Кіріспе
Сардана (; каталон тілінде сарданес көпше түрі) – каталон мәдениетіне тән музыка жанры және шеңбер бойынша белгілі бір қадамдармен орындалатын халықтық би. Бидің бастауы Эмпорда аймағынан, бірақ 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында Жозеп Мария Вентура и Касас жасаған жаңартудан кейін Каталония бойынша кеңінен танымал бола бастады. Қадамдар шеңбер ішінде екі немесе үш қадамдық қозғалыс ретінде мұқият саналады. Қадамдардың бағыты кезекпен өзгеріп тұрады. Қолдар қадамдардың құрылысына байланысты жамбас немесе иық деңгейінде ұсталады. Хореографияның үлгісінде музыкамен үнемі алмасатын секіру кезеңдері болады. Әдетте, әртүрлі темп пен би білу деңгейіне ие бірнеше шеңбер қалыптасады. Оның шығу тегі белгісіз деп есептеледі. Бұл туынды сол кездегі жаңадан пайда болған каталон ұлтшылдығының қалыптасқан ерекше каталондық идеологиясын бейнелеу мақсатында жасалды. Осы ықпалдар әртүрлі ұзындықтағы сарданаларға (сардананың көпше түрі) әкелді. Соның салдарынан, адамдар бір уақытта аяқтау үшін қадамдарды санауды бастады. Ұзын әуендерге қысқа хореографияларды енгізуге болады. Бірте-бірте танымал болған жаңа әуендерге жаңа аспаптар қажет болды, нәтижесінде кобланың құрамы кеңейді. Бұл факт сардананың каталондықпен байланысын күшейтті. 2015 жылы Испания Парламенті Испания Халық партиясының бастамасын бірауыздан мақұлдады, ол испан үкіметін сардананы ЮНЕСКО-ның материалдық емес мәдени мұра тізіміне енгізуге шақыруға бағытталған. 2002 жылы Испания Сенатында да осындай дауыс беру болды, бірақ Испания Халық партиясының қарсы дауысынан кейін қабылданбады.
The sardana (; plural sardanes in Catalan) is a Catalan musical genre typical of Catalan culture and danced in circle following a set of steps. The dance was originally from the Empordà region, but started gaining popularity throughout Catalonia from the late 19th century to beginning of the 20th century after the modernisation done by Josep Maria Ventura i Casas. The steps are meticulously counted as two or three step movements taken sideways within the circle. The direction of the steps is alternated. The hands stay on the hip or shoulder level depending on the step structure. The pattern of the choreography has jumping intervals changing with the music. Usually there is more than one circle with varying tempo and levels of dance knowledge. Its origin is considered anonymous. The invention served the purpose to symbolize the distinct Catalan ethos promoted by the then newborn Catalan nationalism. These influences evolved into sardanes (plural of sardana) of different lengths. As a consequence, people started counting steps in order to finish at the same time. Shorter choreographies could be accommodated in longer melodies. The new melodies which progressively were made popular required new instruments, increasing the size of the cobla. This fact increased the identification of the sardana with catalanism. In 2015 the Spanish parliament approved unanimously an initiative of People's Party of Spain to urge the Spanish Government to promote sardana for inclusion in the UNESCO Intangible Cultural Heritage. The same vote was done in 2002 in Spain's senate and was rejected due to the negative vote of People's Party of Spain.
Сарданай жолағы
Сардана музыкасын кобла орындайды, ол 10 үрмелі аспаптан, контрабас пен 11 музыканттың ойнайтын тамбор (кішкентай барабаннан) тұрады. Кобла құрамында бес ағаштан жасалған үрмелі аспап бар: флабиол – кішкентай флейта, тенора және тибл (әрқайсысы екі данадан) – оба отбасысына жатады. Бұл аспаптар мен тамбор – каталондық аспаптардың ерекшелігі. Үрмелі мыс аспаптар: екі труба, екі фискорн және тромбон (көбінесе клапанды тромбон). Контрабас бұрын үш ішекті болған, бірақ қазір көбінесе төрт ішекті аспапқа арналған партия жазылады және орындалады. Каталонияда шамамен жүз отыз кобла активті, олардың көпшілігі – әуесқой топтар. Каталониядан тыс жерде кем дегенде бір кобла бар: Cobla La Principal d'Amsterdam.