Кіріспе

Лопи () – Финляндиядағы муниципалитет. Ол Оңтүстік Финляндия провинциясында орналасқан және Хамеенлинна қаласынан оңтүстікке қарай шамамен 50 километр (30 шақырым) қашықтықта орналасқан Канта-Хяме аймағының бір бөлігі болып табылады. Лопи 1632 жылы құрылған. Муниципалитетте халқы бар және ауданы құрайды, оның бөлігі су. Жергілікті халықтың әңгімелеріне сәйкес, Лопидің Кааккомякиінде ежелгі заманда алып шайтан мекен еткен. 17 ғасырда Лопидің ескі шіркеуі, Әулие Бригитта шіркеуі салынғанда, шайтан құрылысты бұзуға тырысып, шіркеу қоңырауының соғысына ашуланды. Шайтан шіркеудің қоңырау мұнарасын қиратуға тырысып, үлкен тас лақтырды. Бірақ тас шіркеуден асып, Лоппиярви көлінің жағалауындағы Тииринкаллиоға түсті, содан кейін көлге құлады. Көлдегі тас апат әкелді: мал ауырып, жануарлар өлді. Сондықтан ауыл тұрғындары тасты жартасқа көтеріп, малдың ырысы қайта келді. Лопи ең алдымен картоп өсіруімен танымал, ал картоп муниципалитеттің ресми өсімдігі деп есептеледі. 1980 жылдары Лопи еншісіндегі дәстүрлі тағам ретінде арпа ұнынан жасалған картоп қосылған тағам және жуас қойжекей сорпасы, сондай-ақ тәтті картоптан жасалған ысталған тағам мен ет соусы аталды.

Тарих

Лоппи Тавастияның тарихи провинциясының бір бөлігі. Алғашқыда ол Жаңқала шіркеуіне қарасты. 16 ғасырда құрылған Лоппи шіркеуінің қарамағында қазіргі Лоппи ауылдарының жетісі ғана болды: Лейлиайнен, Саджаниеми, Йоентака, Лоппи, Хунсала, Тевянтё және Пилпала. Басқа ауылдар тікелей Жаңқалаға бағынды. 1632 жылы Лоппи дербес приход болып құрылды. Оған кейін Лоппиге қосылған басқа ауылдар да кірді, сондай-ақ 1579 жылға дейін Жаңқаланың бір бөлігі болған, кейін Нурмиярвиге өткен Китяйя (қазіргі Хювинкяаның бөлігі) да кірді. Бірақ Ватсия үйі Лоппиге қатысты күйінде қалды. Лоппи әкімшісінің аумағы шіркеу әкімшісінен әлдеқайда кең болды. 1926 жылы Риихимяки қаласы құрылғанда, Китяйя ауылындағы Ватсия үйі Лоппиден Риихимякиге көшірілді. 1907 және 1954 жылдар аралығында Риихимяки мен Лоппи арасында өнеркәсіпші Х.Г. Палогеймо салған тары жол байланысы болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Лоппиде 1100-ге жуық карелиялық көшіп келген адам тұрды. Олардың көп бөлігі, шамамен 900-і Каменогорск приходынан келгендер еді.

География

Лоппидің батыс бөлігіне дейін созылған Таммеланың орманды жотасы және муниципалитет аумағынан өтетін Салпауселка, солтүстіктегі Кокемяки өзенінің су алабы мен оңтүстікке ағатын кішігірім өзендердің алаптары арасындағы суайдырғыш шекараны құрайды. Солтүстікке қарай ағатын су жолдары Каартьярви және Лоппи көлдерінен басталып, Янаккаланың Кернала көлінде бірігеді. Хирвиярви көлі оңтүстік-шығыста Лоппи, Рихимяки және Хивинкяа шекарасында Ванта өзенінің су алабына құяды, ал оңтүстіктегі Ляйлиайненде Кехясярви көлі құяды. Лоппидің оңтүстік-батыс бөлігіндегі Керитти және Пунелия көлдері Лохья көлі арқылы ағатын Свартан өзенінің су алабына жатады. Лоппидің солтүстік-батыс бұрышында орналасқан Пяярви көлі Кокемяки өзенінің су алабындағы Лоимийоки өзенінің бассейніне кіреді.

Ауылдар

Муниципалитетте үш үлкен ауыл бар: Лоппи (Кирконкиля), Лаунонен және Лейлиайнен. Муниципалитет тұрғындарының көп бөлігі осы ауылдарда тұрады, себебі олар муниципалитеттегі маңызды басты жолдардың бойында орналасқан. Басқа (кішірек) ауылдар: Хевосоя, Хирвиярви, Хунсала, Йоентака, Корму, Мецакиля, Оурайоки, Пилпала, Рэйскля, Саджаниеми, Сало, Тевенто, Топено және Вояккала.

Қызметтер

Лоппидегі алғашқы медициналық көмек Риихимяки облыстық денсаулық сақтау орталығы арқылы жүзеге асырылады. Шұғыл жағдайларда, емдеуді түнгі уақытта Хеменинна қаласындағы Kanta Hämeen keskussairaala орталық ауруханасының жедел жәрдем бөлімшесінен алуға болады. Лоппи муниципалитетінде жеті бастауыш мектеп және бір орта мектеп бар. Etelä Hämeen Tanssiopisto – Майю Милад құрған би колледжі, оның бас залы Лоппи шіркеуінің орталық бөлігінде орналасқан. Лоппи кітапханасы 1852 жылы негізі қаланды және Тавастиядағы үшінші ескі кітапхана болып есептеледі. Кітапхана 1988 жылы қазіргі ғимаратына көшті.

Көрікті жерлер

Лоппиде Киелі Биргитта шіркеуі орналасқан. Оны көбінесе Санта-Пиржо деп атайды, Пиржо – Биргитта есімінің фин тіліндегі нұсқасы. Бұл шіркеу Финляндиядағы ең көне ағаш шіркеулердің бірі, шамамен 300 жылдық тарихы бар. Маршал Маннергеймнің "Маршалдың үйі" (фин тілінде Марскин Мая) деп аталатын аңшылық үйі 1942 жылы Ұлттық соғыс кезінде Карелиядан Лоппиге көшірілді. Ол Пунелия көлінің жанында орналасқан және қазіргі таңда мейрамхана және мұражай болып жұмыс істейді. Вояккала ауылында жазда танымал би алаңы – Вояккала би алаңы (Vojakkalan lava) бар, ол сахналық билерге де, басқа да шараларға да қолайлы. Ряйскяля әуежайы Лоппиде орналасқан. Онда Финляндия спорттық авиация академиясы орналасқан және Финляндиядағы ең жұмысты әуежайлардың бірі.