Кіріспе

Эквадор музыкасы және музыкалық дәстүрлері

Эквадор музыкасы – эквадорлық мәдениеттің алуан түрлі бір бөлігі. Эквадор музыкасы пасильо сияқты ежелгі стильдерден бастап, бомба сияқты афроэквадорлық стильдерге дейін, сондай-ақ Да Паунның "Cambio de Tonalidad" сияқты заманауи инди-рокқа дейін кең таралған. Анд тауларында Отавало сияқты бірнеше ежелгі музыка стильдері кездеседі. Эквадордың афроэквадорлық музыкасы да елдің музыкалық өмірінде маңызды орын алады, маримба мен бомба сияқты стильдер құлдық дәуірінде қалыптасқан. Пасильо, пасакале және яраби – халық әндерінің танымал түрлері, ал біріншісі флейтаға ұқсас және көбінесе вальстен тарағандықтан баяу темпте орындалады. Пасакале – би музыкасының бір түрі, ал лирикалық яраби Эквадорда ең көп таралған. Соңғы жылдары Гуаякиль және Кито сияқты қалаларда Da Pawn және La Máquina Camaleön сияқты топтардың халықаралық деңгейде танылуына жағдай жасаған инди-рок сахнасы дамыды.

Анд музыкасы (La Sierra)

Эквадордың Анд таулы аймағы, Сиерра, Санхуанито деп аталатын музыка стиліне отан. Отавало халқының музыкасы бүкіл әлемге мәшһүр. Рондадор деп аталатын шағын сырнай – ең ерекше аспап, бірақ ансамбльдер көбінесе желді аспаптар тобы, гитара триосы (көбінесе бандолинмен бірге) немесе мырыш аспаптар тобынан құралады. Халықтық ырғақтарға качуллапи, юмбо және дансанте жатады. Хуаяна́й сияқты музыканттар Анд Эквадор музыкасын танымал етуге көмектесті. Музыкалық дәстүрлер эквадорлықтар үшін, әсіресе Анд және үнді халықтары үшін өте маңызды болған. Бұл испандықтар Эквадорды жаулап алуға дейін де болған. Археологтар ежелгі артефакттарды қазғанда, музыканың маңызды бөлігі болған көне аспаптарды тапты. Бұл аспаптар түрлі үрмелі аспаптардан, мысалы, пан флейталардан бастап, барабандар мен гитара түрлеріне дейін әртүрлі болды.

Афроэквадор музыкасы

Эквадордың афро-музыкасы негізінен екі түрге бөлінеді. Маримба музыкасы Эсмеральдастан шыққан, ал атауы маримбаның кеңінен қолданылуынан алған, сондай-ақ барабандар мен бомбо, кунуно және васа сияқты осы аймаққа тән басқа да аспаптарды қамтиды. Петита Палма музыкасы үшін ұлттық қазына саналады. Ол 2007 жылы Premio Eugenio Espejo сыйлығын алған «Tierra Caliente» de Petita Palma фольклорлық тобымен дәстүрді сақтап келеді. Маримба музыкасы Эсмеральда және оның төңірегіндегі Рим-католик құлшылығында, сондай-ақ тойларда және мерекелерде де маңызды рөл атқарады. Онда музыкамен бірге сұрақ-жауап әндері орындалады. Оның құрамында курулао, бамбуко және андереле сияқты ритмдер бар. Чота аңғарында бомба музыкасы басым стиль болып табылады. Бомба стилі осы атаумен аталған аспаптан, бомба барабанынан бастау алады. Барабан қарапайым және күрделі екі уақыт өлшемінде ойналады және әдетте үш гитара, шейкер және вокалдан тұратын ансамбльмен сүйемелдейді. Жазбаша құжаттардың жетіспеуіне байланысты бомбаның шығу тегі туралы пікірлер қарама-қайшы, бірақ оның көбінесе афроэквадорлық құлдар жасағаны белгілі. Бомба бастапқыда мерекелер мен демалыс күндері ғана қолданылатын стиль болған, бірақ танымалдылығы мен коммерциялық сәттілікке жеткеннен кейін, ол басқа да жағдайларда қолданыла бастады. Афроэквадорлықтардың діни практикасы көбінесе Рим-католик дініне жатады. Африкалық маңызды дін жоқ, бірақ Эсмеральдаста католик құлшылығы ерекшеленеді және кейде маримба музыкасымен сүйемелденеді.

Сан-Хуанито

Эквадор музыкасы гүлдене бастаған алғашқы кезеңдерде, осы жанрдағы лирикалық бөлімде патриотизмнің маңызды рөл атқарғаны анықталды. Эквадордың шағын ауылдарындағы адамдар үшін белгілі бір музыканың символдық мағынасы зор болды. "Эль Сан Хуанито" – эквадор музыкасының көптеген жанрларының бірі, ол адалдыққа ерекше мән берді. Бұл жанр азаматтарға өз үйі деп білетін жерге деген жақындық, сезім және мақтаныш сезімін ұқтырды.

Пасильо (Коста)

Пасильо Эквадорда кеңінен танымал. Бұл жанр бастапқыда жағалау аймағында пайда болған, бірақ қазір "ұлттық музыка жанры" атанды. Дегенмен, басқа пасильо стилдерінен өзгеше, эквадорлық пасильо баяу және көңілді жағдайды тудыратын, көбінесе жүрек ауруы мен өкініш туралы әңгімелейтін музыка. Пасильо "Эквадордың ұлттық стилі" деп жарияланды және Гуаякиль сияқты көптеген қала әнұрандарының музыкалық стилі болып табылады. Бүгінде ол вальс сияқты классикалық билердің еуропалық элементтерін өзіне сіңіріп алды. Гран-Чако дәуірінде тараған кезде пасильо оқшауланған ауылдардың ерекшеліктерін де қабылдады. Бұл оған әртүрлілік сезімін береді, алайда әр ауылда музыканың стилі, ырғағы және темпі өзгеріп отырады. Вальс орындалғанда пасильо классикалық еуропалық би формасын гитара, мандолина және басқа да струналы аспаптармен сүйемелдейтін етіп өзгертеді.

Эквадорлық тау жынысы

Рок музыкасы 1960 жылдары әскери диктатура кезінде Эквадорға келді. Католицизмнің терең ықпалымен қалыптасқан саяси мәдениет аясында рок музыкасы жастарды адастыратын қауіпті қозғалыс ретінде қарастырылды. Солшыл топтар үшін рок – ұлттық халықтық мәдениетті бұрмалайтын мәдени империализмнің көрінісі саналды. Осының салдарынан, католик шіркеуі, полиция және мемлекеттік мекемелер Эквадор рок музыкасы келгеннен кейін оны айыптады. 1990 жылдардан бастап Эквадордағы бірнеше метис топтары рок музыкасында жергілікті музыкалық элементтерді пайдаланды. Rocola Bacalao анддық ырғақтарды енгізіп, ән мәтіндерінде Котопаксидегі Пужили сияқты танымал ауылдық қалаларға сілтеме жасады. Sal y Mileto және Casería de Lagartos жаңа эквадорлық рок жанрын құрды. Дегенмен, 1980-ші жылдар мен 1990-шы жылдардың басында эквадорлық рок музыкасының әлеуметтік ырғағы үмітсіздік пен қарсылық, тіпті репрессияға мойынсынумен сипатталды. Жергілікті халықтың күшті қозғалысы пайда болғаннан кейін ырғақ өзгерді. 2000-шы жылдардың басында, неолиберализмге қарсы және демократия үшін жергілікті халықтың әлеуметтік наразылықтары кезінде Aztra металл тобы мен CURARE хардкор тобы жергілікті қозғалыстың саяси әсеріне ең айқын сілтеме жасады. Бүгінде жанр хардкор панк, металкор, готикалық метал, хэви метал, альтернативтік рок, панк, ска, блюз және гранж сияқты әртүрлі стильдерді қамтиды.

Музыкалық мекемелер

Fundación de Desarrollo Social Afroecuatoriano (AZUCAR) 1993 жылдан бері қызмет етеді және барлық жастағы адамдарға арналған музыка мен би, қолөнер және басқа да тақырыптар бойынша әртүрлі шеберлік сабақтарын ұсынады. Қосымша ақпаратты олардың веб-сайтында табуға болады.

Музыкалық фестивальдар

Эквадорда жыл сайын көптеген фестивальдер өтеді, және дерлік әрбір ауыл рим-католик әулиесін тойлайды. Тамыз айында Сан-Антонио-де-Пичинчада өткізілетін жылдық фестиваль ерекше жақсы танымал, сондай-ақ тәуелсіз музыка фестивалі Кито Фест та белгілі.