Кіріспе

Тамия Блэкфут – Жапонияның Тамия корпорациясы жасаған 1/10 масштабты, электр қуатымен басқарылатын модельдік монстр жүк көлігі. Ол 1986 жылдың 8 қазанында шығарылып, 1993 жылға дейін өндірілді.

Маңыздылық

Қажетті радио жабдықтары, аккумулятор және зарядтағыш құрылғысыз, тек жиынтық түрінде ғана қол жетімді болған Blackfoot, радиомен басқарылатын модельдік автомобильдер хоббиіне зор үлес қосты. Оның салыстырмалы түрде арзан бағасы, құрастырудың қарапайымдығы, толыққанды нұсқаулық кітапшасы, сонымен қатар өнімділікті және беріктікті арттыруға, ал күтілетін жөндеуді жеңілдетуге және жылдамдатуға мүмкіндік беретін заводтық және қосымша бөлшектердің кең қолжетімділігі осыған себеп болды.

Негізгі және өзгеруі

Модельдің кеңістіктік рама шассисі ABS инженерлік қоймасынан қалыпталған және түсінен басқа, Blackfoot негізделген Tamiya R/C құм көлігі "The Frog" сияқты болды. "The Frog" шассиінің негізгі бөліктері сұр, ал Blackfoot шассиі ашық қызыл түсті, себебі шасси Blackfoot-та жақсы көрінетін. Көбінесе егжей-тегжейлі стиролдан жасалған корпусы Ford F 150 Flareside пикап корпусы болды, ол SRB шассиіне (Special Racing Buggy) негізделген бұрынғы Tamiya Ford F 150 моделінен алынған. Тағы екі ұқсас ерте шығарылымдар да "монстрға айналдырылды". "Monster Beetle" Volkswagen "Baja Bug" көлігінің көшірмесімен, ал "Mud Blaster" Subaru BRAT спорттық жүк көлігімен жабдықталды. Механикалық тұрғыдан Blackfoot-қа ұқсас, осы екі модельдегі денелер мен дене тіректерінен басқа айырмашылықтар – алтын жалатылған пластикалық дөңгелектер, жолдан тыс жүруді жақсарту үшін резеңке тік дөңгелектер, сервосақтандырғышты қолдау үшін металл кронштейн және майға толы, серіппелі амортизаторлар болды. Сонымен қатар, "Monster Beetle" дифференциал шығыс нүктелерінде біріктірілген қоробканың қорғаныш пластинасы мен артқы бампері, сондай-ақ 2 шарлы подшипниктерді қамтыды. "Monster Beetle" мен "Mud Blaster" бөлшек сауда бағасы Blackfoot-тан шамамен жиырма пайызға жоғары болды, негізінен жақсартылған амортизаторлардың арқасында. Blackfoot-тың қарапайым серіппелі "амортизаторларын" қамтуы майдың демпферлеуінің артықшылығынсыз жиынтықтың бастапқы құнын төмендеді. Майға толы құрылғылар жеке жиынтықтарда қол жетімді болғандықтан, Blackfoot иелері бюджеттеріне қарай оларды оңай жаңарта алады.

Проблемалар мен шешімдер

Blackfoot және оның түрлері берік болғанымен, оның конструкциясында қуат берілісімен байланысты бірнеше мәселелер болды. Оның алтыбұрышты "сүйек" осьтері, тәуелсіз артқы серікпеге мүмкіндік бергенімен, үлкен дөңгелектер мен шиналардың салдарынан, сондай-ақ нейлон және қорытпадан жасалған дифференциалдың тозуға өте сезімтал болды. Жаңа ORV шассилерінің қайта шығарылған нұсқалары жаңартылған осьтерді алды және бұл үлкен жетістік болды. Frog қайта шығарылғанда "сүйек" стильді осьтер, ал Monster Beetle және Blackfoot қайта шығарылғанда CVD стильді осьтер алды. Қорытпадан жасалған бөлшектер, әдетте, нейлон бөлшектерге қарағанда ертерек тозып бітті. Бұл берілістің жұмсақ алюминийден жасалған бүйірлік қабырғаларының дифференциалдың бұрыштық тістерінің жүктеме кезінде сыртқа қарай иілуіне мүмкіндік беруіне байланысты болды, бұл дифференциалдың тістерінің аралас тістермен байланысын азайтып, дифференциалдың "қылықтауы" деп аталатын жағымсыз дыбысқа әкелді, себебі тістер жүктеме кезінде сырғып қалатын. Бұл көбінесе 5 мм I.D. қалыңдықтарын бұрыштық тістер мен дифференциалдың шығыс подшипниктері арасына орнату арқылы түзетілді (Monster Beetle-де дифференциал подшипниктері болды, ал Blackfoot-ты бұл өзгеріске сәйкес ету үшін шарлы подшипниктерге жаңарту қажет болды, себебі жақты жүктемелі гильзалар қысқа мерзімде бүлінетін). Қазірге дейін дифференциал мәселелерін шешу үшін ең танымал жаңарту – "MIP Ball Differential Kit" (MIP Part# 16210) пайдалану болып табылады, бірақ оны түпнұсқа алтыбұрышты осьтермен емес, қайта шығарылған осьтермен қолдану қажет. Трансмиссия мен дөңгелектерге арналған нейлон гильзаларды ауыстыру үшін шарлы подшипниктерді қосымша сатып алуға болатын, бірақ бұл қажеттілік болды, себебі гильзалардың тез тозуы трансмиссияны толықтай жөндеуді және артқы серікпені жартылай бөлшектеуді талап ететін. Қымбат, ауыр пластикалық корпус (ауыстыру құны жиынтықтың бағасының шамамен жартысына тең) модельдің аударылып кетуіне бейімділігін арттырып, сызаттармен жабылып, көрінісі бұзылған репликаға әкелді. Шиналардың өзі, тіпті тікенді шиналар да, жиынтықтың жолдан тыс жағдайларға арналғанына қарамастан, оларға жарамсыз болды. Бірнеше R/C компаниясы бұл қиындыққа жауап берді, әсіресе Оңтүстік Калифорниядағы төрт компания: MRP, Pro Line, Thorp Corporation және Robinson Racing. MRP ауыр жұмысқа арналған модификацияланған бөлшектерге маманданған, Pro Line (және қазір де) R/C дөңгелектері, шиналары және корпустарының жоғары бағаланған өндірушісі болды, ал Thorp және Robinson қымбат, бірақ берік дифференциалдар мен осьтерді жасады, бұл жиынтықпен келген Mabuchi RS 540 қозғалтқышына қарағанда әлдеқайда қуатты, R/C-ге арналған қозғалтқыштарды пайдалануға мүмкіндік берді; бұл қозғалтқыш бастапқыда ауыр жұмыс істейтін компьютерлік принтерлерде қолдануға арналған. Огайо штатының Солтүстік Роялтон қаласында орналасқан Parma Corporation компаниясы жеңіл, мөлдір поликарбонат пластигінен жасалған вакуумдық пішінді корпус сериясын жасады, оның ішінде түпнұсқа стирол корпусынан жасалған форма бойынша тікелей алмастыру да болды.

Қара аяқтылар бүгінде

Тамия Blackfoot-тың бірнеше жаңартылған нұсқасын сатты. Super Blackfoot негізгі кеңістіктік рама шассиіне негізделген, ең маңызды жақсартулар – жақсырақ беріліс қорабы және бастапқы ORV типті беріліс қорабының, артқы қолды аспаның және алтыбұрышты біліктердің орнына қос тірек сүйекті артқы аспа және шартық біліктермен жабдықталған. Корпусы негізінен Blackfoot-пен бірдей болды, бірақ гриль дизайны мен жаңа наклейкалары ерекшеленді. Кейіннен Super Blackfoot King Blackfoot-қа алмастырылды, ол алдыңғы аспасын жақсартып, ұзын аспа қолдарымен жабдықталды. King Blackfoot-тың стиролдан жасалған корпусы Ford дизайнынан алынған, бірақ енді Tamiya оны Ford деп көрсетпеді және ол жаңа әзірлеме болды. Қазіргі уақытта (2005) Tamiya "Blackfoot Xtreme" деп аталатын толық жаңартылған модельді сатуда. "Xtreme" шассиінің дизайны бұрынғы нұсқалардан мүлдем өзгеше, бірақ King Blackfoot корпусын сақтайды, тек капотқа қосылған бөлік, жаңартылған гриль және жаңа наклейкалармен сәл өзгертілген. BX – Blackfoot атауының соңғы нұсқасы. "Xtreme" тіпті алдыңғы беріліс қорабы мен екінші моторды қосып, 4WD-ге айналдыруға болады. Шындығында, Tamiya 4WD "Wild Dagger", 4WD "Twin Detonator" және 4WD "Double Blaze" машиналарын сатуда, олардың барлығы "Xtreme" сияқты негізгі шассиге негізделген. Blackfoot-тың түпнұсқасы өндірістен шығарылды, бірақ оның бөлшектері мен қосымша жабдықтары коллекционерлер арасында әлі де танымал. Кейбір өндірушілер, Robinson, Parma және Pro Line әлі де R/C бөлшектерін өндірумен айналысады; MRP R/C моторлы қайықтар өндірісіне бағытталған, ал Thorp, шұғыл медициналық жабдықтар өндірісіне көшкен, енді бизнеспен айналыспайды. 1987 жылы Tamiya "Blackfoot Jr." деп аталатын WILD Mini 4WD Blackfoot нұсқасын шығарды. Бұл WILD Mini 4WD сериясының екінші моделі болды. Ол көп бұрын тоқтатылды. 2012 жылы Tamiya Blackfoot III деп аталатын Blackfoot-тың жаңа нұсқасын шығарды, ол ескі "ORV" шассиімен ешқандай ортақ бөліктері жоқ, бірақ корпусы кейбір жаңартулармен түпнұсқаның көшірмесі болып табылады. 2016 жылдың мамыр айында Tamiya 1986 жылғы Blackfoot-ты корпусы мен күш беру жүйесіне шағын өзгерістер енгізе отырып, қайта шығаратынын хабарлады.