Вилем Янсзон Блау: Голланд суретшісі және картограф

Кіріспе

Голландиялық картограф, атлас жасаушы және баспагер (1571–1638)

Виллем Янссон Блау (1571 жылдың 21 қазаны – 1638), сондай-ақ Виллем Янс деп қысқартылатын, голландиялық картограф, атлас жасаушы және баспагер болған. Ұлы Йоханнес Блаумен бірге Виллем 16-шы және 17-ші ғасырлардағы алтын ғасырындағы Нидерланд немесе Голландия картография мектебінің көрнекті өкілдерінің бірі саналады.

Өмірбаян

Блау Уитгест немесе Алкмар қаласында дүниеге келген. Әкесінің жақсы саудалаған сельдь сатушысының ұлы болғандықтан, оның ісін жалғастыруға тиіс болған, бірақ оның қызығушылығы математика мен астрономияға көбірек аударған. 1594-1596 жылдары даниялық астроном Тихо Брагенің шәкірті болып, ол құралдар мен глобус жасау мамандығы бойынша білім алды. Осы кезеңде 1596 жылы оның ұлы Жоан Блау дүниеге келді, ол да белгілі картограф болды. Кейін 1600 жылы Виллем екінші рет өзгермелі жұлдызды ашты, ол қазір P Cygni деп аталады. Голландияға оралғаннан кейін ол елдердің карталарын және әлемдік глобустарды жасады, сонымен қатар жеке баспаханасы болғандықтан, елдердің карталарын атлас түрінде тұрақты түрде шығара алды, олардың кейбіреулері 1635 жылы жарық көрген Atlas Novus атласына енді. 1633 жылы ол Голландиялық Шығыс Үндістан компаниясының карта жасаушысы болып тағайындалды. Ол сонымен қатар Виллеброрд Снелл, Декарт, Адриан Метиус, Ромер Висшер, Герхард Иоганн Воссиус, Барлейус, Уго Гроций, Вондель және тарихшы және ақын Питер Корнелизон Хоуфттың еңбектерін редакциялап, жариялады. Ол Амстердамда қайтыс болды. Оның екі ұлы, Йоханнес және Корнелис Блау, 1638 жылы қайтыс болғаннан кейін, әкесінің карта жасау және баспа бизнесін жалғастырды. Отбасының туындыларының көшірмелері бүгінге дейін сатылуда. Түпнұсқа карталар – сирек кездесетін коллекциялық заттар. Блаудың карталары голландиялық суретші Иоганнес Вермеердің (1632-1675 жж.) еңбектерінде кездеседі, ол карта тарихшылары арасында зор құрметке ие. Оның бірнеше суреттерінде қабырғада ілінген карталар немесе үстелдерге немесе шкафтарға қойылған глобустар бейнеленген. Вермеер карталық құжаттарды соншалықты егжей-тегжейлі салғандықтан, оларды анықтау мүмкін. Виллем Блаудың Балтазар Флорис ван Беркенроде жасаған Голландия және Батыс Фризеландия картасына Вермеердің ерекше қызығушылығы болған, өйткені ол оны үш суретінде қабырға безендірісі ретінде көрсеткен. Қазіргі кезде карта жоқ болғанымен, оның бар екендігі архивтік деректерден және 1621 жылы Виллем Блау жариялаған Nova et Accurata Totius Hollandiae Westfriesiaeq атты екінші басылымнан белгілі. Топография, Descriptore Балтазаро Флоренцио а Берке[n]роде Батово. Вермеерде оның көшірмесі болған болуы керек (немесе Ван Беркенроде жариялаған алғашқы нұсқасы). Шамамен 1658 жылы ол оны «Шенеунік және күлімдеген қыз» суретінде қабырғаға ілінген түрінде көрсеткен, онда үлкен бас киім киген сарбаз көрерменге арқасымен отырып, қолында шынымен су ішіп отырған күлімдеген қызбен сөйлеседі. Күн сәулесі қызды және қабырғадағы үлкен картаны жарықтандырады. Вермеердің реализмге бейімділігі оның киіз және ағаш таяқшаларға бекітілген қабырға картасының Блаудың 1621 жылғы Голландия және Батыс Фризеландия картасы екенін анықтау мүмкіндігінен көрінеді. Ол оның ерекшеліктерін, әшекейлерін және географиялық мазмұнын нақты бейнелейді.

Blaeu was born at Uitgeest or Alkmaar. As the son of a well to do herring salesman, he was destined to succeed his father in the trade, but his interests lay more in mathematics and astronomy. Between 1594 and 1596, as a student of the Danish astronomer Tycho Brahe, he qualified as an instrument and globe maker. During this time in 1596, his son Joan Blaeu was born and he would also become a well established cartographer. Later in 1600 Willem discovered the second ever variable star, now known as P Cygni. Once he returned to Holland, he made country maps and world globes, and as he possessed his own printing works, he was able to regularly produce country maps in an atlas format, some of which appeared in the Atlas Novus published in 1635. In 1633 he was appointed map maker of the Dutch East India Company. He was also an editor and published works of Willebrord Snell, Descartes, Adriaan Metius, Roemer Visscher, Gerhard Johann Vossius, Barlaeus, Hugo Grotius, Vondel and the historian and poet Pieter Corneliszoon Hooft. He died in Amsterdam. He had two sons, Johannes and Cornelis Blaeu, who continued their father's mapmaking and publishing business after his death in 1638. Prints of the family's works are still sold today. Original maps are rare collector items. Blaeu's maps were featured in the works of the Dutch painter Johannes Vermeer of Delft (1632–1675), who holds a position of great honor among map historians. Several of his paintings illustrate maps hanging on walls or globes standing on tables or cabinets. Vermeer painted these cartographical documents with such detail that it is often possible to identify the actual maps. Evidently, Vermeer was particularly attached to a Willem Blaeu – Balthasar Florisz van Berckenrode map of Holland and West Friesland, as he represented it as a wall decoration in three of his paintings. Though no longer extant, the map's existence is known from archival sources and the second edition published by Willem Blaeu in 1621, titled Nova et Accurata Totius Hollandiae Westfriesiaeq. Topographia, Descriptore Balthazaro Florentio a Berke[n]rode Batavo. Vermeer must have had a copy at his disposal (or the earlier one published by Van Berckenrode). Around 1658 he showed it as a wall decoration in his painting Officer and Laughing Girl, which depicts a soldier in a large hat sitting with his back to viewer, talking with a smiling girl who holds a glass in her hand. Bright sunlight bathes the girl and the large map on the wall. Vermeer's gift for realism is evidenced by the fact that the wall map, mounted on linen and wooden rods, is identifiable as Blaeu's 1621 map of Holland and West Friesland. He captures faithfully its characteristic design, decoration, and geographic content.

Мұра

Оның карталары "Атлас Майордың" көп бөлігін құрады, ол Амстердамда коллекционерлер арасында бағалы затқа айналды.