Уильям Пенн: Англия теңізшісі, саяхатшы және саяси қайраткері
William Penn (Royal Navy officer)
Уильям Пенн (1621-1670) – ағылшын адмиралы, саяхатшы, парламент мүшесі. Пенсильвания штатының негізін қалаушы Уильям Пенннің әкесі. Теңіз шайқастарында болған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Англия Корольдік теңіз күштерінің адмиралы, саясаткер және парламент мүшесі Сэр Уильям Пенн (23 сәуір 1621 – 16 қыркүйек 1670) 1660 жылдан 1670 жылға дейін Халық қабылдауында отырған ағылшын адмиралы және саясаткері болды. Ол қазіргі АҚШ-тың Пенсильвания штатының негізін қалаушы Уильям Пенннің әкесі.
English Royal Navy admiral, politician and member of parliament
Sir William Penn (23 April 1621 – 16 September 1670) was an English admiral and politician who sat in the House of Commons from 1660 to 1670. He was the father of William Penn, founder of the colonial Province of Pennsylvania, which is now the US state of Pennsylvania.
Ерте өмір
Пенн Бристольдегі Сент-Томас қауымында, капитан Джайлс Пенн, ағылшын әскери адамы және Сале консулы, мен оның әйелі Джоан Гилберт отбасында дүниеге келді. Теңіздегі тәжірибесін әкесінің жанында өтті.
Penn was born in St Thomas Parish, Bristol to Captain Giles Penn, English militar and consul of Salé and his wife Joan Gilbert. He served his apprenticeship at sea with his father.
Теңіз мансабы
1642–1646 жылдардағы Бірінші ағылшын азаматтық соғысында ол Парламент жағында күресті және Ирландия теңіздерінде корольге қарсы эскадрильядағы кемеге қолбасшылық етті. Бұл қиын қызмет болды, күш-қуат пен теңізшілік шеберлікті қажет етті. 1648 жылы ол тұтқындалып, Лондонға жіберілді, бірақ көп ұзамай босатылып, «Ассиранс» кемесінің контр-адмиралы ретінде қайта жіберілді. Тұтқындалу себебі әлі белгісіз, бірақ ол корольдің жақтастарымен байланыс жасады деген күдік туған болуы мүмкін. Бұл осылай болған болуы ықтимал, себебі 1660 жылғы жаңаруға дейін ол парламентке немесе Кромвельге қызмет етіп, корольдің ирландиялық достарының тартылып алынған жерлеріне ие болуға тырысқандықтан, роялистермен үнемі байланыста болды, олардың қызметі пайдалы болғанда ғана. 1650 жылдан кейін Пенн Атлант мұхитында және Жерорта теңізінде Принц Руперттің басшылығындағы роялистерді қуған оңтүстік флоттың бас қолбасшысы болды. Ирландияның Корк графтығындағы Макрум шайқасынан кейін оған Макрум қамалы сыйланды. Ол осы қызметте соншалықты белсенді болды, 18 наурыз 1651 жылы үйіне оралғанда, бір жылдан астам уақыт бойы құрлыққа аяқ баспағанын мақтанды. Бірінші ағылшын-голландия соғысында (1652–1654) ол Англияның Ортақ Достастығының флотында қызмет етті, Кенттік шоқ (1652), Портленд, Габбард және Схевенинген (1653) шайқастарында эскадрильяларға қолбасшылық етті. Соңғы шайқаста оның кемесіндегі мерген голландия адмиралын және флот командирін Мартен Тромпты голландиялық флагмандық «Бредероде» кемесінде өлтірді. 1654 жылы ол флотты корольге беруді ұсынды, бірақ сол жылдың қазан айында Кромвель жіберген Батыс Үндістанға экспедицияда теңіз командалығын қабылдаудан тартынбады. 1655 жылы ол Ла-Испаниолаға сәтсіз шабуыл жасаған флотқа қолбасшылық етті. Сан-Домингодағы ұятты жеңіліске ол жауапты емес, ол әскерлер арасындағы үрейге байланысты болды. Ямайка Христофер Колумбтың мұрагерлері билік еткен, бірақ аралға католик шіркеуі біртіндеп үстемдік құрды. Шіркеудің күшейгенінен кейін крипто-еврей халқы Британдықтарға көмектесті, олар Одақ режимі үшін бұл аралды басып алды, ал Пенн онда Ямайка бекетін құрды. Олар оралғаннан кейін ол және әскери әріптесі Роберт Вениблз Тауэрге жіберілді. Ол қарапайым түрде мойынсұнып, босатылғаннан кейін Ирландияда алған жерлеріне қайтты. 1658 жылдың 20 желтоқсанында Пенн Генри Кромвельдің Дублин сарайында рыцарь атағын алды, бірақ 1660 жылдың мамырындағы жаңару кезінде Протектораттың құрметі ұмытылды.
In the First English Civil War of 1642–1646, he fought on the side of the Parliament, and commanded a ship in the squadron maintained against the king in the Irish seas. The service was arduous and called for both energy and good seamanship. In 1648, he was arrested and sent to London, but was soon released, and sent back as rear admiral in the Assurance. The exact cause of the arrest remains unknown, but it may be presumed that he came under suspicion of corresponding with the king's supporters. It is highly probable that he did so, for, until the Restoration of 1660, he was regularly in communication with the Royalists, while serving the parliament, or Cromwell, so long as their service was profitable, and making no scruple of applying for grants of the confiscated lands of the king's Irish friends. After 1650, Penn served as commander in chief of the southern fleet in the Atlantic and in the Mediterranean in pursuit of the Royalists under Prince Rupert. After an action at Macroom in County Cork, Ireland he was awarded Macroom Castle. He was so active on this service that when he returned home on 18 March 1651 he could boast that he had not put foot on shore for more than a year. In the First Anglo Dutch War (1652–1654), he served in the navy of the Commonwealth of England, commanding squadrons at the battles of the Kentish Knock (1652), Portland, the Gabbard and Scheveningen (1653). In this last battle, a sniper from his ship killed Dutch admiral and fleet commander Maarten Tromp on the Dutch flagship Brederode. In 1654, he offered to carry the fleet over to the king, but in October of the same year he had no scruple in accepting the naval command in the expedition to the West Indies sent out by Cromwell. In 1655, he commanded the fleet that launched a bungled attack on La Hispaniola. He was not responsible for the shameful repulse at San Domingo, which was due to a panic among the troops. Jamaica was ruled by the heirs of Christopher Columbus, until gradually the Catholic Church grew to dominate the island. The crypto Jewish population following the strengthening of the church aided the English who seized the less desirable island for the Commonwealth régime, and Penn established the Jamaica Station there. On their return, he and his military colleague, Robert Venables, were sent to the Tower. He made a humble submission, and when released retired to the estates of confiscated land he had received in Ireland. On 20 December 1658, Penn was knighted by Henry Cromwell at Dublin Castle, but the Protectorate honour passed into oblivion at the Restoration in May 1660.
Саяси мансап
1660 жылдың сәуір айында Пенн Веймут пен Мелкомб Регис Парламентінің мүшелерінің бірі болып сайланды және Конвент Парламентіне қатысты. Ол Реставрацияда шағын рөл атқарды: 1660 жылдың мамыр айында ол Сэндвич графының «Насеби» (кейін «Корольдік Чарльз») кемесінде болды, ол Голландия Республикасындағы Амстердамнан Англияға король Чарльз II-ні қайта әкелу үшін жіберілді. Саяхат барысында Пенн жақын арада Лорд-адмирал болып тағайындалатын Йорк герцогымен танысты және оның ықпалында болды. 1661 жылы Пенн Кавальер Парламентіне Веймут пен Мелкомб Регистің өкілі болып қайта сайланды. Екінші ағылшын-голландия соғысында ол 1665 жылғы Лоустофт шайқасында Йорк герцогы Джеймстің басшылығымен тудың капитаны болды, сондай-ақ сол жылы, подаградан зардап шегуіне қарамастан, Рютерді тоқтатуға жіберілген флоттың адмиралы болды. Пенн жоғары мінезді адам болмаса да, ағылшын теңіз тарихында маңызды тұлға болып табылады. Парламент үшін адмирал және теңіз генералы ретінде ол 1653 жылы ағылшын теңіз флоты үшін бірінші тактикалық нұсқаулықты – «Теңіздегі командирдің міндеттері» (1664, Сэр У. Пенннің нұсқаулары) жасауға көмектесті. Бұл нұсқаулық «Йорк герцогының желкендеу және шайқасу нұсқауларының» негізіне айналды, ол теңіз флотының дәстүрлі тактикалық қағидаларын ұзақ жылдар бойы сақтап келді. Пенн барынша оттық күшті қолдану үшін тізім бойынша шайқасуды қолдаушылардың бірі болды.
In April 1660, Penn was elected as one of the Members of Parliament for Weymouth and Melcombe Regis and sat in the Convention Parliament. He played a small part in the Restoration: in May 1660 he was on the Earl of Sandwich's ship, the Naseby (later the Royal Charles), which was sent to bring King Charles II home to England from his exile at Amsterdam in the Dutch Republic. During the voyage, Penn made himself known to the Duke of York, who was soon to be appointed Lord High Admiral, and with whom he had a lasting influence. In 1661, Penn was re elected as a member for Weymouth and Melcombe Regis in the Cavalier Parliament. In the Second Anglo Dutch War, he was flag captain at the Battle of Lowestoft (1665), serving under James, Duke of York, and later in the same year was admiral of one of the fleets sent to intercept Ruyter, despite suffering from gout. Although Penn was not a high minded man, he is a figure of considerable importance in English naval history. As admiral and General at Sea for Parliament, he helped in 1653 to draw up the first code of tactics provided for the English navy, Duties of a Commander at Sea, 1664, Instructions by Sir W. Penn. It became the basis of the "Duke of York's Sailing and Fighting Instructions", which continued for long to supply the orthodox tactical creed of the navy. Penn was an early proponent of fighting in line ahead, so as to bring as much firepower as possible to bear.
Мұра
Пенннің ересек өмірінің негізгі көзі – оның Теңіз кеңесіндегі әріптесі және Сейтинг-Лейндегі көршісі Сэмюэл Пеппистің күнделігі. Алайда, Пеппистің бағалаулары Пеннге деген қызғанышымен жұмсатылуы керек. 1660 жылы Пенн Теңіз флотының комиссары болып тағайындалды, онда ол актінің хатшысы Пепписпен бірге жұмыс істеді. Пеппис берген "надан адам" немесе "жалған алаяқ" сипаты, оның туралы басқа да көп мәліметтермен сәйкес келеді. Ол сондай-ақ шебер теңізші және жақсы жауынгер болған. Пеппис пен Сандвич графы сияқты Пенн де Реставрация кезінде өзінің мәртебесін сақтап қалған "орташа" дөңгелекбас болды. Пенн Пеппистің күнделігінде бірнеше рет кездеседі. 1666 жылдың 5 сәуіріндегі әдеттегі жазбасында: "Сэр У. Пеннің жалғандығы мен әдепсіздігі адамды ақылдан шығарарлық". Ол сондай-ақ 1665 жылғы жазбада айтылған, онда былай делінген: "Түнде үйге және [шатырға] көтерілдік, бірақ күтпегендей, Сэр У. Пен кеңсесінің үйіне лас құмыра лақтырғаннан қорқып, қайтадан төмен түстік". 1666 жылдың 4 шілдесіндегі күнделік жазбасында Пенннің Төрт күндік шайқастан қандай сабақ алуға болатыны туралы толыққанды талдауы бар, ол "Ол маған өте ұқтымды түрде сөйледі, сондықтан осы түнде оның сөздерін тыңдағаннан ләззат алдым, бұрын ешқашан оның айтқан сөздерінен осындай ләззат алған емеспін" деген тұжырыммен аяқталады. Батыс аймағының тумасы ретінде, сэр Уильям Пенн Бристольдегі Сент-Мэри Редклифф шіркеуіне жерленген. Оның шлемі мен жартылай қаруы, сондай-ақ ол шайқаста басып алған голланд кемелерінің жыртылған тулары қабырғаға ілінген. Оның Лейли салған портреті, Лоустофт ту тіккендері сериясының бір бөлігі, Гринвичтегі Суреттер залында сақталған. Оның қайтысынан кейін оның ұлы Уильям, әкесіне қарыз болған ақшаның орнына американдық колониялардағы жерді қабылдады. Уильям Пенн бұл жерді "Жаңа Уэльс" деп атағысы келді, бірақ Мемлекеттік хатшы, Жеке кеңес мүшесі және уэльстік Леолин Дженкинс бұған қарсылық көрсетті. Пенн оның орнына "Силвания" деген атауды ұсынды. Кеңес кейін бұл жаңа атауды марқұм адмирал Уильям Пенннің әкесінің құрметіне "Пенн" префиксін қосып өзгертуге шешім қабылдады. Уильям Пенн наразылық білдіргенімен, ол оны мәжбүрлі түрде қабылдады.
A key source for the adult life of Penn is the diary of his colleague at the Navy Board, and next door neighbour in Seething Lane, Samuel Pepys. However, Pepys's assessments have to be tempered by the jealousy that he evidently held for Penn. In 1660, Penn was appointed a Commissioner of the Navy Board, where he worked with Pepys, Clerk of the Acts. The character of "mean fellow", or "false knave", given him by Pepys is borne out by much that is otherwise known of him. He also was an excellent seaman and a good fighter. Like Pepys and the Earl of Sandwich, Penn was a "moderate" Roundhead who succeeded in maintaining his position at the Restoration. Penn appears several times in Pepys diary. A typical entry from 5 April 1666 reads, "To the office, where the falsenesse and impertinencies of Sir W. Pen would make a man mad to think of." He is also referenced in an entry from 1665, which states, "At night home and up to the leads [roof], were contrary to expectation driven down again with a stinke by Sir W. Pen's shying of a shitten pot in their house of office". The diary entry for 4 July 1666 includes a long account of Penn's analysis of what was to be learned from the Four Days' Battle, which ended with the statement, "He did talk very rationally to me, insomuch that I took more pleasure this night in hearing him discourse then I ever did in my life in anything that he said." As a native of the West Country, Sir William Penn is buried in the church of St Mary Redcliffe in Bristol. His helm and half armour are hung on the wall, together with the tattered banners of Dutch ships that he captured in battle. His portrait by Lely, part of the Flagmen of Lowestoft series, is in the Painted Hall at Greenwich. After his death, his son, William, accepted the grant of land in the American colonies in lieu of money owed by the Crown to his father. William Penn had wanted to call the land "New Wales", which was objected to by the Secretary of State, Privy Council member and Welshman Leoline Jenkins. Penn instead put forward the name "Sylvania". The Council then chose to tweak this new name a bit by adding the prefix "Penn" to honour the late Admiral, William Penn's father. After some protestation from William Penn, he reluctantly accepted it.