Кіріспе

Венесуэланың музыкасы мен музыкалық дәстүрлері

Венесуэланың сальса және меренге сияқты дәстүрлі музыкасының бірнеше стилі Кариб теңізі елдерімен ортақ. Бірақ, ең типикалық венесуэлалық музыка – жоропо, ол жазықтарда, яғни llano аймағында пайда болған ауылдық музыка түрі.

Жоропо

Хоропоны Хуан Висенте Тореалба, Игнасио Фигередо, Аугусто Брака, Хенаро Прието, Энеас Пердомо және Ангел Кустодио Лойола сияқты талантты суретшілер жасады, олар ел бойынша осы музыканы танымал етуге көмектесті. Содан бері ланераның жаңа, заманауи түрі пайда болды, бірақ ол кейбір консерваторлардың наразылығын тудырды, олар оны құрғақ әрі әлсіз деп есептейді. Адилия Кастильо, Лоренцо Эррера, Симон Диас, Марио Суарес, Эдит Сальседо, Магдалена Санчес, Рафаэль Монтаньо, Рейна Лусеро, Видал Колменарес, Армандо Мартинес, Кристина Майка, Хосе Катире Карпио, Кристобал Хименес, Хуан де лос Сантос Контрерас (Эль Каррао де Пальмарито) және Рейнальдо Армас сияқты әншілер жылдар бойына көптеген жанкүйерлерді сақтап келді. Осыған ұқсас, дәстүрлі музыканы электронды стильде орындап, жаңартатын неофольклор да бар.

Халықтық

Венесуэлада тағы бір өте танымал музыка – Гаита Зулиана. Бұл жанр Зулия штатының аймағында пайда болған және Рождество маусымында кең таралған. Гаита, Агуинальдомен бірігіп, венесуэлалық Рождествоның ұлттық символына айналады. Шығыс аймақтарында малагенья, пунто және галерон май айындағы Крест мерекесінде (3 мамырда христиан кресіне арналған діни дәстүр) орындалады. Венесуэланың Анд тауларында венесуэлалық бамбуко, бамбуконың жергілікті түрі болып табылады. Басқа түрлеріне поло және венесуэлалық вальс кіреді. Рафаэль Суарес және Аида Наварро құрған Контрапунто квинтеті – 1960-шы жылдардың басында ел және халықаралық деңгейде танымал болған, атақты венесуэлалық вокалдық квинтет. Олар шамамен он жыл бойы белсенді қызмет етті. Венесуэланың халық музыкасының басқа да түрлері Каракас қаласындағы Fundación Bigott ұйымының жұмысының арқасында жазылып, зерттелді. Африкалық соқпалы аспаптар (сангвео, фулия, парранда және тамборера сияқты әртүрлі ырғақтарды қамтиды) ең толық зерттелген музыкалық форма болып табылады. Fundación Bigott сондай-ақ Un Solo Pueblo, Huracán de Fuego және Grupo Madera сияқты топтарды жариялады. Бұл экспериментаторлар румба, латын джазы, жоропо, сальса, венесуэлалық дәстүрлі әндер және Латын Америкасының басқа да музыкалық формаларын біріктіреді. Сонымен қатар, "Onda Nueva" (Жаңа толқын) деп аталатын жанр бар, ол жоропо мен джаз музыкасының қосындысы болып табылады, сонымен қатар бразилиялық босса-нованың ықпалы да бар. Бұл жанрды Альдемаро Ромеро таныстырды, ал атақты барабаншы және тимпанист Фрэнк Эрнандес, "Эль Паво" (Түркия – венесуэлалық сленгте "жас") деген лақап атымен белгілі, ерекше барабан ырғағын қолданып үлкен үлес қосты. Бұл термин джаз сарапшысы Жак Браунштейн Ромероның алғашқы композициясы "Арагуита" (бастапқыда джингл ретінде қолдануға арналған) көшірмесін көргеннен кейін ойлап тапты, Браунштейн оны "жаңа толқынның бір түрі" деп сипаттады. Onda Nueva музыкасы ерекше ерекшеліктерімен венесуэлалық босса-нова деп жарияланды.

Кариб теңізі

Венесуэлалық калипсо музыкасы (оның ішінде Эль Каллао калипсосы) 1880 жылдары алтын асығу кезінде келген иммигранттармен Тринидадтан әкелінді, және ол өзінің ерекше ырғақтарымен және лирикалық стилімен ерекшеленеді. Тағы бір импортталған жанр – кубалық-американдық сальса, ол бірнеше жергілікті жұлдыздарды, соның ішінде Оскар Д’Леонды өндірді. Доминикан меренгесі, кубалық және колумбиялық Латын поп әртістері, мысалы, Биллоның Каракас Бойз тобы, Порфи Хименес оркестрі және Лос Мелодикос та бар.

Поп және рок

Поп және рок музыкасы да өте танымал, және бірнеше топ жылдар бойы үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Гиллермо Давила, Рикардо Монтанер, Киара, Карина, Лос Чамос, Урбанда, Уфф, Хосе Луис Родригес "Эль Пума", Йордано, Франко Де Вита және Илан Честер сияқты венесуэлалық поп-музыканттар Латын Америкасының басқа елдерінде де танымал болды. Сонымен қатар, Девендра Банхарт (Naturalismo), Aditus Resistencia, Los Amigos Invisibles (Acid Jazz), Пол Гилман мен Фредди Маршалл құрған Аркангел, Маланга, Desorden Publico (Ska/Поп), King Chango (Ska/Латын Америка музыкасы), Culto oculto (Эксперименталды/Рок), Caramelos de Cianuro (Поп/Рок), Микель Эрентхун (Поп/Рок), Candy 66, Tan Frío El Verano, La Vida Bohème және бұрын құрылған, бірақ үлкен әсер еткен Sentimiento Muerto (Пост-панк), Zapato 3 (Поп/Рок) және Dermis Tatú (Рок) топтары да белгілі.

Электрондық музыка

1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында бірнеше венесуэлалық суретшілер жаңа электрондық жабдықтарды пайдаланып, дыбыстармен тәжірибе жүргізе бастады. Vytas Brenner және Grupo C. I. M. сияқты суретшілер жаңа дыбыстарға қадам басқанда Moog үлгісіндегі синтезаторлар мен эффекттерді қолданды. ISCM-нің Венесуэлалық бөлімшесін құрған Альфредо дель Монако 1968 жылы Estudio electrónico I para cinta шығарған Венесуэладағы электрондық музыканың пионері саналады. 1950 жылдардың соңынан бері "Ansiedad" сияқты әндерімен халықаралық деңгейде танымал болған Хосе Энрике Сарабия, сондай-ақ "Chelique" деп те аталады, басқа дарынды музыканттардың көмегімен 1971 жылы жеке басылым арқылы жазылған және шығарылған "4 Fases del Cuatro Música Venezolana desarrollada Electrónicamente por Chelique Sarabia" (Chelique Sarabia-мен электрондық түрде дамытылған Венесуэла музыкасының 4 фазасы) атты үнтаспасын шығарды. 1973 жылы жеке келісімшарттың эксклюзивтілігі аяқталғаннан кейін Chelique осы үнтаспаны басқа атаумен коммерциялық түрде шығарды: "Revolución "Electrónica" en Música Venezolana" (Венесуэла музыкасындағы "Электрондық революция"). "Revolución "Electrónica" en Música Venezolana" Венесуэладағы ең алғашқы электрондық үнтаспалардың бірі болып ерекшеленеді және Латын Америкасындағы электрондық музыканың жол ашар альбомы саналады. 1990 жылдардың соңында елде электрондық музыка қозғалысы күшті өркендеді. "Caracas No Duerme", "AX", "Petaquire" және "Mare Nostrum" сияқты бірнеше ірі мультимедиалық фестивальдер өтті. Бұл шаралар музыканы венесуэлалық суретшілердің, мысалы Луис Полео, Франк Вау және Сонидің бейне және перформанс өнерімен біріктірді. Осы дәуірдің негізгі топтары/диджейлері – Ojo Fatuo, DJ Oddo және DJ Wyz. 2000 жылдан бері көптеген венесуэлалық суретшілер әртүрлі андеграунд музыка стильдеріне белсенді түрде енді. Ең маңыздылары: Arca (эксперименталды/индустриалды), Masseratti 2lts (downtempo), La Vida Boheme (пост-панк), Lmca (электрондық/синтпоп/пост-панк/эксперименталды), Viniloversus (инди-рок), KP 9000 (трип-хоп), Cardopusher (брейккор), Nuuro (IDM), Patafunk (тропикал/фанк), FamasLoop (трип-хоп/электроника), Todosantos (ну-рейв/инди-электроника), Jimmy Flamante (брейкбит), Las Americas (шугейзинг), Dondi (драм-н-бейс/downtempo), Retrovértigo (пост-рок), Lis (инструменталды рок), Tercer Cuarto (альтернативтік металл), Panasuyo (нео-фольклор), Pacheko (дабстеп), Dame Pa' Matala (реггетон/хип-хоп) және Los Javelin (сёрф-рок/рок-а-билли), AC/Boy (техно).

Классикалық музыка

Венесуэла сонымен қатар классикалық композиторларды да өндірді: Рейнальдо Хан, Тереза Карреньо (ол әлемге әйгілі пианист болған), Антонио Лауро, Виктор Варела, Антонио Эстевес, Эвенсио Кастелланос, Модеста Бор, Пруденсио Эсаа, Мойсейс Молейро, Сильвия Константинидис, Густаво Дудамель, Ильич Ривас, Альфредо Ругелес және Эдуардо Мартурет (олар негізінен халықаралық дирижерлер), Федерико Руис (олар басқа жанрларда да жұмыс істейді) және Висенте Эмилио Сохо (Венесуэла музыкасы мен музыка біліміне қосқан үлесімен танымал). Роберто Русситти де олардың жолын жалғады. Венесуэлада мемлекеттік консерваториялар мен музыка мектептерінің ұлттық желісі бар; сонымен қатар жеке музыка мектептері мен оқу орындары да бар. Музыкаға маманданған немесе музыка бөлімі бар жоғары оқу орындарына Universidad de las Artes кіреді, оның музыка бөлімі бұрынғы Instituto Universitario de Estudios Musicales; Венесуэланың Орталық университеті, музыка орындау және музыкология бойынша, соның ішінде докторлық дипломдар береді; Симон Боливар университеті, оның музыка бөлімі композиция, дирижерлік және музыка білімі салаларында магистр дәрежесін тағайындайды; және Universidad de los Andes. Осы оқу орындарында оқытқан, құрған немесе білім алған көрнекті композиторлар мен музыканттар: Альберто Грау, Изабель Арец, Мария Гинанд (Симон Боливар университетінің Музыка магистрі бағдарламасын құрушылардың бірі), Диана Арисменди, Рикардо Теруэль, Иносенте Карреньо, Адина Изарра, Марианела Ароча, Морис Хассон, Педро Эусташе, Дэвид Асканио, Жозефина Бендетти, Альфредо дель Монако, Альфредо Ругелес, Хумберто Бруни Ламанна, Абрахам Абреу, Альдо Абреу, Акилес Баэс, Пабло Гил, Карлос Дуарте және Сильвия Константинидис. Венесуэлада сондай-ақ 1975 жылы Хосе Антонио Абреу құрған, мүмкіндігі шектеулі балаларға арналған мемлекеттік қаржыландырылатын, ерікті музыка білімі бағдарламасы – El Sistema бар. El Sistema-дан бітірген танымал музыканттардың қатарында Лос-Анджелес филармониясының директоры Густаво Дудамель, Чилидің Ұлттық симфониялық оркестрінің бас дирижері Родольфо Саглимбени, Тусон симфониялық оркестрінің директоры Хосе Луис Гомес, Сан-Диего симфониясының директоры Рафаэль Пайаре, Хьюстон латын американдық филармониясының директоры Гленн Гарридо, Диего Матеус, Ильич Ривас, Доминго Хиндоян және 17 жасында Берлин филармониясының ең жас мүшесі болған контрабасист Эдиксон Руис бар. Симон Боливар симфониялық оркестрі El Sistema ұйымының қолдауымен жұмыс істейді. Венесуэланың басқа симфониялық оркестрлеріне Венесуэла симфониялық оркестрі, Маракайбо симфониялық оркестрі, Муниципалдық симфониялық оркестр және Мерида штатының симфониялық оркестрі жатады.

Композиторлар

Хуана Мария де ла Консепсьон, көбінесе Конни Мендес деп аталады, 1898 жылдың 11 сәуірінде Каракаста дүниеге келді. Ол композитор, әнші, жазушы, карикатурист және актриса болған, 40-тан астам шығарма жазған, мысалы: Yo soy venezolana, Chucho y Ceferina, La Negrita Marisol, Venezuela Habla Cantando және тағы да басқалары. Рубен Седено, Венесуэланың халық және балалар музыкасының композиторы, Венесуэла музыка энциклопедиясында есімдері тіркелген. Әнші, композитор, зерттеуші, суретші және жазушы. Оның ең танымал туындылары: Венесуэланың Рождество репертуарының бөлігі және меццо-сопрано Морелла Муньос орындаған Aguinaldo Que Navidad, Simón Bolívar балалар кантатасы, Misa de mi Tierra және басқалары. Ол INAVI ұлттық халық музыкасы сыйлығын «Nora» вальсімен жеңіп алды. «Азаттық мүсініне салам» әнұраны президент Рональд Рейганның құттықтауын алды. Антонио Лауро классикалық гитараға арналған көптеген шығармалар жазды, аспапқа бейімделген дәстүрлі венесуэлалық вальстер мен халық әндерін өңдеді. Густаво Матаморос – белгілі венесуэлалық композитор, ол дыбыспен тәжірибе жасау және оның адам санасы мен мәдениетімен байланысын зерттейді. Ол негізінен электроакустика, аралас медиа, перформанс, инсталляциялар, радио және мультимедиялық қойылымдар сияқты заманауи техникалармен жұмыс істейді. Қазір АҚШ-та тұрады. Композитор, аранжировщик және музыкалық продюсер Хесус "Чучито" Санояның еңбектері Венесуэланың мәдени мұрасының маңызды бөлігі деп есептеледі.

Белгілі музыканттар мен топтар

Венесуэланың басқа да танымал орындаушылары: Чино и Начо, Франко де Вита, Алирио Диаз, Рубен Риера, Эрнан Гамбоа, Гуальберто Ибаррето, Энрике Идальго, Руди Регаладо, Иса Саноя, Отмаро Руиз, Витас Бреннер, Йордано, Хуан Карлос Салазар, Хуаскар Баррадас, Бильо Фромета, Хомеро Парра, Джерри Вейл, Соледад Браво, Мария Тереза Чачин, Луис Гомес Имберт, Луис Мариано Ривера, Морис Хассон, Луис Лагуна, Арка, Грасиела, Итало Пиццоланте, Сесилия Тодд, Лилия Вера, Ренато Каприлес, Альи Primera, Хосе Луис Родригес, Грасиела Наранхо, Марио Карниэлло, Аарон Рафаэль Серфати, Фрэнк Кинтеро, Генри Мартинес, Педро Эустаке және Альберто Наранхо, сондай-ақ Serenata Guayanesa, Dimensión Latina, Los Cuñaos, Los Cañoneros, Guaco, Fantasmas de Caribe, Mango, Grupo Madera, Percujazz Ensamble, Ensamble Gurrufío, Lloviznando Cantos, Los Chamos және El Trabuco Venezolano топтары және басқалары.

Цитаталар

Брилл, Марк. Латын Америкасы және Кариб теңізі музыкасы, 2-басылым, 2018. Тейлор және Фрэнсис.
Пеньин, Хосе және Уолтер Гвидо. Венесуэла музыкасының энциклопедиясы, 1-том. Каракас. Биготт қоры.
Розенберг, Дэн және Фил Суини. Газбен сальса. 2000. Браутон, Саймон және Эллингхам, Марк; МакКонначи, Джеймс және Дюэн, Орла (ред.), Әлемдік музыка, 2-том: Латын және Солтүстік Америка, Кариб бассейні, Үндістан, Азия және Тынық мұхиты, 624–630-беттер. Rough Guides Ltd, Penguin Books.