Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік-Батыс Финляндиядағы қала, Финляндия
City in Southwest Finland, Finland
Сало – Финляндияның оңтүстік-батыс ішкі аймағында орналасқан қала. Салоның халқы шамамен адамды құрайды, ал аймақтың халқы шамамен адамды құрайды. Сало – Финляндиядағы ең көп халқы бар муниципалитет және елдегі ең көп халқы бар 24-ші қалалық аймақ. Сало Оңтүстік-Батыс Финляндияда орналасқан. Салоның ауданы шаршы километрді құрайды, оның шаршы километр су. Сало – ел астанасы Хельсинкиден (шақырым) және провинция астанасы Туркудан (шақырым) арақашықтықта орналасқан шағын қала. Қаланың осы ірі қалаларға жақын орналасуы Салоның бизнес секторының дамуына әсер етті. Бұған қоса, ауыл шаруашылығы да маңызды рөл атқарады. Сало Коски-Тло, Лохья, Кимтоён, Мартила, Паймио, Расеборг, Сауво және Сомеромен шекаралас. Сало сондай-ақ Миннесота штатындағы Сент-Энтони ауылымен бауырластық байланыста. Бұрын Сало тұтыну электроникасы және ұялы телефон өнеркәсібімен танымал болған. Nokia және қысқа мерзімге Microsoft Mobile қалада өндіріс орнын иеленді. Алайда, 2015 жылы зауыт жабылып, нәтижесінде жұмыссыздық деңгейі жоғарылады. Сало – Финляндияның бұрынғы президенті Саули Ниинистең туған жері.
Salo is a town in Finland, located in the southwestern interior of the country. The population of Salo is approximately , while the sub region has a population of approximately It is the most populous municipality in Finland, and the 24th most populous urban area in the country. Salo is located in the Southwest Finland. Salo covers an area of of which is water. Salo is a small city located between the capital Helsinki ( away) and the provincial capital Turku ( away). The city's proximity to these larger cities has contributed to the growth of Salo's business sector. Additionally, farming plays a significant role in the area. Salo shares borders with Koski Tl, Lohja, Kimitoön, Marttila, Paimio, Raseborg, Sauvo and Somero. Salo is also twinned with Saint Anthony Village in Minnesota. Salo was previously recognised for its significant consumer electronics and mobile phone industry. Nokia, and briefly Microsoft Mobile, operated a manufacturing plant in the town. However, the plant was closed in 2015, resulting in high unemployment rates. Salo is the birthplace of the former president of Finland Sauli Niinistö.
Тарих
Сало кем дегенде 16 ғасырдан бері ауылдық сауда орталығы болып келді, маңызды Шығыс-Батыс жолы – Ұлы жағалау жолы Сало өзенін кесіп өтетін жерде пайда болған; өзен теңізге қарай кеме жүруге қолайлы арнаны ұсынып тұрды. 1887 жылы Сало ресми түрде базар қаласы мәртебесін алды, ал 1891 жылдың басында тәуелсіз муниципалитет болып құрылды. Муниципалитеттің бастапқы аумағы өте шағын болды, бар болғаны 0,65 км². 1932 жылы көршілес Ускела және Халикко аудандары Салоға қосылғанда аумағы 18 км²-ге дейін кеңейді. 1960 жылы Сало қала мәртебесіне ие болды. 1967 жылы Ускела муниципалитеті Сало муниципалитетімен біріктірілді. 2009 жылдың басында Халикко, Киикала, Киско, Куусйоки, Мюрла, Пернио, Перттели, Суомусярви және Сяркисало муниципалитеттері Салоға қосылды. Сало – Финляндияда кең таралған тегі.
Salo has existed as a centre of rural commerce since at least the 16th century, emerging in the location where the Great Coastal Road, the important East West road, crossed River Salo; the river provided the fairway to the sea. In 1887 Salo officially became a market town and, in the beginning of 1891, an independent municipality. The area of the municipality was initially very small, only 0.65 km2. In 1932 it grew to 18 km2 when areas from neighbouring Uskela and Halikko were annexed to Salo. Eventually Salo became a town in 1960. The municipality of Uskela was consolidated with Salo 1967. The municipalities of Halikko, Kiikala, Kisko, Kuusjoki, Muurla, Perniö, Pertteli, Suomusjärvi and Särkisalo were consolidated with Salo in the beginning of 2009. Salo is also a popular last name in Finland.
Халық саны
Сало қаласында тұрғын бар, осылайша ол Финляндиядағы ең көп халқы бар муниципалитет болып табылады. Сало аймағының халқы құрайды. Салода халықтың 8,6%-ы шетелдік текті, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен сәл төмен. Сало – фин тілінде сөйлейтін, бір тілді муниципалитет. Халықтың көп бөлігі, яғни адамдар немесе халықтың бөлігі, фин тілін ана тілі ретінде қолданады. Салода адам, яғни халықтың бөлігі швед тілінде сөйлейді. Салода шетелде туған адамның саны 4107, немесе халықтың 8,0%-ы құрайды. Салода тұратын шетелдік азаматтардың саны 3055 адамды құрады. Сало халқының арасындағы иммигранттардың салыстырмалы үлесі ұлттық орташа көрсеткіштен сәл төмен. Алайда, қаланың жаңа тұрғындарының көбі шетелдіктер. Бұл алдағы жылдары шетелдік тұрғындардың үлесін арттыра түседі.
The city of Salo has inhabitants, making it the most populous municipality in Finland. The Salo region has a population of In Salo, 8.6% of the population has a foreign background, which is slightly below the national average. Salo is a monolingual Finnish speaking municipality. The majority of the population people or speak Finnish as their first language. In Salo, people, or of the population, speak Swedish.|group=note The number of residents who were born abroad was 4,107, or 8.0% of the population. The number of persons with foreign citizenship living in Salo was 3,055. The relative share of immigrants in Salo's population is slightly below the national average. However, the city's new residents are increasingly of foreign origin. This will increase the proportion of foreign residents in the coming years.
Дін
2023 жылы Сало қалқының 70,4% Евангелиелік лютеран шіркеуіне жатты, бұл ең ірі діни топ болды. Басқа діни топтар халықтың 1,8% құрады. Халықтың 27,8% дінге байланысы жоқ.
In 2023, the Evangelical Lutheran Church was the largest religious group with 70.4% of the population of Salo. Other religious groups accounted for 1.8% of the population. 27.8% of the population had no religious affiliation.
Өнеркәсіп
Сало Финляндияда және бүкіл әлемде Nokia басқаратын үлкен ұялы телефон зауытымен танымал болды. Nokia 1981 жылы Салода ұялы телефондарды өндіруді бастады. 1995 жылдың маусым айында 15 000 шаршы метрлік жаңа зауыт ашылды. Сол кезде онда 1200 адам жұмыс істеді және 1995 жылы 70 елге өнім экспортталды. 2008 жылы зауытта 5000 адам жұмыс істеді. 2012 жылы ауыр қаржылық шығындарға байланысты Nokia Салодағы 3500 жұмыскердің үштен бірін жұмыстан босатып, өндірісті Азияға көшірді. Бұл қалаға теріс әсер етті, жұмыссыздық деңгейі артты. 2010 жылы Nokia қаланың корпоративтік салық кірісінің 95% -ын құрады, ол 60 миллион евроға тең болды, бірақ 2012 жылға қарай бұл көрсеткіш 14 миллион евроға дейін төмендеді. Жыл соңына қарай Сало енді аппараттық құралдарды өндірмей, ғылыми-зерттеу және әзірлеу орталығына айналды. Орталық Microsoft Mobile компаниясының меншігіне өткеннен кейін жұмыстан босатулар жалғасты, нәтижесінде 2015 жылдың маусым айында Microsoft зауытты жабу туралы хабарлады, бұл 1100 қызметкердің жұмысын қауіпке тікелей ұшыратты. Осы кезде Салодағы жұмыссыздық деңгейі 15% болды, ал жұмыстан босатулар оны 20% дейін арттыруы мүмкін еді. Салоның құлдырауына байланысты кейбір фин саясаткерлері ынтымақ танытты, бұл 2008 жылғы дағдарыстан кейінгі Финляндияның жай экономикалық жағдайымен де байланысты болды.
Salo was well known in Finland and around the world for its large mobile phone factory operated by Nokia. Nokia first started producing mobile phones in Salo in 1981. A new plant, 15,000 square metres, opened in June 1995. By this time 1,200 people were employed there, and it exported products to 70 countries as of 1995. As of 2008, 5,000 people were employed at the plant. In 2012 amid heavy financial losses, Nokia laid off a third of Salo's 3,500 workforce and gradually shifted manufacturing to Asia. It had a negative impact on the town with unemployment rising. In 2010 Nokia accounted for 95% of the town's corporate tax income, amounting to €60 million, but this dropped to just €14 million by 2012. By the end of the year Salo no longer produced hardware and became a research and development centre. After the centre was in the hands of Microsoft Mobile, layoffs continued and eventually in June 2015 Microsoft announced the closure of the plant, putting the jobs of the 1,100 employees at risk. By this time Salo's unemployment rate was 15%, and the layoffs could push that further to 20%. Solidarity was expressed by some Finnish politicians after Salo's decline, which also came amid Finland's slow post 2008 crisis economy.
Спорт
Қалада фин бірінші лигасының (Korisliiga) кәсіби баскетбол командасы «Салон Вильпас Викингс» орналасқан. Олар өз үй ойындарын «Салохалли»де өткізеді. Ең ірі бағытталған спорт клубы – «Angelniemen Ankkuri», ол әр жылғы күзде «Халикко» эстафетасын ұйымдастырады.
The city is home to the professional basketball team Salon Vilpas Vikings, which plays in the Finish 1st Division Korisliiga. It plays its home games in the Salohalli. The most important orienteering club is Angelniemen Ankkuri, which organizes the Halikko relay every autumn.
Көлік
Еуропалық E18 тас жолы Сало қаласынан өтеді, қала орталығынан бірнеше шақырым солтүстікке қарай салады, бірақ Расеборг пен Сомеро арасындағы 52-ші ұлттық тас жол қала орталығынан өтеді. Хельсинкиден Туркуға және одан әрі Турку портына дейінгі "Жағалау темір жолы" қала орталығынан өтеді; барлық InterCity пойыздары және жоғары жылдамдықты Pendolino пойыздарының көпшілігі Сало теміржол станциясында тоқтайды. Ең жақын әуежайлар: Турку әуежайы (ішкі және халықаралық рейстердің саны шектеулі) және Хельсинки-Вантаа әуежайы. 2016 жылы Сало қаласы Лос-Анджелес қаласындағы Virgin Hyperloop One компаниясымен Сало мен Турку арасында 50 шақырымдық Hyperloop құбырының құрылысын бастау үшін ниет хатына қол қойды.
European route E18 runs through Salo, passing the city center a few kilometers North, but the national road 52 between Raseborg and Somero goes through the city center. The "Coastal Railway" from Helsinki to Turku and further to Turku Harbour crosses the town center; all InterCity trains and most of the high speed Pendolino trains stop at Salo railway station. The closest airports are Turku Airport (limited number of domestic and international flights) and Helsinki Vantaa Airport. In 2016, the city of Salo signed a letter of intent with Los Angeles based company Virgin Hyperloop One in order to launch a project to build a 50 km long Hyperloop tube between Salo and Turku.
Оқиғалар
Соңғы жылдары Сало қаласы Халиккода әр күзде ұйымдастырылатын танымал Курпицавикотка ("Қабақ апталары") арқасында белгілі болды. Жергілікті далада туристерге мыңдаған түрлі өлшемдегі қабақтар мен ойып жасалған "Джек о'Лантерн" гүлдері ұсынылады. Хэллоуин мәдениетін тойлайтын бұл шара Финляндияның түкпір-түкпірінен, Ханкодан Ивалоға дейін көрермендерді жинады. Бұл оқиға сондай-ақ шетелде де, тіпті Солтүстік Америкада да назар аударды.
In recent years, the town of Salo has become known for the popular Kurpitsaviikot ("Pumpkin Weeks"), which are organized in Halikko in every autumn. At the local field, thousands of different sizes pumpkins and carved jack o' lanterns are presented to tourists. The event celebrating Halloween culture has gathered audiences from all over Finland, from Hanko to Ivalo, The event has also been noticed abroad, all the way to North America.