Көк тәжді аспалы тоқылдақ (Loriculus galgulus) – Оңтүстік-Шығыс Азияда кездесетін 12 см-лік, жасыл қанатты, көк тәжді әдемі құс. Сипаттамасы, табиғаты туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі Көк тәжді аспалы тотық (Loriculus galgulus) – Оңтүстік Бирма және Таиланд, Малайя, Сингапур және Индонезияға (Суматра, Ява, Борнео) ендемик тотық түрі. Бұл тотықтардың бойы 12 см, салмағы 28 грамм және өмір сүру ұзақтығы 14 жылды құрайды. Оларды жасыл реңді қауырсындары, қара мұңдықтары және басына тәждей орналасқан ерекше көк қауырсындарынан тануға болады.
Species of bird
The blue crowned hanging parrot (Loriculus galgulus) is a parrot species endemic to southern Burma and Thailand, Malaya, Singapore, and Indonesia (Sumatra, Java, Borneo). These parrots are 12cm in height and weight 28g and have a longevity of 14 years. They are recognized by their green plumage, black beak and characteristic blue feathers arranged like a crown on their head.
Таксономия
Көк таққа байланған аспалы тотықты 1758 жылы швед натуралисі Карл Линней өзінің "Systema Naturae" кітабының оныншы басылымында ресми түрде сипаттады. Ол оны барлық басқа тотықтармен бірге Psittacus туысына жатқызды және Psittacus galgulus деген екі атаулы номенклатурасын берді. Типтік орны – Малайзияның Малакка штаты. Көк таққа байланған аспалы тотық қазір 1849 жылы ағылшын зоологы Эдвард Блайт енгізген Loriculus туысына жататын 14 аспалы тотықтың бірі. Туыс атауы 1825 жылы Николас Айлвард Вигорс лорилер үшін енгізген Lorius туысының кішірген түрі. Белгілі бір эпитет galgulus – римдік автор Плиний Ескісі сипаттаған, аяқтарынан ілінген белгісіз кішкентай құс. Түр монотипті: кез келген түрше танылмайды. Ересек еркектердің басында ерекше көк "тақ" дабылы және мойнында қызыл белгі, сондай-ақ сары түсті төменгі арқасымен шектеліген қызыл құйрық қауырсыны болады. Ересек ұрғашылардың қауырсыны еркектерге қарағанда күңгірт жасыл, оларда қызыл мойын белгісі жоқ, басында көк тақ аз немесе мүлдем жоқ және төменгі арқасында сары қауырсыны болмайды. Жастардың қауырсыны күңгірт жасыл, оларда көк тақ дабылы аз немесе мүлдем жоқ, көк тақ көрінбейді немесе аздап көрінеді және олардың мүңкілері ақшыл түсті. Бұл құстар ұшқанда шығаратын дыбыстары өткір және сыңғырлап келеді. Түйін болып ұшқанда, дыбыстары жылдам және қоңыраулы болып естіледі. Олар жем іздегенде, екі буынды өткір дыбыс шығарады.
The blue crowned hanging parrot was formally described in 1758 by the Swedish naturalist Carl Linnaeus in the tenth edition of his Systema Naturae. He placed it with all the other parrots in the genus Psittacus and coined the binomial name Psittacus galgulus. The type locality is the Malaysian state of Malacca. The blue crowned hanging parrot is now one of 14 hanging parrots placed in the genus Loriculus that was introduced in 1849 by the English zoologist Edward Blyth. The genus name is a diminutive of the genus Lorius that was introduced by Nicholas Aylward Vigors for the lorys in 1825. The specific epithet galgulus is an unidentified small bird described by the Roman author Pliny the Elder as hanging by its feet. The species is monotypic: no subspecies are recognised. Adult males have a characteristic blue "crown" patch on their head and a red mark on their throat as well as a red rump bordered by a yellow lower back. Adult females plumage is duller green in color compared to the males, they do not have the red throat mark and have a less apparent or absent blue crown on the head and lack yellow feathers on their lower back. Juveniles' plumage is dull green, they also have little to no blue crown patch, they have a little to no blue crown visible and their bills are light in color. The calls these birds make when flying are shrill and squeaky. When flying in flocks, the calls can be described as rapid and ringing. As they forage, they utter shrill two syllable calls.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Көк таққа байланған аспалы тотық Тайландтың оңтүстігінде, Малайзияның батысында, Сингапурда, Суматрада, Борнеода және басқа да жақын аралдарда кездеседі. Бұл тотық орманды, орман шеттерін, батпақтарды, өзен бойындағы ормандарды, бамбук тоғайларын, мангр және кокос плантацияларын, сондай-ақ егістік жерлерді мекендейді. Таралу аймағында Сулавеси ғана бірнеше Loriculus түрінің кездесетін жалғыз жері болып табылады, себебі түр ішіндегі бәсекелестік басқа жақын түрлердің бір-бірімен қабаттасуына мүмкіндік бермейді.
The blue crowned hanging parrot is distributed throughout southern Thailand, western Malaysia, Singapore, Sumatra, Borneo and other nearby islands. The parrot inhabits forests, forest edges, swamps, riverine forest, bamboo patches, mangrove wooded gardens, and coconut groves, as well as plantations. Throughout its range, Sulawesi is the only area where more than one Loriculus species is found because intraspecific competition usually prevents other closely related species from overlapping.
Мінез-құлық
Тоңғар шаңқылдақ ағаш басында жалғыз, жұптап немесе 150-ге дейін жекелеген топтарда көшіп жүреді. Жұптасу маусымында жұптасқан құстар бірге қалады, ал атасы басқа аталықтар жақындаса, оларды қуады.
The hanging parrot can be observed travelling alone, in pairs, or in parties of 150 individuals in the canopy. During the mating season, bonded pairs will remain together and the male will chase off any other male that approaches.
Өсіру
Көк таққа байланған көккөпіршік қаңтардан шілдеге дейін көбейту маусымында жұптар құрайды. Анасын бауға алу үшін аталық өрмелеп жүріп өзін көрсетеді, онда қызыл құйрық, құйрық қауырсындары және қызыл тамақ қауырсындары көтеріліп, қабаттасады. Аталық денесін тік көтеріп, құйрығын жайып, басын шайқап, бұтақ немесе қондырғыда жүгіреді. Қанаттарын төмен ұстап, ол жақын маңдағы аналықтарға арқасының қызыл және алтын түсті бөлігін көрсетіп, жұмсақ "жиит-жиит" деп сайрайды. Егер аналық аталыққа қызығушылық танытпаса, оны қуалап, агрессивтілік көрсетеді немесе немқұрайлылық танытады. Ал егер аналық аталыққа қызықса, оны ынталандырып, одан тамақ қабылдайды. Бұл түрде жұптың байланысы аталықтың тамақты қайтара жұтып, аналыққа ұсынатын тамақтандыру арқылы сақталады. Тамақ қабылдаған аналық аталыққа жақын қондырып, көп уақытын оның жанында өткізеді.
The blue crowned hanging parrot forms bonded pairs during January to July for the breeding season. In order to court a female, the male will display by strutting; where the red rump, tail coverts, and red throat feathers are fluffed up. The male will erect his body and spread his tail and bob his head while running across a branch or perch. With wings held low, he makes soft twittery "jeet jeet" call while showing off his red and gold rump on his lower back to nearby females. In response, a female who is not impressed by the male will react aggressively by chasing him away, or she may act indifferently. If the female is interested in the male, she will actively encourage him and accept food from him. The pair's bond is maintained in this species through courtship feeding where the male will regurgitate food and offer it to a female. The female who accepts the food will perch close to the male and they then spend most of their time together.
Тамақ және азықтандыру
Асылып жүретін бауырсақтар табиғатта көбінесе папайя және рамбутан сияқты жемістермен қоректенеді, бірақ пальма майы жаңғақтарымен, тұқымдарымен, нектармен және жас гүлдермен де тамақтанады. Көк бастионды асылып жүретін бауырсақ әртүрлі тамақтану әдістерін қолданады. Жастар әдетте тамақты тістеп, бөліктеп жеу үшін мандибулаларын пайдаланады және шырынын сорғаннан кейін қабығын алып тастау үшін басын жылдам қозғайды. Ересектер тамақты аяқтарымен немесе тұмсықтарымен алып жүреді және қонғанда тамақтанады. Тамақтану көбінесе тамақтан алыс жерде, оны қонбаға жеткізгеннен кейін жүзеге асады. Құс аяғымен ұстаған тамақты тұмсығына жеткізіп жей алады, сондай-ақ аяғын көтеріп, басын төмен түсіріп жеуге болады. Басқа әдістерде тамақты тырнақтарымен ұстап, басын толығымен төмен түсіріп тамақтанады.
Hanging parrots eat mainly fruits, such as papaya and rambutan, in the wild but will also feed on palm oil nuts, seeds, nectar, and fresh flowers. The blue crowned hanging parrot employs different feeding methods. Young birds usually use their mandibles to nibble and break off pieces of food when perching and will flick their heads rapidly to remove the pulp after extracting its juice. Adults use their feet or bills to carry food and will feed when perching. Feeding usually occurs away from the food source after being carried to a perch. The bird can bring the food held up by the foot to its beak to feed and they can also hold up their foot and lower their head to feed. Other methods involve holding the food between its claws on the perch and lowering the head completely to feed.