Кіріспе

1604 жылғы Роберт Кодрейдің ағылшын сөздігі

"Альфабеттік кесте" – Роберт Кодрей жасаған және алғаш рет 1604 жылы Лондонда жарияланған ағылшын тіліндегі алғашқы бір тілді сөздіктің қысқартылған атауы. Бұл еңбек өзінің түріндегі алғашқы жинақ болғандықтан маңызды, бірақ көлемі шағын. Бар болғаны 120 беттен тұрады және 2543 сөзді өте қысқа (көбінесе бір сөздік) анықтамаларымен қамтиды. Көп жағдайда бұл тек синонимдердің тізімі болды. Кодрей таңдаған сөздер кейде түсініксіз және ретсіздей көрінуі мүмкін, алайда мақсаты – баспа ісінің дамуымен және ағылшын тіліндегі Библияның таралуымен байланысты қолданысқа енген сирек кездесетін сөздерді түсінуге көмектесу болды. Сөздіктің мақсаты "білімі аз адамдардың пайдасы мен көмегі үшін" деп көрсетілген. Келесі он жылдықтарда көптеген басқа ағылшын сөздіктері жарық көрді.

Егжей-тегжейлер

"А Table Alphabetically" кітабының толық атауы – "А Table Alphabetically, еврей, грек, латын және француз тілдерінен алынған қиын, жиі қолданылатын ағылшын сөздерін дұрыс жазу және түсінуді қамтитын және үйрететін кітап. Оның түсіндірмесі – қарапайым жазу арқылы берілген ағылшын сөздері, әйелдердің, джентльмендердің немесе кез келген білімі жетілмеген адамдардың пайдасы үшін жинақталған. Осы арқылы олар оңайырақ және еркін сөйлей алады, көптеген қиын ағылшын сөздерін жақсырақ түсіне алады, оларды Қасиетті кітаптарда, уағыздарда немесе басқа жерлерде естіп немесе оқып, өздері де қолдана алады." Қазіргі ағылшын тіліне аударғанда, атауы былай болады: "Әліпбилік тәртіппен құрастырылған кесте, еврей, грек, латын немесе француз тілдерінен алынған ағылшын сөздерін дұрыс жазу және түсінуді қамтиды және үйретеді. Ағылшын тіліндегі қарапайым сөздермен түсіндірме берілген, әйелдердің, джентльмендердің немесе кез келген білімі жетілмеген адамдардың пайдасы үшін жинақталған. Осылайша олар ағылшын тіліндегі көптеген қиын сөздерді, оларды жазбаларда, уағыздарда немесе басқа да жерлерде естіген немесе оқыған кезде оңайырақ және жақсырақ түсіне алады, сондай-ақ оларды өздері дұрыс қолдана алады." "А Table Alphabeticall" кітабы Лондонда жарық көрген. 1604 жылғы басылымын "I. R." (И. Робертс) Эдмунд Уивер үшін басып шығарған (қатысты мәліметтерде "Эдмунд Уивер" деп көрсетілген). Кітаптарда "1604 жылы Пауль шіркеуінің үлкен солтүстік есігіндегі дүкенінде сатылады" деген жазба бар. "А Table Alphabeticall" кітабының танымал болуына себеп болды. 1609 жылы екінші, 1613 жылы үшінші, ал 1617 жылы төртінші басылымдары жарық көрді. Екінші және үшінші басылымдарын "T. S." Эдмунд Уивер үшін Лондонда басып шығарды. Үшінші басылым "R. C. жазған, жаңадан түзетілген және қазір қолданылып жүрген көптеген сөздермен кеңейтілген" және "Legere, et non intelligere, neglegere est" ("Оқып, түсінбеу – назарсыздық") деген жазуды қамтиды. Бұрынғыдай, осы жаңа басылымдар да "Пауль шіркеуінің үлкен солтүстік есігіндегі дүкенінде сатылатын болды". Алғашқы басылымда 2543 сөз тізімделген. Кітаптың көлемі әр келесі басылыммен артып, 1617 жылғы төртінші басылымда 3264 сөз анықталды. Қазіргі сақталған жалғыз данасы Оксфордтағы Бодлеан кітапханасында бар. Оксфорд ағылшын сөздігінің (OED) редакторлары тарихи кіріспеде Каудрейдің "А Table Alphabeticall" кітабына сілтеме жасайды, бірақ атын атамайды. "Каудрейдің 1604 жылғы кішкентай кітабын 1933 жылғы толық Оксфорд сөздігімен салыстыру – түпнұсқадағы емен бұршағын одан өскен алып еменнің қасына қоюға тең."