Кіріспе

Декувертес Галлимард (dekuvɛʁt ɡalimaːʁ,; Ұлыбританияда: New Horizons, АҚШ-та: Abrams Discoveries) – Галлимард баспасынан шыққан суреттелген монографиялық кітаптардың редакциялық жинағы. Бұл кітаптар – әртүрлі тақырыптарға арналған қысқаша кіріспелер, оларды сарапшылар жазып, жалпы оқырман қауымына бағытталған. «Сурет кітабы» стилінде жасалған жинақ, көптеген суреттік материалдарға және бейнелік құжаттар мен мәтіндерді үйлестіру тәсіліне негізделген, олар жабынмен қапталған қағазға басылған, «L'Express» газетінде айтылғандай, «нағыз монографиялар, сурет кітаптары сияқты шығарылған». Жиынның саясаты мен идеалдарын қалыптастыруда оның авторы Пьер Марч, неміс графикалық дизайнері Раймонд Стоффельдің айтуынша, «иконофил» маңызды рөл атқарды, ол Францияда да, халықаралық аренада да бірден табысқа ие болды. Алғашқы кітаптың атауы – «Ескі Мысырды іздеу» (ағылшын тіліндегі басылымы: The Search for Ancient Egypt), 21 қараша 1986 жылы француз египтологы Жан Веркутердің авторлығымен жарық көрді. Бұл ғылыми кіші кітаптар жүйелі жоспарсыз, бірінен соң бірі томдар түрінде шығарылды, олардың әрқайсысы жеке кітап сияқты құрылған (монографиялық серияны қараңыз). 2012 жылдың қараша айына дейін 588 атау жарияланды, ал 2021 жылға қарай 160-тан астам томдық спин-оффтар мен каталогтар шығарылды.

Шолу

Кітаптар A6 форматында (125 × 178 мм) басылады, Encyclopædia Universalis-тің мәліметінше, "керемет иконографиясы (суреттері)" қалың және жылтыр қапталған қағаздарда қайта жарияланады, мысалы археология, өнер, мәдениет, өркениет, тарих, музыка, дін, ғылым және т.б., 502 маманның еңбегімен. Мысалы, «Le ciel, ordre et désordre» (Ұлыбританиялық басылымы: «Аспан: Тәртіп пен хаос») атты кітап аспанға қатысты түрлі тақырыптарды және адамдардың оны қабылдауын мәдени, әлеуметтік және діни тұрғысынан тарихи перспективада баяндайды. Суреттерге қосымша мәтін ақпараттық болуы керек, кітаптың негізгі мәтініндегі ақпаратты қайталамауы керек, сондай-ақ повестьтік желіні бұзбауы керек. Зерттеушілер мен ғалымдар басылым сериясының шектеулеріне бағынуы тиіс. Автордың талдау қабілетінен өзге, олар сапалы мәтін жазып, суреттерге сезімтал болуы керек. «Découvertes» – авторлық кітап емес, автор – көптеген авторлардың бірі ғана. «Кітап тарихы» атты екі томдық еңбектің авторы және «Франция Ұлттық кітапханасы: Болашақтың естелігі» атты кітаптың тең авторы Бруно Блассель жинақтағы жұмысы туралы былай деді: «Автор үшін «Découvertes» сериясынан кітап жазу – өзіндік шеңберден шығуға мәжбүр ету, өзінің ой-пікірлерінен асып түсу». Мұқаба дизайны – ерекшеліктерінің бірі. Ескі мұқабалар түсті суреттері бар жылтыр қара фонды, ал жаңа мұқабалар жылтыр емес, матовый ламинатталған. Бұрынғы жинақ он сегіз сериядан тұрды: Археология, сәулет, өмір салты, кино, тарих, табиғат тарихы, әлемді табу, әдебиет, жерлер туралы естеліктер, музыка және би, кескіндеме, философия, діндер, ғылымдар, мүсін, спорт және ойындар, техникалар және дәстүрлер. Қазіргі таңдағы жинақ жеті негізгі тақырып бойынша қайта ұйымдастырылды және түс кодтарымен белгіленді: Өнер (қызыл), Археология (қоңыр), Тарих (көк), Әдебиет (ақ), Діндер (қою көк), Мәдениет және қоғам (сары) және Ғылым мен техника (жасыл).

Тарих

Découvertes Gallimard компаниясы 1983 жылы Découvertes Cadet және 1984 жылы Découvertes Benjamin деп аталатын екі қалталық жинақты шығарғаннан кейін Пьер Маршанның идеясы бойынша Gallimard Jeunesse-де дүниеге келді. Бұл үш Découvertes жинағы үш деңгейге арналған: 4-тен 6-ға дейінгі сыныптарға (Découvertes Benjamin), 7-ден 9-ға дейінгі сыныптарға (Découvertes Cadet) және 10-нан жоғары сыныптарға (Découvertes Gallimard). Бұл кішігірім энциклопедияға бастапқыда Les Chemins de la connaissance («Білім жолдары») деп аталды, Пьер Маршан 1972 жылы Gallimard-қа келгенде осы идеясы болған, ол былай деп түсіндірді: «Мен осы жинаққа кәсіби өмірімнің он төрт жылын жұмсадым. «Өз ертегіңді өзің таңда» кітабының табысы арқасында біз осы оқиғаға қадам баса алдық. [ ] Алғаш рет кіші форматтағы энциклопедиялар. [ ] Біздің ойымызша, кітапты ашқаннан кейін, қандай тақырыпты оқысаңыз да, қай беттен оқысаңыз да, оны жауып тастауға болмайды». Франсуаза Балибар, Жан-Пьер Мори, Жан-Пьер Верде, Марк Мюньер Тюре және тағы басқалар бұл фараондық жобаны алғаш рет көрді, ол 1981 жылы Элизабет де Фарси мен Поль дю Буше келгенше күтіп, шын мәнінде қалыптасты. Осы кезде көптеген адамдар мұндай редакциялық жобаны ақымақтық деп санайтын. Авторлар бұл жобаға бастапқыда күмәнданып, тіпті қорлап қарағанмен, ақырында бұл жинақ оларды қызықтырады. Кейбіреулері тіпті бірнеше кітаптың авторы болды, мысалы, Франсуаза Кашин, Орсе мұражайының кураторы, үш кітаптың авторы – Гоген: «Ce malgré moi de sauvage», Сеура: «Le rêve de l'art science», Мане: «J'ai fait ce que j'ai vu»; физик Жан-Пьер Мори, төрт кітап жазған – Галилео, le messager des étoiles, Comment la terre devint ronde, Newton et la mécanique céleste және Le palais de la Découverte; немесе дін тарихшысы, жинақта жеті кітап жариялаған. «Біз кітаптың бірінші және соңғы беттері арасында осыншама көп нәрсені ешқашан көрген емеспіз» – бұл Паскаль Мэнридің жарнама агенттігі CLM BBDO-ның жинақты іске қосу үшін ұсынған ұраны. Бастапқыда нарықты зерттеуден өтпей, Пьер Маршан, өздігінен оқыған адам, теледидар бағдарламасында былай деп түсіндірді: «Бұл жоба менің білімге деген құштарлығым сияқты ескі. Энциклопедияның маңыздылығын сезіну үшін өзін-өзі үйрету қажет екендігі сөзсіз. Біз өз мәдениетімізді қалыптастыруға, сенімді дереккөздерді іздеуге, нақты мәлімдеме жасауға мәжбүр болдық. «Découvertes» жобасын жасау үшін маған нарық зерттеулері, сауалнамалар немесе сынақтар қажет болмады. Мен адамдарға қажетті кітаптарды беруді бірден бастадым». «Découvertes» бастапқыда жастарға арналған болса да, ақырында ересектер қауымына арналды.) nl, бельгиялық голланд тілінде жазушы. Дегенмен, Париж баспасы «қызықты тақырып, бірақ оны қалай суреттей аласыз?» деп күмән білдірді. Содан кейін Де Дондер бірнеше жылдар бойы жинаған мыңдай суреттің тізімін көрсетті, Gallimard оған сеніп, оны жинақта жарияланған француз тілінде емес алғашқы автор етті. «Découvertes» ғасырдың 90-жылдарының басында, авторлар негізінен академиктер мен кураторлардан алынды. Үлкен көрмелер кезінде суретшілер мен музыканттарға арналған көптеген суретші монографиялары жиі жарияланды. Мысалы, «Матисс: «Une splendeur inouïe» 1993 жылы Жорж Помпиду орталығында өткен «Генри Матисс 1904–1917» көрмесі үшін жарық көрді; немесе қазіргі оқиғаларға қатысты реактивтілік, мысалы, Франсис Копполаның «Дракула» фильмінің Франциядағы жарық көруі үшін 1993 жылы 5 қаңтарда басылған «Sang pour sang, le réveil des vampires» және француздық «Germinal» фильмінің жарық көруі үшін «La mine dévoreuse d'hommes»; CNAM-нің екі жүз жылдығына арналған «Un Conservatoire pour les Arts et Métiers»; «La Mode : Un demi siècle conquérant» 2010 жылы Пети Палаждың «Yves Saint Laurent ретроспективі» кезінде сатылды. Кейбір жұмыстар өте шектеулі мерзімде іске қосылды, мысалы, 1989 жылы Лувр пирамидасының ашылуы үшін «Mémoires du Louvre»; және 1990 жылы Опера Бастилия үшін «Les Temples de l'opéra», екеуі де әдеттегі екі немесе үш айдың орнына алты-сегіз аптада аяқталды. Қазіргі оқиғаларға байланысты көптеген жұмыстармен қатар, «көрнекі қызығушылықтар» бар, мысалы, қызыл шашты арнаған кітап («Roux et rousses : Un éclat très particulier»), бұл жинақтың осы түрінде ерекше. (қазіргі уақытта 20-дан астам тілде, «Халықаралық басылымдар» бетін қараңыз). «Бұл арзан кіші энциклопедия өзінің гуманистік арманын жүзеге асырады: ең озық білімді әркімге қолжетімді ету. Дидро мен Д’Алембер бұған қарсы болмас еді», – деп түсіндірді Gallimard Jeunesse-тің қазіргі директоры Хедвиг Паске. Өнер туындыларының халықаралық меншік иелері мен көбейту құқықтарының проблемаларын шешу үшін, баспагерлер алдымен бірқатар атауларды анықтайды, содан кейін олар өздерінің редакциялық бағытына сәйкес таңдайды және бүкіл әлемдік фотосуреттер құқығының жоғары құнын бөліседі. Сондықтан, АҚШ-тағы Harry N. Abrams көбінесе дәстүрлі мәдени тақырыптарға арналған атауларды таңдайды, мысалы «À la recherche de la Rome antique» немесе «La Naissance de la Grèce»; ал Жапонияда 創元社 баспасы түпнұсқа атауларды ұнатады, мысалы «Les sorcières, fiancées de Satan» («Witches: Fiancées of Satan») және «L'Heure du grand passage : Chronique de la mort» («The Hour of the Great Passage: Chronicle of Death»). 1989 жылдан бері «Découvertes» халықаралық серіктес баспагерлері арасындағы Мадридтік Aguilar баспасы, испандық жинақ Aguilar Universal үшін алғашқы 12 атау сол жылы жарық көрді. Италияда Electa/Gallimard баспасы жеті жыл ішінде 128 атау шығарды; Жапонияда олардың «Chi no Saihakken» («Rediscovery of Knowledge») сериясының атауы 2017 жылдың басында жарық көрді. Сонымен қатар, шетелдік басылымдар әдетте ақыны азайту және аз таралымы бар елдерді қолдау үшін бірлесіп басылады.

Сурет

Сурет (илюстрация, француз тілінде иконография деп аталады) – Découvertes Gallimard жинағының маңызды бөлігі, жинақ журналдық дизайннан көп шабыт алады. Толық түсті суреттер, деректік иллюстрациялар, мұрағаттық фотосуреттер, тарихи карталар осы жұмыстың орталық орнында, Пьер Маршанның өзі айтқандай: «бейне тілі – әмбебап тіл». Бірақ 1980 жылдары компьютерлік жинау және фотосуреттерді цифрландыру болған жоқ, күрделі макеттер толығымен қолмен жасалды және иконографтар мұражайлар, кітапханалар, сурет галереялары және басқа да мекемелерде құжаттарды іздестірді. Бүгінде технология бұл процедураларды жеңілдетті, бірақ қиындық басқа жақта, сурет мәртебесі күрделене түсуде. Бұл жинақтағы барлық кітаптар макет және көрініс тұрғысынан бірдей концепцияны бөліседі, әрбір кітап өзінің орнына өнер туындысы болуы мүмкін. Бұл қазіргі заманғы редакторлық жабдықтармен, ұйымдастырушылық жаңалықтармен және төмен бағамен жоғары басып шығару сапасын қамтамасыз етуге жасалған тұрақты тыйырмамен ұштасады. Маршан мен итальян баспагері Джанни Ставро арасындағы достық қарым-қатынас басып шығару өнерін дамытуға көмектесті. «Découvertes» өнімдерін жеткізушілер бір-бірімен ынтымақтасуға тиіс, «мысалы, француз баспасында пигменттерге қатысты мәселе болды, сондықтан итальян баспагері оған мәселені қалай шешуге болатынын түсіндіру үшін шақырды», – деп түсіндірді Gallimard қызметкері.

Халықаралық басылымдар

Атауы Әдеби аударма Тіл Ел Басшысы Алғаш басылып шыққан Découvertes Gallimard 'Gallimard Discoveries' Француз тілі Франция Éditions Gallimard 1986 New Horizons Британ тілінде ағылшын тілі Ұлыбритания Thames & Hudson 1992 Abrams Discoveries Американ тілінде ағылшын тілі Америка Құрама Штаттары Harry N. Abrams 1992 Universale Electa/Gallimard 'Electa/Gallimard Universal' Итальян тілі Италия Electa/Gallimard 1992 Universale L'ippocampo 'L'ippocampo Universal' Италия L'ippocampo Edizioni 2011 Aguilar Universal 'Aguilar Universal' Пиреней Испан тілі Испания 1989 Biblioteca ilustrada 'Суреттелген кітапхана' Пиреней Испан тілі Испания Blume 2011 Biblioteca de bolsillo CLAVES 'Кішкентай кітапхана CLAVES' Испан тілі Испания, Латын Америкасы Ediciones B 1997 Civilização/Círculo de Leitores 'Civilização/Оқырмандар шеңбері' Еуропалық португал тілі Португалия Civilização Editora 1991 Descobrir 'Ашу' Еуропалық португал тілі Португалия 2003 Descobertas 'Ашылулар' Бразилиялық португал тілі Бразилия 2000 En värld av vetande 'Білім әлемі' Швед тілі Швеция 1991 Horisont bøkene 'Көк горизонт кітаптары' Норвег тілі Норвегия Schibsted 1990 Ny viden om nyt og gammelt 'Жаңа және ескі туралы жаңа білім' Дания тілі Дания Roth 1993 Abenteuer Geschichte 'Тарихтық оқиғалар' Неміс тілі Германия Ravensburger Buchverlag 1990 Fibula Pharos 'Фибуланың Фаросы' Голланд тілі Нидерланды Fibula Van Dishoek 1990 Standaard Ontdekkingen 'Стандартты ашылулар' Голланд тілі Бельгия, Нидерланды Standaard Uitgeverij 1990 Krajobrazy Cywilizacji 'Цивилизацияның ландшафты' Польша тілі Польша Wydawnictwo Dolnośląskie 1994 Poznać i Zrozumieć Świat – Focus 'Әлемді тану және түсіну – Focus' Польша тілі Польша 2002 Horizonty 'Көк горизонттар' Чех тілі Чехия 1994 Horizonty 'Көк горизонттар' Словак тілі Словакия Vydavateľstvo Slovart 1994 Kréta könyvek 'Крит кітаптары' Венгр тілі Венгрия Park Kiadó 1991 Mejniki 'Кезеңдер' Словен тілі Словения DZS 1994 Atradimai Baltos lankos 'Baltos lankos ашылулары' Литва тілі Литва Baltos lankos 1997 Découvertes Univers: Colecțiile Cotidianul. Enciclopedica 'Univers ашылулары: Cotidianul. Энциклопедиялық жинақтар' Румын тілі Румыния 2007 Genel Kültür Dizisi 'Жалпы мәдениет сериясы' Түрік тілі Түркия Yapı Kredi Yayınları 2001 Ανακαλύψεις Δεληθανάση 'Делитанаси ашылулары' Грек тілі Грекия Αστέρης Δεληθανάσης (Asteris Delithanasis) 1990 Открытие 'Ашу' Ресей тілі Ресей AST 2001 Биография искусства 'Көркем өнердің тарихы' Ресей тілі Ресей Манн, Иванов и Фербер 2019 اكتشافات غاليمار 'Галимар ашылулары' Ливан Араб тілі Ливан دار المجاني (Дар Аль Маджани; lit. 'Free House') 2011 知の再発見 'Білімді қайта ашу' Жапон тілі Жапония 創元社 1990 發現之旅(Voyage D'exploration) 'Саяхат' Дәстүрлі қытай Тайвань 時報文化 1994 发现之旅(Voyage D'exploration) 'Саяхат' Жай қытай Қытай Әр түрлі баспагерлер 1998 시공 디스커버리 총서(Sigong Discovery) 'Sigong Discovery сериясы' Корей тілі Оңтүстік Корея Sigongsa 1995