Кіріспе

Итальяндық Кардинал Мемлекеттік хатшысы

Джакомо Антонелли (2 сәуір 1806 – 6 қараша 1876) – итальяндық кардинал-диакон. Ол 1848 жылдан өмірінің соңына дейін Кардинал Мемлекеттік хатшысы болды; Италияның бірігуіне қарсылық көрсетіп, Еуропалық істерде Рим католиктерінің мүдделеріне ықпал ете отырып, итальян саясатында маңызды рөл атқарды. Оны көбінесе "Италиялық Ришелье" және "Қызыл Папа" деп атаған.

Өмір

Ол Террачина қаласына жақын Соннинода дүниеге келді және діни қызметке дайындалды, бірақ кішігірім бұйрықтарды қабылдағаннан кейін діни қызметкер болу идеясынан бас тартып, әкімшілік мансабын таңдады. 1836 жылы Витербоға апостолдық делегат ретінде жіберілді, онда либерализмді жоюға тырысқан кезде өзінің реакциялық бейімділіктерін ерте танытты. 1839 жылы Мацератаға ауыстырылды. 1840 жылы диякон болып тағайындалды. Рим папасы Григорий XVI оны 1841 жылы Римге шақырды, ол Мемлекеттік хатшылықтың кеңсесіне кірді, бірақ төрт жылдан кейін папалық қазынашылықтың бас хатшысы болып тағайындалды. 1847 жылы 11 маусымда кардинал болып тағайындалған, диякондық ордердегі соңғы кардинал-диакондардың бірі, оны Папа Пий IX Папалық мемлекеттердің конституциясын әзірлеуге сеніп тапсырылған мемлекеттік кеңеске төрағалық ету үшін таңдады. 1848 жылы 10 наурызда Антонелли Пьос IX-тің бірінші конституциялық министрлігінің премьер-министрі болды. Либералдар протест ретінде тағы да паптың ұлттық азаттық соғысына қатысудан бас тартуына қарсылық білдірген кезде, оның кабинеті құлағаннан кейін, 1848 жылы 29 сәуірде Антонелли өзі үшін папкаға тұрақты қол жеткізу және оған ықпал ету үшін қасиетті сарайлардың губернаторлығын құрды. Пельгрино Россидің өлтірілуінен кейін (15 қараша 1848 ж.) ол 23 қарашада Пьос IX-дың Гаетаға ұшуын ұйымдастырды. Сол жылы Папалық мемлекет либералдылардың қолынан құлатылып, оның орнына Рим Республикасы құрылды, бірақ 1849 жылы француз және австриялық қарулы күштердің күшімен папаға қайтадан берілді, Антонеллидің өтінішімен. Римге оралғаннан кейін билікке берген уәделеріне қарамастан, 1850 жылы 12 сәуірде Антонелли абсолютті үкіметті қалпына келтірді және либералдарды бас бостандығынан айыруды бұйырды. 1855 жылы қастандықтан мүжілді. Екі Сицилияның Фердинанд II-нің одақтасы ретінде ол 1860 жылдан кейін Неаполи шекарасында қарақшылықты өршітіп, Фердинандтың қалпына келуін жеңілдетуге тырысты. Беттино Рикасолидің 1861 жылғы ұсыныстарына Пий IX Антонеллидің ұсынысы бойынша әйгілі "Non possumus" деп жауап берді, бірақ 1862 жылы Рикасолидің шіркеулік мүлік туралы ұсынысын тым кеш қабылдады. 1864 жылғы қыркүйектегі конвенциядан кейін Антонелли Римдегі француз әскерлерінің орнына Антиб легионын ұйымдастырды және 1867 жылы Джузеппе Гарибальдидің папалық аумаққа шабуылға қарсы француз көмегін қамтамасыз етті. Римде француздар ментандық шайқастан кейін қайтадан басып алған кезде, 3 қараша 1867 жылы Антонелли қайтадан билік жүргізді, бірақ 1870 жылы итальяндықтардың кіруінен кейін ол өзінің қызметін сыртқы қатынастарды басқарумен шектеуге мәжбүр болды. Рим папасының рұқсатымен ол итальяндықтардан Леонин қаласын басып алуды сұрайтын хат жазды, онда итальян үкіметі папаға өзінің уақытша билігін сақтауға мүмкіндік беруді көздеді және итальяндықтардан папалық қазынада қалған Пётрдің пенсі (5 000 000 лира) төлемін, сондай-ақ 50,000 скуди, итальяндық жәрдемақының жалғыз бөлігін (кейіннен Кепілдіктер заңымен бекітілген, 1871 жылы 21 наурызда) Киелі орын қабылдады. 1850 жылдан қайтыс болғанға дейін атқарған лауазымының сипаты бойынша Антонелли догма және шіркеу тәртібін талқылауға қатысы жоқ, бірақ ол Силабс қателерін (1864) және Бірінші Ватикан Кеңесінің актілерін (1870) жіберген Биліктерге арналған жолдамаларға қол қойды. Оның қызметі тек паптық билік пен итальяндық Ризориджменто арасындағы күреске ғана арналды. 1876 жылы 6 қарашада қайтыс болды. Антонелли өзінің 623,341 алтын франктай жеке байлығын (негізінен отбасылық мұрасынан алынған) өзінің төрт ағасы мен екі немересіне қалдырды, бірақ діни қызметкерлерге қарсы итальяндық ұлтшыл болған немере інісін мүлдем алып тастады. Антонеллидің атақ-даңқының арқасында папа Пий IX-ты ақ бата деп жариялауға кедергі болмағанымен, кейбір бақылаушылар Антонеллидің атақ-даңқының арқасында ол қасиетті деп жарияланбауы мүмкін деп санайды. Антонелли 1917 жылы папа Бенедикт XV барлық кардиналдар діни қызметкер болуға тиіс деп жарлық шығарғанға дейін кардинал болып тағайындалған соңғы диякондардың бірі болды. Антонелли сияқты паптық конклавқа қатыса алатын кардиналдың бірі де, 29 жыл бойы, бұл іспен айналыспаған. Роджер Эчегарей 2008 жылы 26 қарашада Антонеллиді кардинал ретінде қызмет еткен жылдарымен жеңіп алды және ақыр соңында 40 жыл бойы конклавқа қатыспай қызмет етті, бірақ ол тек 23 жыл бойы қызмет етуге құқылы болды, өйткені 80 жастағы жас шектілігі 1971 жылы Папа Пауыл VI енгізді. Антонелли мен Эчегарейдің екеуінің де конклавқа қатыспауы олардың тілегімен болған жоқ, себебі олардың ешқайсысы қатыса алатын конклав болған жоқ. Антонеллидің кардиналдық лауазымында конклав өткізілмеді, ал Эчегарей 2005 және 2013 жылғы конклавтарға жасының қалыптасуына байланысты қатыса алмады.

Құрметтер

1850: Құрмет легионының Үлкен кресті.

Танымал мәдениетте

Антонелли 1999 жылғы "Li chiamarono briganti!" фильмінде Джорджио Альбертацци сомдаған кейіпкер ретінде пайда болады. Сондай-ақ ол 2023 жылғы "Kidnapped" итальяндық тарихи фильмінде де ойнады.