Кіріспе

Неміс балалар авторы (1923–2013)

Отфрид Преусслер (кейде Отфрид Преусслер деп те жазылады; туғанда Отфрид Сироватка; 20 қазан 1923 – 18 ақпан 2013) – неміс балалар кітаптарының авторы. Оның кітаптарының 50 миллионнан астам данасы әлем бойынша сатылды және 55 тілге аударылды. Оның ең белгілі туындылары – "Жолаушы Хотценплоц" және "Шайтанның диірмені" ("Крабат").

Өмір және жұмыс

Ол Чехословакияның Либерец (Рейхенберг) қаласында дүниеге келген. Анасы Ерна Сыроватка, туған тегі Червенка, әкесі Йозеф Сыроватка екеуі де мұғалім болған. 1941 жылы ел нацистер басып алған кезде олар отбасының тегін чех Сыроваткасынан неміс Преусслер деп өзгертті. 1942 жылы мектепті бітірген соң, Екінші дүниежүзілік соғыстың қайнаған кезінде, ол неміс армиясына шақырылды. Шығыс майданындағы әскери қимылдардан аман қалғанына қарамастан, 1944 жылы 21 жастағы лейтенант ретінде тұтқынға алынды. Келесі бес жылды ол Татар Республикасындағы түрлі әскери тұтқын лагерьлерінде өткізді. 1949 жылғы маусымда босатылғаннан кейін ол өзінің жер аударылған туыстарын және никелерін Аннели Киндті Баварияның Розенхайм қаласында тапты. Олар сол жылы үйленді. 1953-1970 жылдары ол бастапқыда бастауыш сынып мұғалімі, содан кейін Розенхаймдағы мектеп директоры болды. Ол жерде оның әңгіме айту және сурет салу қабілеттері жақсы пайдаланылды, көбінесе ол балаларға айтқан әңгімелері жазылып, басылып шығарылды. Ол 1972 жылы «Крабат» үшін «Неміс жасөспірім әдебиеті» сыйлығын жеңіп алды. Преусслер Розенхайм маңындағы Хайдхользенде тұрды. Оның неміс тіліндегі кітаптарының 15,2 миллионнан астам данасы сатылды, ал оның туындылары 55-тен астам басқа тілге аударылды. Әңгіме жазудан, ол негізінен айналған мамандығынан бас тартып, тұтқын лагерьлеріндегі тұтқындық тәжірибесін сипаттауға кірісті; осы естеліктер оның өлімінен кейін жарияланатын болады.

Мұра

Оның есімімен 22 мектеп аталған, мысалы, Гимназия (грамматикалық мектеп) оның атымен аталып, "Отфрид Преуслер гимназиясы, Пулах" (Пулах, Бавария, Германия) деп аталады, ал Бад-Содендегі бастауыш мектеп "Отфрид Преуслер мектебі" деп аталған. 2017 жылдың 20 қазанында Google оның 94 жылдығын Google Doodle арқылы тойлады.

Деректі фильм

Отфрид Преуслер – «Ич бин Крабат». Режиссер: Томас фон Штайнекер, ZDF, Германия, 52 минут, 2023 ж. (arte, 2023 жылдың 31 желтоқсанына дейін қолжетімді, неміс тілінде)