Кіріспе

Соттунга – Финляндияның автономды аймағы Аланд аралдарындағы муниципалитет. Аланд және Финляндияда халық саны бойынша ең кішкентай муниципалитет, халқы бар болғаны [халық саны] адамды құрайды және [аудан] шаршы шақырым аумақты алып жатыр, оның [су көлемі] бөлігі судан тұрады. Халық тығыздығы [халық тығыздығы] адам/шаршы шақырымды құрайды. Муниципалитетте тек швед тілінде сөйлейді, тұрғындарының [тұрғындар саны] пайызы швед тілін ана тілі ретінде қолданады. Соттунга көптеген аралдардан тұрады, олардың тек үшеуі – Хусё, Финнё және Сторсотунгада ғана адамдар тұрады. Сторсотунга әдетте Соттунга деп аталады. Муниципалитетте бес елді мекен бар: Финнё, Хусё, Хестё, Мосшага және Соттунга. Соттунганың ең биік нүктесі – Касберге (25 м). Соттунгаға Лумпарландтағы Лангнес және Корподағы Галтбиден пароммен баруға болады, сондай-ақ көптеген паромдар аралдан тоқтамай өтеді.

Тарих

Шығыс Аландтың қалған бөлігі сияқты, Соттунгада да алғашқы тұрақты тұрғындар 11 ғасырда пайда болды, бірақ аралдың одан бұрын да ұзақ уақыт бойында адамдарға мекен болғандығы туралы мәліметтер бар. Соттунга атауының өзі 11 ғасырға дейін пайда болған деп саналады. 17 ғасырда аралда он шақты шаңырақ және шамамен 70 адам тұрған. Соттунга көптеген соғыстарда қиындықтарды бастан өткерді, біріншіден 1714–22 жылдардағы Ұлы Солтүстік соғысында, барлық Аланд Швецияға қашқан кезде, содан кейін 1808–09 жылдардағы Фин соғысында, жаудың қолына тимей үшін аралдағы барлық құрылыстар өртеліп кетті. 1800 жылы, Фин соғысы басталар алдында, аралға Швеция королі Густав IV Адольф келген еді. Кейін 1939–40 жылдардағы Қысқы соғыс кезінде аралды Кеңес Одағы бомбалады. Сол бомбалардың салдарынан 1940 жылы Соттунганың солтүстік-шығысындағы SS Notung жүк кемесі батып кетті. Соттунга халқы 1920 жылдары шамамен 400 тұрғынмен ең көп деңгейге жетті, бірақ 20 ғасырда оның саны біртіндеп азайды.

Экономика

Солтүңгіде аз тұрғын болғандықтан, аралда бір ғана банк, бір пошта бөлімі, бір бастауыш мектеп және бір медициналық орталық бар. Тек егіншілікпен айналысады, ал коммерциялық балық аулау тоқтатылған. Аралдың өнеркәсібіне сүт өнімдері мен қант қызылшасын өсіру басымдық береді.

Көрікті жерлер

Сотунга шіркеуі алғаш рет 1661 жылы салынған. Қазіргі шіркеу 1728 жылы өрт салдарынан бұрынғысы қирағаннан кейін салынды. Бұл Финляндиядағы ең кішкентай ағаш шіркеу. Оның сағат мұнарасы 1770 жылы салынса, ғимарат 1802 жылы жаңартылды. Алтарындағы сурет 1845 жылы Швецияның Стокгольм қаласында П. Берггрен салған. Шіркеу салынбас бұрын Сотунгада 1544 жылы салынған шағын ғимарат болған, ол қазіргі шіркеуден шамамен бір километр қашықтықта орналасқан. Сёдо аралында 19 ғасырға дейін сақталған ескі кен орындары бар. Кен орындары жұмыс істеген 1839 және 1847 жылдар аралығында барлығы 1700 тонна темір кені қазылып алынған.