Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Корсхолм () – Финляндияның батыс жағалауында орналасқан муниципалитет. Корсхолм Остроботния аймағында, Ботния шығанағының жағасында жатыр. Корсхолмның халқы шамамен адамды құрайды, ал аймақтың халқы шамамен адамды құрайды. Бұл Финляндиядағы ең көп халқы бар муниципалитет. Вааса қаласы 1606 жылы Корсхолм приходында құрылған және қазіргі таңда муниципалитет қаланы толықтай қоршап тұр. Бұл жағалауға жақын, көбінесе ауылдық муниципалитет, ауылдық ландшафттан және үлкен, бөлінген архипелагтан тұрады. Әкімшілік орталығы – Смедсби, ол Вааса орталығынан 8-ші Финляндия ұлттық жолы бойында орналасқан. Корсхолм – фин және швед тілдерін ресми тілдер ретінде пайдаланатын екі тілді муниципалитет. Халықтың құрамында фин тілінде сөйлейтін, швед тілінде сөйлейтін және басқа тілдерде сөйлейтін адамдар бар.
Korsholm (; ) is a municipality in Finland, located on the west coast of the country. Korsholm is situated in Ostrobothnia, along the Gulf of Bothnia. The population of Korsholm is approximately , while the sub region has a population of approximately It is the most populous municipality in Finland. The town of Vaasa was founded in Korsholm parish in 1606 and today the municipality completely surrounds the city. It is a coastal, mostly rural municipality, consisting of a rural landscape and a large, fractured archipelago. The administrative center is Smedsby, situated from Vaasa center along Finnish national road 8. Korsholm is a bilingual municipality with Finnish and Swedish as its official languages. The population consists of Finnish speakers, Swedish speakers, and speakers of other languages
География
Ол Батыс Финляндия провинциясында орналасқан және Остроботния аймағының бір бөлігі болып табылады. Әкімшілік бірлік орталық аудандардан, оңтүстік жазықтан және кең аралдар тобынан тұрады. Аралдардың бір бөлігі ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген Кваркенге жатады. Корсхолмның ең танымал нысандарының бірі – Финляндиядағы ең ұзын көпір, Реплот көпірі. Көпір Реплот аралын материкке қосып тұрады. Финляндиядағы екінші ең көне тас көпір, әлі де пайдаланылып келе жатқан, Корсхолмдағы Тоби ауылында орналасқан. Аралдар тобының ірілеріне Реплот, Бьёркё, Кёклот, Панике және Вальсёрна аралдары жатады. Жағалау бойымен Корсхолм екі өзен сағасына дейін созылады: Кирёнйоки өзені Ботния шығанағының Вассор шығанағына құяды, ал Лайхианйоки өзені Вааса қаласы орналасқан шығанаққа, яғни Ванакаунгуинлахтиға құяды.
It is located in the province of Western Finland and is part of the Ostrobothnia region. The municipality consists of the central areas, the southern plain, and the extensive archipelago. Parts of the archipelago belong to the UNESCO World Heritage Site of Kvarken. One of Korsholm's more notable landmarks is that it holds Finland's longest bridge, the Replot Bridge. The bridge connects the island of Replot to the mainland. Finland's second oldest stone bridge that is still in use, can also be found in Korsholm, in the village of Toby. Major islands in the archipelago include Replot, Björkö, Köklot, Panike and the Valsörarna archipelago. Along the coast, Korsholm extends to two river outlets: Kyrönjoki river flows into the Vassor bay of the Gulf of Bothnia, and the Laihianjoki river flows into Vanhankaupunginlahti, the bay on whose shore the city of Vaasa is located.
Атауы
Мұстасаридің түпнұсқа фин атауы "Қара арал" орта ғасырлардағы өрттен тазартылған немесе теңізден жақындағанда қараңғы көрінетін арал болған болуы мүмкін. Изостатикалық көтерілуге байланысты, бұл аймақ қазір құрлықтың ішкі бөлігінде орналасқан. Бұл приход алғаш рет 1348 жылы Мұстасари приходы ретінде айтылған. Швед тілінде айтылуы Муссорға ұласты, бірақ Мұстасари түрі қауымдастықта қолданыста болды. Жазба фин тілінің негізін қалаушы Микаэль Агрикола 1530 жылы оны Mustsåår деп жазған. Олаус Магнус 1539 жылғы "Карта Марина" картасында оны Мостесар деп көрсеткен, онда қамал жеке "Корсхолм" деп белгіленген. 1606–1611 жылдары ол Муссар деп аталды, бірақ 1611 жылы Вааса қаласы осы приходта құрылды, соның салдарынан приход Вааса деп аталды. 1772 жылы "Вааса қаласы және Мұстасаари қосымшасы" деп, ал 1807–1867 жылдары "Вааса және Мұстасаари приходтық ауданы" деп аталды. Одан бері Вааса дербес приход болып табылады. 1927 жылы муниципалитет орта ғасырлық Корсхолма қамалының атымен швед тілінде Корсхолм деп аталды.
The original Finnish name Mustasaari "Black Island" may have been a medieval island cleared by a wildfire or an island that looks dark when approaching from the sea. Due to isostatic uplift, the area referred to is now inland. The parish is first mentioned as Mustasaari parish in 1348. In Swedish, the pronunciation developed into Mussor, although the form Mustasaari remained in use in the community. Mikael Agricola, the founder of written Finnish, spelled it Mustsåår in 1530. Olaus Magnus spelled it as Mostesar in his 1539 map, Carta Marina, where the castle appeared separately as "Korsholm". In 1606–1611, it was known as Mussar, but in 1611 the city of Vaasa was founded in the parish and thus the parish was known as Vaasa. In 1772, it was known as "city of Vaasa and Mustasaari annex", and in 1807–1867 "parish of Vaasa and Mustasaari". Since then, Vaasa has been an independent parish. The municipality was named Korsholm in Swedish in 1927, after the medieval Korsholma castle.
Орта ғасырлар
Корсхолмнің тарихы 1348 жылға дейін жетеді. Сол жылы Корсхолм сауда еркіндігі туралы патшалық хатта алғаш рет жазбада айтылған. Сондықтан муниципалитет 1998 жылы 650 жылдығын тойлады. 14 ғасырдың ортасында Корсхолм аралында Әулие Мария шіркеуі салынды. Бүкіл Остроботния жүздеген жылдар бойы Корсхолм қамалынан (Хриссеборг) басқарылды. Әулие Мария шіркеуінің қираған қалдықтары мен Корсхолм қамалының орны қазір Ваасаның ескі қаласында (Га́мла Ва́са) орналасқан.
Korsholm has a history that can be dated back to 1348. In that year Korsholm was mentioned for the first time in writing in a royal letter concerning freedom of commerce. Therefore, the municipality celebrated its 650th anniversary in 1998. In the mid 14th century Saint Mary's Church was built in Korsholm island. The whole of Ostrobothnia was governed for hundreds of years from Korsholma Castle (Chrysseborg). The ruins of Saint Mary's Church and Korsholm Castle are now in the old town of Vaasa (; Gamla Vasa).
1973 жылғы бірігу
Бүгінгі Корсхолм муниципалитеті 1973 жылы біріктірілген бес кіші муниципалитеттен тұрады: орталықтағы Корсхолм, алыс архипелагтағы Реплот және Бьёркоби, оңтүстік жазықтағы Сольф және шығыс жазықтағы Квевлакс. Жаңа, үлкен муниципалитетті көрсететін Корсхолм гербіндегі мотив – қызыл фонда өрілген бес алтын жіп.
Today's Korsholm municipality consists of five smaller municipalities that were merged in 1973: Korsholm in the center, Replot and Björköby in the far archipelago, Solf in the southern plain and Kvevlax in the eastern plain. To reflect the new, larger municipality the motif in the Korsholm coat of arms is five intertwined golden threads on a red background.
Демография
Корсхолм муниципалитетінің халқы өмір сүруге жарамдылығы және денсаулығы бойынша 5/5, ал атмосферасы (мысалы, білім беру, қылмыс және бос уақытты өткізуге қатысты) бойынша 4/5 баға алды, бірақ экономикасы бойынша 2/5 ғана. Көрсеткіштер зорлық-зомбылық қылмыстары бойынша ерекше жақсы: 1000 тұрғынға 1,9 жағдай тіркелді, ал ұлттық орташа көрсеткіш 5,6. Алкоголизм мен басқа да тәуелділіктер деңгейі 1000 тұрғынға 0,6 адамды құрайды, ұлттық орташа көрсеткіш 3,3. Жастар арасында темекі шегу көрсеткіші 6,0%, ал ұлттық орташа көрсеткіш 14,2%. Басты алаңдаушылықтар экономикалық мәселелерге байланысты: жұмыспен қамтудың өзін-өзі қамтамасыз ету деңгейі 57% (ұлттық орташа көрсеткіш 89%), меншік капиталының үлесі төмен (34,8% - 51,9%), қарыздық жүктеме салыстырмалы түрде жоғары (70,4% - 48%), муниципалды салық мөлшерлемесі ұлттық орташа деңгеймен (20,75%) бірдей болса да. Корсхолмде өнеркәсіп өте аз дамыған, ал Вааса қаласына жұмысқа бару жиі кездеседі. Корсхолм көші-қон арқылы тұрғындарды жоғалтпайды және көбейтілмейді.
The municipality has a population of Korsholm was rated 5/5 for viability and health and 4/5 for atmosphere (concerning e. g. education, crime and leisure), but only 2/5 for economy. Exceptionally good results were found in violent crime, which occurs at a rate of 1.9 per 1,000 inhabitants vs. the national average of 5.6, in the number of alcoholics and other addicts, at 0.6 per 1,000 inhabitants, vs. the national average of 3.3, and the proportion of youth smoking at 6.0%, vs the national average of 14.2%. Concerns were mainly economic: the employment self sufficiency is only 57% vs. 89%, the equity ratio is poor (34.8% vs. 51.9%) and indebtedness is relatively high (70.4% vs. 48%), despite the municipal tax being the same as the national average (20.75%). Korsholm has relatively little industry and commuting to Vaasa is very common. Korsholm is neither losing nor gaining inhabitants by migration.