Кіріспе

Нидерланд шахмат гроссмейстері (1927–1988)

Йоханнес Хендрикус (Хейн) Доннер (6 шілде 1927 – 27 қараша 1988) – голландиялық шахмат гроссмейстері және жазушы. Доннер Гаагада дүниеге келген және 1954, 1957 және 1958 жылдары Нидерланд чемпионатында жеңіске жеткен. Ол 1956 жылғы Халықаралық шахмат турниріне қатысып, Ларсен мен Даргадан кейін үшінші орын алды. 1959 жылы FIDE, Әлемдік шахмат федерациясы, оған гроссмейстер (GM) атағын берді. Доннер Нидерланд құрамасы сапында 11 рет (1950–1954, 1958–1962, 1968, 1972–1978) шахмат олимпиадаларына қатысты. Ол Нидерландтың бұрынғы әлеуметтік қызметтер және жұмыспен қамту министрі Пит Хайн Доннердің сіңілісінің ұлы болды. 1983 жылғы 24 тамызда Доннер инсульт алды және "уақытында болды, себебі 56 жаста шахматты 26 жастағыдай ойнамайсың" деп жазды. Инсульттің кесірінен ол "бір түрлі қарттар үйі" деп сипаттаған Врейдегофқа көшіп барды. Ол жүре алмады, бірақ бір саусағымен теруді үйреніп, NRC Handelsblad және Schaaknieuws газеттеріне мақалалар жазды. Гарри Мулиштің "Жәннатты ашу" романындағы (және фильмдегі) Онно Квист кейіпкері Доннердің өміріне негізделген.

Баспасөзші

Доннер шахмат мақалаларының авторы және жазушы болған. Ол әйелдер, саясат және голландтық гроссмейстер Лодвейк Принс сияқты тақырыптардағы ашық және көбінесе қайрылымды пікірлерімен танымал болды, Доннер оны "атты епископтан ажырата алмайды" деп мәлімдеген. 1987 жылы "De Koning" ("Патша") кітабы жарық көрді, онда оның шахмат мақалаларының 162-сі жинақталған, соңғысынан басқа барлығы 1950-1983 жылдар аралығында жазылған, оларды Тим Краббе мен Макс Пэм жинаған. Сондай-ақ 1987 жылы Доннер Нидерландтың ең беделді әдеби сыйлықтарының бірі – Henriёtte Roland Holst сыйлығын "Na mijn dood geschreven" ("Менің өлімімнен кейін жазылған") атты NRC Handelsblad газеті үшін жазған шағын мақалаларының таңдамасы үшін алды. Бұл кітаптың қысқартылған нұсқасы 1990 жылдары ағылшын тілінде жарық көрген.