Кіріспе

Гессеннің бірінші ландграфы

Генрих I Гессендік "Бала" (немісше: Heinrich das Kind) (24 маусым 1244 – 21 желтоқсан 1308) Гессеннің алғашқы ландграфы болды. Ол Брабант герцогы Генрих II және Тюрингиялық Софияның ұлы еді.

Өмір

1247 жылы Тюрингия ландграфы Генрих Распе ұрпақ қалдырмай қайтыс болғаннан кейін Тюрингия және Гессеннің болашағы туралы жанжал туды. Мұрагерлік Генрих Распенің немересі мен немере қызы арасында дауға түсті: София Генрих Распенің ағасы Людвиг IV-тің қызы болды және ұлы Генрих атынан аймақтарға талап қойды, ал Генрих Ұлы, Мейссен маркграфы, Генрих Распенің әпкесі Юттаның ұлы болды. Тағы бір талапкерлер – Майнц архиепископтары, олар Гессен архиепископтың иелігіндегі жер екенін және Людовингтер әулетінің тоқырауынан кейін оны өздеріне қайтаруға құқылы екендерін мәлімдеді. Гессен ақсүйектерінің қолдауымен София өзінің туысынан Гессенді қорғап қалды, ол 1264 жылы Людовингтер мұрасын бөлісуге келісті: Генрих Мейссен Тюрингияны алды, ал Софияның ұлы Генрих Гессенді мұраға алды. Келесі жылы архиепископ Вернер II фон Эппенштейн Лангсдорф шартында осы нәтижеге келісіп, Генриді өзінің қарауындағы адам және Гессен ландграфы ретінде мойындады. Осы кезде Гессен ландграфтығы Вольфхаген, Зиеренберг, Эшвеге, Альсфельд, Грунберг, Франкенберг және Биденкопф аралығындағы аймақты қамтыды. Сол жылы Генрих Глайберг графтығының бір бөлігін, Гизен қаласымен бірге Тюбинген графтарынан сатып алды. Ландграфтықтың орталығы Кассель және Марбург қалалары болды, Генрих 1277 жылдан бері Кассельде тұрып, ал Марбургта әжесі Әйелі Елизавета жерленген және Генрих Марбург қамалын салған еді.

Наумбургті иелену үшін күрес

Генрих Наумбургты иелену үшін өзінің үстемдігіндегі архиепископпен қайтадан қақтығысқа түсті. 1274 жылы Габсбург королі Рудольф I Генрихтің қудалауға ұшырауына бұйрық берді, бірақ Генрих Рудольфты Богемияның Отакар II-ге қарсы соғыста қолдап, 1276 жылы Венаны бағындыруға көмектескен соң, Рудольф Генрихті қайтадан қызметке орнатты. 1290 жылы Генрих Фрицлар шайқасында архиепископты жеңіп, осыдан кейін өзінің жерін сақтап қала алды. Генрих Брабантқа деген өзінің құқығынан ешқашан бас тартпаса да, ол өзінің туысы Иоанн Брабантты Гелдерн және Люксембургқа қарсы Лимбург мұрагерлік соғысында қолдады.

Патшалық әміршісіне көтерілу

12 мамыр 1292 жылы Генрих Нассау королі Адольф тарапынан рейхсфюрст (мемлекеттік князь) титулымен марапатталды, бұл Гессенді Майнц архиепископының билігінен азат етті. Генрихке Эшвеге және Бойнбург (Сонтрамен бірге) берілді, бұл Гессендегі оның беделін нығайтты. Ол шебер дипломатия арқылы Суден-Аллендорф, Кауфунген, Витценхаузен, Имменхаузен, Гребенштейн, Ванфрид, Штауфенберг, Трендельбург және Рейнхардсвальд қалаларын қолына көшirdi. 1263 жылы Генрих Браншвейг герцогы Оттоның қызы Адельхайдқа үйленді, одан оған төрт қыз және Генрих ("Кіші") және Отто есімді ұлдары дүниеге келді. 1274 жылы Адельхайд қайтыс болғаннан кейін Генрих Клевес графы Дитрих VI-ның қызы Мехтильдке үйленді, одан тағы төрт қыз және Джон мен Луи есімді ұлдары туды.

Мұрагерлік туралы белгісіздік

1292 жылы Генрихтің мұрагері мәселесіне байланысты ішкі дау туды. Мехтильд Клевес өзінің ұлдарына мұраның үлесін талап етті, ал Генрихтің бірінші әйелінен туған ұлдары Генрих пен Отто, жартылай бауырларын мұрадан мүлдем шығаруға талап қойды. Бұл Генрихтің өмірінің соңына дейін жалғасқан азамат соғысына әкеп соқты. Генрих соғыс барысында Марбургте қайтыс болды және ол жерде Санкт-Елизавета шіркеуіне жерленді, бұл шіркеу келесі Ландграфтардың бірнеше ғасыр бойғы қабіріне айналды. Оның өлімінен кейін мұрасы Марбург маңындағы Жоғарғы Гессен (Оберхессен) және Кассель орталығындағы Төменгі Гессен (Нидерхессен) арасында бөлісті. Жоханның кіші інісі Людвиг дін қызметкері болып, 1310 жылы Мюнстер епископы болды.