wikt: θεός (theós, “құдай”) сөздерінен құралған, “құдаймен иеленген” немесе “құдайдың шабытымен толған” деген мағынаны білдіреді. Гректер бұл терминді құдайлық иеленудің көріністеріне – Аполлонға (Пифия мысалындағыдай) немесе Дионисқа (Баканттар мен Менадтар мысалындағыдай) қатысты қолданған. Сонымен қатар, энтузиазм термині ауыстырылған немесе метафоралық мағынада да қолданылған. Сократ ақындардың шабыты энтузиазмның бір түрі екенін айтқан. Бұл термин діни шабытқа сенумен немесе терең діни құлшыныс пен сезіммен байланысты болған. Осыдан 4-ғасырдағы Сириялық секта “Энтузиасттар” деп аталды. Олар “үнемі дұға ету, аскетизм және ой тереңдету арқылы адам Киелі Рухпен шабыттануға қабілетті, тіпті адамзаттың құлағаннан кейін алған жаман рухтың ықпалына қарамастан” деп сенді. Дұғаның күшіне сенгендіктері үшін оларды “Еухиттер” деп те атады. 16-шы және 17-ші ғасырларда пайда болған, әсіресе жаңаруларға ұмтылған бірнеше протестанттық христиан дінтері энтузиазм деп аталды. 18-ші ғасырда Джон Уэсли немесе Джордж Уайтфилд сияқты танымал методистер соқыр энтузиазммен айыпталды, олар фанатизмді “жүрек дінінен” ажырату арқылы өздерін қорғады. Жаңа туу (алғашқы игілік ісі) және толық құтқарылу (екінші игілік ісі) туралы ынтамен уағыздайтын методистер көбінесе эмоционалдық тәжірибелерге ие болады.